कॉर्पोरेट जगात यशस्वीपणे टिकून राहण्यासाठी हनुमानजींकडून शिका हे १० गुण

३. योग्य नियोजन, मूल्ये आणि वचनबद्धता: हनुमानजींना कोणतेही काम सोपवले गेले तरी ते प्रथम त्याचे नियोजन करायचे आणि नंतर ते अंमलात आणायचे. उदाहरणार्थ, मारुतीला लंकेला पाठवताना, श्री रामांनी त्यांना सांगितले होते की ही अंगठी सीतेला दाखवा आणि त्यांना सांगा की राम लवकरच परत येतील. पण हनुमानजींना माहित होते की समुद्र ओलांडताना आणि लंकेत प्रवेश करताना अडथळे येतील, त्यांना माहित होते की काय होण्याची शक्यता आहे. त्यांनी रावणाला कठोरपणे रामाचा संदेश दिला, विभीषणाला रामाकडे आणले, अक्षयकुमारचा वध केला, सीतेला अंगठी दिली, लंका जाळली आणि सुरक्षित परतले. हे सर्व त्यांच्या कृती योजनेचा भाग होते. त्यांच्याकडे बुद्धिमत्तेच्या सहाय्याने योग्य नियोजन करण्याची अद्भुत क्षमता आहे. हनुमानजींचे व्यवस्थापन क्षेत्र खूप विस्तृत, असाधारण आहे आणि त्यांना योजनांचे मास्टर प्लॅनर म्हणून ओळखले जाते. हनुमानजींचे आदर्श आपल्याला शिकवतात की समर्पण, वचनबद्धता आणि भक्तीने प्रत्येक अडथळ्यावर मात करता येते. जीवनात या मूल्यांचे महत्त्व कधीही कमी होत नाही. लंकेत पोहोचण्यापूर्वी त्यांनी संपूर्ण रणनीती आखली. राक्षसांच्या इतक्या प्रचंड गर्दीतही विभीषणासारखा सज्जन सापडला. त्यांनी त्यांच्याशी मैत्री केली आणि त्यांना सीता माता सापडली. भीती पसरवण्यासाठी लंका जाळण्यात आली. विभीषणाची प्रभू रामाशी ओळख करून दिली. अशाप्रकारे संपूर्ण व्यवस्थापनासह काम पूर्ण झाले.

४. दूरदृष्टी: हनुमानजींची दूरदृष्टी होती की त्यांनी त्यांच्या सहज आणि सोप्या संभाषणाच्या गुणाने वानरराज सुग्रीवची भगवान रामाशी मैत्री करवून दिली नंतर त्यांनी विभीषण आणि भगवान रामाची मैत्री करवून दिली. सुग्रीवने श्रीरामाच्या मदतीने बालीचा वध केला, तर श्रीरामाने विभीषणाच्या मदतीने रावणाचा वध केला. हे केवळ हनुमानजींच्या कौशल्य आणि हुशारीमुळे शक्य झाले.

५. राजकारणात कुशल: खजिना आणि परस्त्री मिळाल्यानंतर, सुग्रीव भगवान रामाची बाजू सोडून गेला, परंतु हनुमानजींनी त्याला भगवान रामाच्या कृतींबद्दलची जबाबदारी आणि मैत्रीच्या धर्माची आठवण करून देण्यासाठी साम, दाम, दंड, भेद या चार पद्धती वापरल्या. याशिवाय, असे अनेक प्रसंग आले जेव्हा हनुमानजींना नीतिचा वापर करावा लागला. हनुमानजी आपल्याला व्यवस्थापनाचा हा धडा शिकवतात की जर ध्येय महान असेल आणि ते साध्य करणे सर्वांच्या हिताचे असेल तर कोणत्याही प्रकारचे धोरण स्वीकारता येते.

६. धाडस: हनुमानजींमध्ये अदम्य धाडस आहे. कोणत्याही प्रकारच्या प्रतिकूल परिस्थितीमुळे विचलित न होता ते दृढ इच्छाशक्तीने पुढे जात असे. रावणाला शिकवण्यात त्यांचे धाडस, दृढता, स्पष्टता आणि आत्मविश्वास अतुलनीय आहे. त्यांच्यात कोणताही दिखावा नाही, कपट किंवा फसवणूक नाही. वर्तनात पारदर्शकता असते, दुष्टपणा नाही. त्यांच्याकडे आपले विचार मांडण्याचे नैतिक धैर्य आहे. रावणही त्यांच्या धाडसाची, बुद्धिमत्तेची, कौशल्याची आणि धोरणांची प्रशंसा करायचा.

७. नेतृत्व: हनुमानजींनी निश्चितच श्री रामांच्या आज्ञेचे पालन केले पण ते एक वानर तरुण होते. याचा अर्थ ते संपूर्ण वानर सैन्याचे नेते होते. सर्वांना सोबत घेऊन जाण्याची त्यांची क्षमता श्री रामांनी ओळखली होती. जे कठीण काळात निर्भयपणे आणि धैर्याने आपल्या सहकाऱ्यांना मदत करू शकतात आणि मार्गदर्शन करू शकतात, ज्यांच्याकडे आपले ध्येय साध्य करण्यासाठी उत्साह, संयम आणि समर्पण आहे, ज्यांच्याकडे अडचणींवर मात करून परिस्थितीला आपल्या बाजूने वळवण्याची दृढनिश्चय आणि क्षमता आहे आणि ज्यांच्याकडे सर्वांचा सल्ला ऐकण्याची गुणवत्ता आहे, तेच नेता बनू शकतात. त्यांनी जामवंत यांचे मार्गदर्शन घेतले आणि रामाचे काम उत्साहाने केले. सर्वांचा आदर करणे, सक्रिय आणि उत्साही असणे आणि कामात सातत्य राखण्याची क्षमता असणे हा देखील यशाचा एक सिद्ध मंत्र आहे.

८. प्रत्येक परिस्थितीत आनंदी राहणे: हनुमानजींच्या चेहऱ्यावर कधीही चिंता, निराशा किंवा दुःख दिसू शकत नाही. ते प्रत्येक परिस्थितीत आनंदी राहत असे. हनुमानजी त्यांचे काम करताना कधीही गंभीर नव्हते, ते प्रत्येक कामाला उत्सव किंवा खेळासारखे घेत असत. त्यांच्याकडे आजच्या काळातील सर्वात आवश्यक व्यवस्थापन गुण आहे ते म्हणजे ते प्रत्येक परिस्थितीत त्यांची विनोदबुद्धी कायम ठेवत. तुम्हाला आठवत असेल की जेव्हा तो लंकेला गेले होते तेव्हा त्यांनी मदमस्त होऊन भरपूर फळे खाल्ली होती, बाग उद्ध्वस्त केली होती आणि स्वतःचे मनोरंजन केले होते आणि रावणाला एक संदेशही दिला होता. त्याचप्रमाणे, त्यांनी द्वारकेच्या बागेत भरपूर फळे खाऊन स्वतःचा आनंद घेतला होता आणि शेवटी, त्यांनी बलरामाचा अभिमानही मोडून काढला होता. मनोरंजन करत त्यांनी अनेक गर्विष्ठ लोकांचा अभिमान मोडून काढला होता.

९. शत्रूवर नजर: परिस्थिती काहीही असो, हनुमानजी भजन गात असो किंवा आकाशात उडत असो किंवा फळे आणि फुले खात असो, त्यांची नजर नेहमीच त्यांच्या शत्रूंवर असत. प्रतिस्पर्ध्याला माहिती नसताना त्याची गुपिते जाणून घेणे आणि शत्रूंमध्ये मित्र शोधण्याचे कौशल्य विभीषणाच्या संदर्भात दाखवले आहे.

१०. नम्रता: हनुमानजी सर्वात शक्तिशाली होते. हनुमानजींनी लंकेचा नाश केला, अनेक राक्षसांना मारले, शनिदेवाचा अभिमान मोडला, पौंड्रक नगरीचा नाश केला, भीमाचा अभिमान मोडला, अर्जुनाचा अभिमान मोडला, बलरामजींचा अभिमान मोडला आणि संपूर्ण जगाला तो काय आहे हे दाखवून दिले पण त्यांनी स्वतः कधीही नम्रता आणि भक्तीचा मार्ग सोडला नाही. ते रावणाशी तसेच अर्जुनाशीही सभ्यपणे वागले. त्यांनी सर्वांना नम्र राहून समजावून सांगण्याचा प्रयत्न केला पण जेव्हा त्यांना समजले नाही तेव्हा त्यांनी परमेश्वराच्या परवानगीनेच आपले शौर्य दाखवले. तुम्ही टीमवर्क करत असलात किंवा नसलात तरी व्यवस्थापकाने नम्र असणे महत्त्वाचे आहे अन्यथा त्याने हे समजून घेतले पाहिजे की त्याचा अहंकारही अल्पकाळच टिकेल.