Festival Posters
✕

Anal Fissure गुदद्वारातील फिशर म्हणजे काय? कारणे, लक्षणे आणि उपचार

Updated: सोमवार, 21 सप्टेंबर 2026 (15:26 IST)
चुकीची जीवनशैली व आहार: आहारात फायबरची (तंतूमय पदार्थ) कमी आणि पाण्याचे प्रमाण कमी असणे.
इतर आजार: क्रॉन्स डिसीज किंवा 'आयबीडी' सारखे पचनसंस्थेशी संबंधित आजार.
 
२. प्रमुख लक्षणे
शौचाच्या वेळी तीव्र वेदना: शौचास जाताना आणि गेल्यानंतर काही तासांपर्यंत होणारी असहाय्य वेदना किंवा आग होणे.
रक्तस्राव: शौचाच्या कागदावर किंवा शौचाच्या भांड्यात लालचुटूक रक्ताचे थेंब दिसणे.
गुदद्वाराजवळ खाज किंवा जळजळ: जखमेमुळे त्या भागात सतत खाज सुटणे किंवा आग होणे.
दृश्यमान तडा/जखम: गुदद्वाराच्या भागाची पाहणी केल्यास तिथे उभी लहान जखम किंवा तडा दिसणे.
त्वचेचा लहान गोळा : फिशर खूप जुना झाल्यास जखमेच्या टोकाशी त्वचेचा छोटा तुकडा किंवा मांस वाढल्यासारखे दिसते.
 
३. उपचार पद्धती
बहुतांश फिशर हे योग्य आहार, जीवनशैलीतील बदल आणि औषधोपचारांनी पूर्णपणे बरे होतात.
* प्राथमिक व घरगुती उपचार
सिट्झ बाथ: टबात कोमट पाणी घेऊन त्यात १५ ते २० मिनिटे बसावे. दिवसातून २ ते ३ वेळा हे केल्यास तिथल्या स्नायूंचा ताण कमी होतो आणि वेदना थांबतात.
फायबरयुक्त आहार: हिरव्या पालेभाज्या, फळे (पपई, सफरचंद), ओट्स आणि कोशिंबिरींचे प्रमाण वाढवावे.
भरपूर पाणी: दिवसातून ३ ते ४ लिटर पाणी प्यावे.
तिखट व तळलेले पदार्थ टाळावे: अतितळलेले, तिखट, मसालेदार आणि मैदायुक्त पदार्थ पूर्णपणे बंद करावेत.
 
* वैद्यकीय उपचार (Medical Treatment)
स्टूल सॉफ्टनर्स : डॉक्टरांच्या सल्ल्याने शौच मऊ करणारी सिरप किंवा इसबगोल घेतले जाते.
विशेष मलम : निफेडिपिन किंवा डिल्टियाझेम सारखी मलम, जी तिथला रक्तपुरवठा वाढवून स्नायूंना आराम देतात आणि जखम भरण्यास मदत करतात.
स्थानिक सुन्न करणारी मलम वेदना कमी करण्यासाठी वापरली जातात.
 
* शल्यचिकित्सा / शस्त्रक्रिया (Surgical Treatment)
जर औषधे आणि घरगुती उपायांनी ६ ते ८ आठवड्यांत फिशर बरा झाला नाही (Chronic Fissure), तर डॉक्टर शस्त्रक्रियेचा सल्ला देतात:
लॅटरल इंटरनल स्फिंक्टरोटोमी: या प्रक्रियेत गुदद्वाराच्या घट्ट झालेल्या स्नायूला एक लहान कट दिला जातो, ज्यामुळे ताण कमी होतो, रक्तपुरवठा सुधारतो आणि जखम कायमची बरी होते. ही एक अत्यंत सुरक्षित आणि प्रभावी पद्धत आहे.
लेझर उपचार: ही आधुनिक आणि कमी वेदनादायी पद्धत आहे, ज्याद्वारे जखमेवर उपचार केले जातात.
 
डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा?
जर तुम्हाला शौचाच्या वेळी असह्य वेदना होत असतील, रक्तस्राव होत असेल किंवा घरगुती उपायांनी २ आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ फरक पडत नसेल, तर स्वतःच्या मनाने औषधे न घेता जनरल सर्जन किंवा प्रोक्टोलॉजिस्ट (Proctologist / मूळव्याध व गुदरोग तज्ज्ञ) कडून तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे.

सर्व पहा

देवाची पूजा करतांना कोणते स्तोत्र आवर्जून म्हणावे?

वास्तुशास्त्रानुसार या पाच वनस्पतींपैकी कोणतीही वनस्पती छतावर ठेवल्यास होतात हे नुकसान

Winter Breakfast हिवाळ्यात सकाळी नाश्त्याला कोणते पौष्टिक पदार्थ खावेत?

हिवाळ्यात अंघोळीनंतर त्वचा कोरडी पडते? ट्राय करा हे सोपे आणि प्रभावी घरगुती उपाय!

थंडीच्या दिवसांतही शरीर राहील हायड्रेटेड; हिवाळ्यात नारळ पाणी पिण्याचे ५ मोठे फायदे

सर्व पहा

भूकंप अभियांत्रिकी क्षेत्रात करिअर करायचे आहे? शैक्षणिक पात्रतेपासून पगारापर्यंत जाणून घ्या सर्वकाही

सिमला मिरची खाण्याचे फायदेच नाही, तर तोटेही आहेत! 'या' लोकांनी सेवन करताना घ्यावी विशेष काळजी

दमा आणि ब्राँकायटिसची लक्षणे सारखीच? दोन्ही आजारांमधील महत्त्वाचे फरक जाणून घ्या

तुम्हाला वारंवार सर्दी होते का? हे आयुर्वेदिक उपाय करून पहा!

आरोग्यासाठी सुपरफूड नाचणीच्या ५ चविष्ट आणि पौष्टिक रेसिपीस

पुढील लेख
Show comments