BP Control Tips: उच्च रक्तदाब कमी करण्यासाठी घरगुती उपाय

उच्च रक्तदाब (हायपरटेन्शन) ही आजकाल एक सामान्य जीवनशैलीची समस्या बनली आहे. यावर नियंत्रण न ठेवल्यास, हृदयविकार, पक्षाघात (स्ट्रोक) आणि मूत्रपिंडाच्या समस्यांचा धोका वाढू शकतो. डॉक्टरांनी दिलेली औषधे नियमितपणे घेणे महत्त्वाचे असले तरी, काही घरगुती उपाय आणि आरोग्यदायी सवयी देखील रक्तदाब नियंत्रणात ठेवण्यास मदत करू शकतात.

१. आहारातील बदल (सर्वात महत्त्वाचे)

२. प्रभावी घरगुती उपाय

३. रक्तदाब कमी करणाऱ्या सवयी

४. काय खावे आणि काय टाळावे?  

येथे काही सर्वात प्रभावी घरगुती उपाय दिले आहेत:

१. आहारातील बदल 

मीठाचे सेवन ताबडतोब कमी करा (सर्वात महत्त्वाचे): मीठ (सोडियम) शरीरात पाणी साठवून ठेवते, ज्यामुळे रक्तदाब वाढतो. दिवसाला अर्धा चमचा (सुमारे १५००-२००० मिग्रॅ) पेक्षा जास्त मीठ खाऊ नका. आपल्या आहारात मीठ घालणे टाळा आणि पापड, लोणची, खारट पदार्थ आणि डबाबंद पदार्थ खाणे टाळा.

पोटॅशियमयुक्त पदार्थांचे सेवन करा: पोटॅशियम शरीरातील अतिरिक्त सोडियम लघवीवाटे बाहेर टाकण्यास मदत करते आणि नसा शिथिल करते. आपल्या आहारात केळी, नारळाचे पाणी, टरबूज, पालक, रताळी आणि संत्र्यांचा समावेश करा.

२. प्रभावी घरगुती उपाय

लसूण: लसणामध्ये 'ॲलिसिन' नावाचा एक घटक असतो, जो रक्तवाहिन्या रुंद करतो आणि रक्ताच्या गुठळ्या होण्यास प्रतिबंध करतो. सकाळी रिकाम्या पोटी लसणाच्या १-२ पाकळ्या हलके ठेचून किंवा पाण्यासोबत गिळाव्यात.

अर्जुनाची साल: आयुर्वेदात अर्जुनाच्या सालीला हृदयाचा डॉक्टर म्हटले जाते. अर्धा चमचा अर्जुनाच्या सालीची पावडर एका कप पाण्यात किंवा दुधात उकळून काढा बनवा. हे मिश्रण गाळून सकाळी कोमट प्या.

आवळा आणि मध: सकाळी रिकाम्या पोटी एक चमचा ताज्या आवळ्याच्या रसात एक चमचा मध मिसळून प्यायल्याने रक्ताभिसरण सुधारते. हेही वाचा:  मधुमेह नियंत्रणासाठी टिप्स: औषधांशिवाय साखरेची पातळी नियंत्रणात ठेवता येते! हे १० जादुई आणि अत्यंत सोपे घरगुती उपाय करून पहा.

३. रक्तदाब कमी करणाऱ्या सवयी

दररोज ३० मिनिटे चाला: आठवड्यातून किमान ५ दिवस अर्धा तास वेगाने चालल्याने किंवा हलका व्यायाम केल्याने हृदय मजबूत होते आणि ते जास्त दाबाशिवाय रक्त पंप करू शकते. 

वजन नियंत्रण: जर तुमचे वजन जास्त असेल, तर फक्त ३ ते ५ किलो वजन कमी केल्याने तुमचा रक्तदाब लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकतो.

दीर्घ श्वासोच्छ्वास: तणावामुळे शरीरात असे हार्मोन्स स्रवतात जे नसा आकुंचित करतात. दररोज सकाळी किंवा संध्याकाळी १०-१५ मिनिटे अनुलोम-विलोम प्राणायाम, म्हणजेच दीर्घ श्वासोच्छ्वास, करा. यामुळे रक्तदाब त्वरित शांत होऊ शकतो.

४. काय खावे आणि काय टाळावे?  

• आपण काय खावे:
• ओट्स, लापशी आणि कोंड्याचे पीठ 
• हिरव्या पालेभाज्या, दुधी भोपळा, दोडका 
• टोन्ड (कमी चरबीचे) दूध आणि दही 
• जवस आणि अक्रोड 

काय टाळावे:

• मैदा, बेकरी उत्पादने आणि पांढऱ्या ब्रेडपासून दूर राहा.
• पॅकेट चिप्स, अतिरिक्त लोणी आणि चीज 
• अति प्रमाणात चहा, कॉफी (कॅफीन) आणि शीतपेये
• धूम्रपान आणि मद्यपान

महत्त्वाची सूचना: घरगुती उपाय हे औषधोपचारांना पर्याय नाहीत. जर तुमचा रक्तदाब सातत्याने 140/90 mmHg पेक्षा जास्त असेल किंवा तुमच्या डॉक्टरांनी तुम्हाला रक्तदाबाचे औषध (जसे की टेल्मिसार्टन) आधीच लिहून दिले असेल, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय ते औषध घेणे कधीही थांबवू नका. घरगुती उपाय तुमच्या डॉक्टरांनी लिहून दिलेल्या औषधांना पूरक म्हणून वापरले जाऊ शकतात.

अस्वीकरण: वेबदुनियावर औषध, आरोग्य टिप्स, योग, धर्म, ज्योतिष, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर प्रकाशित/प्रसारित केलेले व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी असून त्या विविध स्रोतांमधून घेतलेल्या आहेत. वेबदुनिया यांच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. आरोग्य किंवा ज्योतिषशास्त्राशी संबंधित कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी, निश्चितपणे तज्ञाचा सल्ला घ्या. ही सामग्री येथे जनहित लक्षात घेऊन सादर केली आहे आणि यासाठी कोणताही वैज्ञानिक पुरावा नाही.

Edited By - Priya Dixit