विद्यार्थी जीवनातील 5 प्रमुख समस्या आणि त्यांचे निराकरण

नशेमुळे विद्यार्थ्याची शारीरिक शक्ती आणि मानसिक शक्ती दोन्ही हळूहळू कमी होत जाते. त्यामुळे कधी कधी अपघात आणि मृत्यूलाही कारणीभूत होतो. दारू, सिगारेट, तंबाखू, ड्रग्ज इत्यादी अनेक गोष्टी नशेत येतात.

व्यसनाधीनतेची अनेक कारणे असली तरी, जसे की टेन्शन, मस्ती, टाईमपास, जास्त पार्टी करणे, ब्रेकअप, व्यवसायात तोटा इत्यादी, पण याचे मुख्य कारण म्हणजे 'चुकीची संगत'.

काही विद्यार्थी नशेमुळे तणाव दूर होतो, अशी सबब पुढे करतात. पण हे चुकीचे आहे, जरी नशेमुळे मेंदू सर्व काही विसरतो किंवा काही काळ टेन्शन येतो, पण नंतर नशा सुटल्यानंतर समस्या आणि टेन्शन आपल्या जागीच राहतात. खरे तर नशा त्यांच्या समस्या आणि तणावात भर घालते.

उपाय-

* नेहमी चांगल्या सहवासात रहा

* नशामुळे होणाऱ्या हानीबद्दल जाणून घ्या

* डॉक्टरांकडून व्यसनमुक्ती उपचार घ्या

* मानसोपचार तज्ज्ञाकडून समुपदेशन (counselling)करून घ्या .

3. प्रेम

विद्यार्थी जीवनातील ही अशी समस्या आहे की बहुतेक लोक त्याबद्दल बोलत नाहीत, जरी त्यांना माहित आहे की ही समस्या एखाद्या संसर्गजन्य रोगाप्रमाणे विद्यार्थ्यांमध्ये वेगाने पसरत आहे.

असे विचार येणे ही एक नैसर्गिक क्रिया आहे जी हार्मोन्समुळे येते. असे विचार प्रामुख्याने 12-19 वर्षांच्या किशोरावस्थेत येतात.

या प्रेमाच्या जाळात अडकून अनेक विद्यार्थी आपले करिअर बरबाद करतात. अनेकजण ते इतके गांभीर्याने घेतात की त्यांना आपला जीवही गमवावा लागतो.

त्यामुळे हृदय व मन विचलित होते, त्यामुळे अभ्यासाला वाव मिळत नाही, विद्यार्थी अंमली पदार्थांच्या आहारी जातात आणि शिक्षक किंवा पालकांची अवज्ञा करतात.

त्यामुळे या प्रेमाच्या जाळ्यात अडकणे टाळा आणि  मन आणि मेंदू अभ्यासाकडे केंद्रित करा.

उपाय-

* जास्त काळ एकटे राहू नका

*  काही अडचण असल्यास, मित्रांना किंवा पालकांना नक्की सांगा.

* स्वतःला नेहमी व्यस्त ठेवा कारण असे म्हणतात की रिकामे मन हे सैतानाचे घर आहे.

* आपल्या जवळ अशी कोणतीही घटना घडली असेल तर त्याच्याकडून धडा घ्या.

* जर समस्या जास्त मोठी असेल किंवा तुम्ही डिप्रेशनला बळी पडला असाल तर मानसोपचार तज्ज्ञांना भेटून समुपदेशन करून घ्या.

4. अन्न-

जोपर्यंत तुम्ही पोटाची भूक भागवण्यासाठी खात असाल तोपर्यंत अन्न हे अमृत आहे, पण जर तुम्ही मनाची भूक भागवण्यासाठी ते खात असाल तर ते तुमच्यासाठी विष आहे.

सर्वप्रथम काय खावे, किती खावे आणि कधी खावे हे जाणून घेतले पाहिजे.

कारण जास्त खाल्ल्याने सुस्ती, निद्रानाश आणि लठ्ठपणा येतो.

खूप कमी खाल्ल्याने अशक्तपणा, कुपोषण इ. समस्या होतात. त्यामुळे संतुलित आहार संतुलित प्रमाणात खा. कारण 'निरोगी शरीरात निरोगी मन वसते'.

उपाय

* कधीही पोटभर जेवू नका म्हणजेच भूकेपेक्षा थोडे कमी खा

* जंक फूड खाणे टाळा,

* भूक लागल्यावरच खा, नाहीतर खाऊ नका

* अधिकाधिक हंगामी भाज्या आणि फळे खा

5. झोप

झोप कोणाला आवडत नाही? विशेषतः विद्यार्थ्याला ते अधिक आवडते.

शरीर आणि मनाच्या सुरळीत कार्यासाठी झोप देखील खूप आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांसाठी 06-07 तासांची झोप पुरेशी आहे.

खूप झोपणे किंवा खूप कमी झोपणे हे आरोग्य आणि मेंदू दोन्हीसाठी हानिकारक आहे.

दिवसाच्या झोपेपेक्षा रात्रीची झोप जास्त फायदेशीर आहे. त्यामुळे रात्री लवकर झोपावे आणि दिवसा लवकर उठले पाहिजे.

उपाय

झोपण्याची वेळ निश्चित करा

वेळेवर उठण्यासाठी अलार्म वापरा.