१ नोव्हेंबरपासून महामार्ग टोल प्लाझावर कोणते नियम बदलत आहेत? येथे जाणून घ्या
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने राष्ट्रीय महामार्ग टोल प्लाझावरील टोल शुल्काबाबत काही बदल केले आहेत, जे १ नोव्हेंबरपासून लागू होत आहेत. यामध्ये सर्वात महत्त्वाचा बदल स्थानिक रहिवाशांसाठी असलेल्या सवलतीच्या पासशी संबंधित आहे.
नवीन नियमांनुसार, टोल प्लाझापासून २० किलोमीटरच्या परिसरात राहणाऱ्या व्यक्तींना आता मासिक पाससोबतच वार्षिक पास घेण्याचा पर्यायही उपलब्ध असेल. यापूर्वी केवळ मासिक पासचीच सुविधा होती. याव्यतिरिक्त, फास्टॅग, टोल न भरता टोल प्लाझा ओलांडणे आणि बॅरियरमुक्त टोल संकलन (barrier-free tolling) यांसंबंधीच्या नियमांमध्येही सुधारणा करण्यात आली आहे.
हे बदल नेमके काय आहेत?
नवीन नियमांनुसार, टोल प्लाझाच्या २० किलोमीटरच्या परिघात राहणारे पात्र खाजगी वाहन मालक आता १,५०० रुपये किंवा ३,००० रुपये वार्षिक शुल्क भरून त्या टोल प्लाझावरून वारंवार ये-जा करू शकतात. यापूर्वी केवळ ३६० रुपयांचा मासिक पास उपलब्ध होता. आता वार्षिक पास सुरू केल्यामुळे वापरकर्त्यांना अधिक सोय होईल. जर टोल प्लाझा महानगरपालिका किंवा स्थानिक नगर सीमांच्या बाहेर असेल, तर वार्षिक पासचे शुल्क १,५०० रुपये असेल; अन्यथा, हे शुल्क ३,००० रुपये असेल.
ही सुविधा कधीपासून उपलब्ध होईल?
या सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी 'फास्टॅग' (FASTag) असणे अनिवार्य आहे. नवीन नियम १ नोव्हेंबरपासून लागू होत असले, तरी वार्षिक पास खरेदी करण्याची सुविधा १ डिसेंबर २०२६ पासून 'राजमार्गयात्रा' (Rajmargyatra) ॲपद्वारे उपलब्ध होईल.
सध्या १२१ टोल प्लाझावर डिजिटल स्थानिक मासिक पासची सुविधा उपलब्ध आहे. हा पास केवळ त्याच विशिष्ट टोल प्लाझासाठी वैध असतो, ज्यासाठी तो जारी केला गेला आहे. ज्यांच्याकडे सध्या फास्टॅग नाही, त्यांना या सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी तो मिळवणे आवश्यक आहे.
टोल प्लाझावरून बॅरियर्स काढून टाकले जातील का?
सध्या, टोल भरण्यासाठी वाहनांना टोल प्लाझावरील बॅरियर्सजवळ थांबावे लागते. फास्टॅगद्वारे टोल भरल्याची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतरच त्यांना पुढे जाण्याची परवानगी मिळते. मल्टी-लेन फ्री-फ्लो (MLFF) प्रणाली—जी एक अडथळामुक्त टोल संकलन यंत्रणा आहे—यामध्ये रस्त्याच्या वर बसवलेले कॅमेरे वाहनांच्या नंबर प्लेट्स वाचतील आणि फास्टॅग (FASTag) द्वारे टोलची रक्कम वसूल करतील.
यामुळे वाहनांना टोल नाक्यांवर थांबण्याची गरज उरणार नाही. मात्र, तुमच्या फास्टॅग खात्यात पुरेशी शिल्लक रक्कम असणे आवश्यक आहे. ही प्रणाली गुजरात, दिल्ली, हरियाणा, राजस्थान आणि तामिळनाडू मधील काही निवडक टोल नाक्यांवर आधीच लागू करण्यात आली आहे.
