Webdunia - Bharat's app for daily news and videos

Install App

Essay on Growing Population वाढती लोकसंख्या: एक गंभीर समस्या

Updated: शनिवार, 14 फेब्रुवारी 2026 (14:38 IST)
 
सामाजिक समजुती: मुलाचा जन्म झालाच पाहिजे, या हट्टामुळे अनेकदा कुटुंबातील मुलांची संख्या वाढते.
 
बालविवाह: कमी वयात लग्न झाल्यामुळे अपत्यांची संख्या वाढण्याची शक्यता जास्त असते.
 

वाढत्या लोकसंख्येचे परिणाम

लोकसंख्या वाढीमुळे देशाच्या प्रगतीला खीळ बसते. त्याचे परिणाम खालीलप्रमाणे दिसतात:
 
बेरोजगारी: जितकी माणसे वाढतात, तितक्या प्रमाणात रोजगाराच्या संधी निर्माण होत नाहीत, त्यामुळे बेरोजगारी वाढते.
 
गरिबी आणि भूकमारी: उत्पन्न कमी आणि खाणारी तोंडे जास्त यामुळे गरिबीचे प्रमाण वाढते.
 
निसर्गाचा ऱ्हास: राहण्यासाठी जागा आणि शेतीसाठी जमीन हवी असल्याने जंगले कापली जात आहेत. यामुळे प्रदूषण आणि पर्यावरणाचा समतोल बिघडत आहे.
 
मूलभूत सोयींचा अभाव: गर्दीमुळे रेल्वे, बस, रुग्णालये आणि शाळा यांवर प्रचंड ताण येतो. शुद्ध हवा, पाणी आणि अन्न मिळणे कठीण होऊन बसते.

उपाययोजना

ही समस्या रोखण्यासाठी केवळ सरकारवर अवलंबून राहून चालणार नाही, तर प्रत्येक नागरिकाने यात सहभाग घेतला पाहिजे:
 
शिक्षण: लोकांमध्ये विशेषतः ग्रामीण भागात कुटुंब नियोजनाबद्दल जनजागृती करणे आवश्यक आहे.
 
स्त्री शिक्षण: स्त्रिया सुशिक्षित झाल्या तर त्या कुटुंबाच्या आकाराबद्दल जागरूक राहू शकतात.
 
कुटुंब नियोजन: 'मुलगा-मुलगी समान' ही संकल्पना रुजवून 'छोटा परिवार, सुखी परिवार' या सूत्राचा अवलंब केला पाहिजे.
 
कठोर कायदे: सरकारने लोकसंख्या नियंत्रणासाठी काही कडक पावले उचलणे गरजेचे आहे.
 

निष्कर्ष

वाढती लोकसंख्या ही एक 'वेळबॉम्ब' सारखी आहे. जर आपण वेळीच यावर नियंत्रण मिळवले नाही, तर भविष्यात आपल्या पुढच्या पिढीला अन्नासाठी आणि पाण्यासाठी संघर्ष करावा लागेल. देशाचा खरा विकास साधायचा असेल, तर आपल्याला लोकसंख्येवर नियंत्रण ठेवणे अपरिहार्य आहे.
 
"छोटा परिवार, सुखी परिवार; हाच प्रगतीचा खरा आधार!"
 
 

सर्व पहा

शिवलिंगासमोर तीनदा टाळ्या का वाजवतो? प्रत्येक टाळीमागील अर्थ जाणून घ्या

३ ऑगस्टपासून या ५ राशींचे नशीब बदलणार; ग्रहांचे नकारात्मक प्रभाव संपतील आणि शुभ दिवसांची सुरुवात होईल

रोज फक्त २ अंजीर खा आणि पाहा कमाल! हे ३ आरोग्यदायी फायदे तुम्हाला ठाऊक आहेत का?

आठवड्यातून दोनदा कोरफडीची वाफ घेऊन तेजस्वी आणि चमकदार त्वचा मिळवा, कसे ते जाणून घ्या

श्रावण महिन्यात पाले भाज्या खाण्यास मनाई का आहे?

सर्व पहा

महिलांमध्ये हिमोग्लोबिन कमी होण्याची १० लक्षणे; ही चिन्हे दिसताच सावध व्हा

मुलांसाठी 'ह' अक्षरावरून ५० सुंदर आणि अर्थपूर्ण मराठी नावे

श्रावण स्पेशल: कांदा-लसूण न वापरता बनवा ५ झटपट पदार्थ

श्रावणात पचनास हलक्या, पौष्टिक आणि झटपट होणाऱ्या ३ खास 'हेल्दी' उपवासाच्या रेसिपी

साखर न वाढता गोड खायचंय? हे 7 हेल्दी पर्याय जरूर जाणून घ्या

पुढील लेख
Show comments