कोकणातील तीन समुद्रकिनाऱ्यांना आंतरराष्ट्रीय ब्लू फ्लॅग मानांकन; महाराष्ट्राच्या पर्यटनाला मोठी संधी
मुंबई: निसर्गसौंदर्याने नटलेल्या कोकणच्या शिरपेचात आता आणखी एक मानाचा तुरा खोवला गेला आहे. कोकणातील तीन प्रमुख समुद्रकिनाऱ्यांना प्रतिष्ठेचे आंतरराष्ट्रीय 'ब्लू फ्लॅग' (Blue Flag) मानांकन प्राप्त झाले आहे. या ऐतिहासिक कामगिरीमुळे कोकणचे समुद्रकिनारे आता जागतिक पर्यटन नकाशावर ठळकपणे झळकणार असून, महाराष्ट्राच्या सागरी पर्यटनाला आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला मोठी चालना मिळण्याची संधी निर्माण झाली आहे.
महाराष्ट्राच्या कोकणातील तीन समुद्रकिनाऱ्यांना २०२६-२७ या हंगामासाठी प्रतिष्ठेचे आंतरराष्ट्रीय ‘ब्लू फ्लॅग’ (Blue Flag) मानांकन पहिल्यांदाच जाहीर झाले आहे.
ब्लू फ्लॅग मानांकन मिळालेले किनारे:
• गुहागर बीच (जिल्हा - रत्नागिरी)
• लाडघर बीच (जिल्हा - रत्नागिरी)
• श्रीवर्धन बीच (जिल्हा - रायगड)
पर्यावरणपूरक पर्यटन आणि स्वच्छतेचे आंतरराष्ट्रीय निकष पूर्ण करणाऱ्या समुद्रकिनाऱ्यांना डेन्मार्कमधील 'फाउंडेशन फॉर एन्व्हायर्नमेंट एज्युकेशन' (FEE) या संस्थेकडून 'ब्लू फ्लॅग' प्रमाणपत्र दिले जाते. कोकणातील या तीन किनाऱ्यांनी स्वच्छता, पाण्याची गुणवत्ता, पर्यटकांची सुरक्षितता, पर्यावरण संरक्षण आणि जागतिक दर्जाच्या पायाभूत सुविधांचे सर्व कठीण निकष यशस्वीरित्या पूर्ण केले आहेत.
'ब्लू फ्लॅग' मानांकन म्हणजे नेमके काय?
'ब्लू फ्लॅग' हे जगातील सर्वात प्रतिष्ठित आणि विश्वासार्ह इको-लेबल मानले जाते. हे मानांकन मिळवण्यासाठी संबंधित समुद्रकिनाऱ्यावर स्वच्छ पाणी, कचरा व्यवस्थापन, जीवरक्षक (Lifeguards) व्यवस्था, प्रथमोपचार सुविधा, दिव्यांगांसाठी विशेष सोयी आणि पर्यावरण जनजागृती यांसारख्या ३३ कडक निकषांची पूर्तता करावी लागते. हे प्रमाणपत्र मिळाल्याने संबंधित किनारे सुरक्षित आणि पर्यावरणपूरक असल्याची जागतिक पातळीवर मोहोर उमटते.
महाराष्ट्राच्या पर्यटनाला आणि स्थानिकांना काय फायदा होणार?
विदेशी पर्यटकांचा ओघ वाढणार: 'ब्लू फ्लॅग' दर्जा प्राप्त किनाऱ्यांना जगभरातील पर्यटक पसंती देतात. त्यामुळे कोकणात आता देशांतर्गत पर्यटकांसोबतच विदेशी पर्यटकांची संख्याही मोठ्या प्रमाणात वाढेल.
रोजगार निर्मितीला चालना: पर्यटकांचा ओघ वाढल्याने कोकणातील हॉटेल्स, होम-स्टे, स्थानिक खाद्यसंस्कृती, जलक्रीडा (Water Sports) आणि वाहतूक व्यवसायाला मोठी गती मिळेल, ज्यातून स्थानिक तरुणांसाठी रोजगार निर्मिती होईल.
पर्यावरण संवर्धनाला बळ: हे मानांकन कायम ठेवण्यासाठी किनाऱ्यांची नियमित स्वच्छता आणि पर्यावरण रक्षण करणे बंधनकारक असते. यामुळे कोकणातील जैवविविधता आणि सागरी पर्यावरण अधिक सुरक्षित राहण्यास मदत होईल.
दरम्यान, या यशामुळे राज्य सरकारच्या पर्यटन विभागाला कोकणातील इतर समुद्रकिनाऱ्यांचाही याच धर्तीवर विकास करण्यासाठी नवी ऊर्जा मिळाली आहे. आगामी काळात कोकण हे देशातील एक प्रमुख आंतरराष्ट्रीय सागरी पर्यटन केंद्र (Coastal Tourism Hub) म्हणून उदयास येईल, असा विश्वास पर्यटन क्षेत्रातील तज्ज्ञांकडून व्यक्त केला जात आहे.
