Narmada Parikrama नर्मदा परिक्रमा नियम आणि महत्त्व, संपूर्ण माहिती जाणून घ्या

नर्मदाजी हे त्यागाचे अधिष्ठाता देवता आहेत. गंगाजी ज्ञानाच्या स्थापनेसाठी, यमुनाजी भक्तीसाठी, ब्रह्मपुत्रा तेजासाठी, गोदावरी समृद्धीसाठी, कृष्णा इच्छाशक्तीसाठी आणि सरस्वतीजी ज्ञानासाठी जगात आल्या आहेत. त्यांच्या पवित्रतेमुळे, जोमाने आणि शुभतेमुळे संपूर्ण जग त्यांचा आदर करते आणि त्यांची भक्तीभावाने पूजा करते. मानवी जीवनात पाण्याचे अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. हे महत्त्व जीवनाला स्वार्थ आणि परोपकाराशी जोडते. निसर्ग आणि मानव यांच्यात एक खोल नाते आहे. ही नदी जगातील पहिली नदी आहे जी इतर नद्यांच्या तुलनेत विरुद्ध दिशेने वाहते.

नर्मदा परिक्रमा कशाप्रकारे- तीर्थयात्रेसाठी शास्त्रीय सूचना अशी आहे की ती फक्त पायीच करावी. ही परंपरा अनेक ठिकाणी पाळली जात असल्याचे दिसते. पूर्वी धार्मिक लोक लहान-मोठे गट बनवून तीर्थयात्रेला जात असत. प्रवासाचे मार्ग आणि थांबे निश्चित होते. वाटेत भेटणाऱ्या गावांमध्ये, वाड्यांमध्ये, झोपड्यांमध्ये, खेड्यांमध्ये ते थांबायचे आणि विश्रांती घ्यायचे आणि कोणत्याही योग्य ठिकाणी रात्रीची विश्रांती घ्यायचे. तो जिथे थांबायचा तिथे तो धर्माबद्दल चर्चा करायचा आणि लोकांना गोष्टी सांगायचा; हा दिनक्रम सकाळपासून संध्याकाळपर्यंत चालू असे. रात्रीच्या मुक्कामातही कथा कीर्तन आणि सत्संगाचा क्रम सुरू होता. बऱ्याचदा हे प्रवास नोव्हेंबरच्या मध्यात सुरू होतात.

नर्मदा परिक्रमा नियम

परिक्रमा प्रारंभ करण्यापूर्वी संकल्प

नर्मदेत दररोज स्नान, जलपान देखील नर्मदा नदीचे ग्रहण करावे

सात्विक आणि श्रद्धापूर्वक भोजन

दक्षिणेत देणगी स्वीकारू नका

जर कोणी तुम्हाला भक्तीभावाने अन्न पाठवत असेल तर ते स्वीकारा कारण पाहुणचार स्वीकारणे हे यात्रेकरूचे कर्तव्य आहे. 

प्रसिद्ध आणि अलिप्त संत भोजन नव्हे तर भिक्षा ग्रहण करतात जे अमृत सदृश्य मानले गेले आहे

वाणीवर संयम

दररोज गीता, रामायण इत्यादी पाठ

चातुर्मासात परिक्रमा करू नका. देवशयनी आषाढ शुक्ल एकादशीपासून कार्तिक शुक्ल एकादशीपर्यंत सर्व गृहस्थांनी चातुर्मास व्रत पाळावे. नर्मदा प्रदक्षिणेचे रहिवासी दसऱ्यापासून विजयादशमीपर्यंत तीन महिने करतात.

वानप्रस्थी व्रत करावे, ब्रह्मचर्याचे पालन करावे

दक्षिण तीराची प्रदक्षिणा नर्मदेच्या काठापासून पाच मैलांपेक्षा जास्त अंतरावरून करू नये आणि उत्तर तीराची प्रदक्षिणा साडेसात मैलांपेक्षा जास्त अंतरावरून करू नये

नर्मदा कुठेही ओलांडू नका. नर्मदेत बेटे असलेल्या ठिकाणी जाऊ नका, परंतु जर नर्मदेला जोडणाऱ्या उपनद्या ओलांडायच्या असतील तर त्या फक्त एकदाच ओलांडा

प्रदक्षिणा पूर्ण झाल्यावर, कोणत्याही ठिकाणी भगवान शंकरजींना अभिषेक करा आणि जल अर्पण करा.

ब्राह्मण, साधु, आगन्तुकों, कन्या यांना दक्षिणा अवश्य द्या, मग आशीर्वाद घ्या.

शेवटी नर्मदाजींकडे चुकांसाठी क्षमा मागा.