Sant Dnyaneshwar Jayanti 2025 आज श्री ज्ञानेश्वर महाराज जयंती ज्यांनी रेड्याकडून वेद म्हणून घेतले

सच्चिदानंदाला जिवंत करणे: नेवासे येथे मृत व्यक्तीला त्यांनी स्पर्शाने जिवंत केले, जो नंतर ज्ञानेश्वरीचा लेखक बनला.

जयंती उत्सवाचे स्वरूप

ज्ञानेश्वर यांची जयंती आळंदी येथील त्यांच्या समाधी मंदिरात आणि पंढरपूर येथे मोठ्या भक्तिभावाने साजरी केली जाते. लाखो वारकरी भक्त या उत्सवात सहभागी होतात. ज्ञानेश्वरांच्या अभंगांचे सामूहिक गायन, हरिपाठाचे पठण आणि कीर्तने आयोजित केली जातात. जयंतीच्या वेळी पालखी सोहळ्याला विशेष महत्त्व असते. भक्त टाळ-मृदुंगाच्या गजरात विठोबाचे नामस्मरण करतात. ज्ञानेश्वरी आणि अमृतानुभव यांचे वाचन, प्रवचने आणि नाट्य-प्रदर्शन यांचे आयोजन केले जाते. काही ठिकाणी रक्तदान शिबिरे, अन्नदान, आणि सामाजिक कार्यांचे आयोजन केले जाते, जे ज्ञानेश्वरांच्या समतेच्या संदेशाशी सुसंगत आहे.

संत ज्ञानेश्वरांचा वारसा

ज्ञानेश्वरांनी जात-पात, लिंग आणि सामाजिक स्तर यांच्या पलीकडे जाऊन सर्वांना भक्तीचा मार्ग खुला केला. त्यांनी ‘पसायदान’ मधून विश्वकल्याणाची प्रार्थना केली, जी आजही सर्वांना प्रेरणा देते. ज्ञानेश्वरीमुळे मराठी भाषा आणि साहित्याला नवीन उंची प्राप्त झाली. त्यांच्या लेखनाने सामान्य माणसाला अध्यात्म समजावून सांगितले. संत एकनाथ, संत तुकाराम, आणि संत नामदेव यांसारख्या संतांनी ज्ञानेश्वरांच्या विचारांचा वारसा पुढे नेला.

विशेष उल्लेख: ७५०वी जयंती (२०२५)

२०२५ मध्ये संत ज्ञानेश्वर यांची ७५०वी जयंती विशेष उत्साहाने साजरी झाली. यानिमित्ताने आळंदी येथे सुवर्ण कलश पूजन, संकेतस्थळ उद्घाटन, आणि मोठ्या प्रमाणात धार्मिक कार्यक्रम आयोजित केले गेले. या उत्सवात ज्ञानेश्वरांच्या विचारांचा आणि कार्याचा गौरव करणारी व्याख्याने, प्रदर्शने आणि साहित्यिक चर्चा झाल्या.

संत ज्ञानेश्वरांचा संदेश

संत ज्ञानेश्वरांचा एक प्रसिद्ध अभंग आहे:

“आपुली आपण करा सोडवण। संसार बंधन तोडा वेगी।।”

हा संदेश प्रत्येक व्यक्तीला स्वतःच्या आत्मशोधासाठी आणि संसाराच्या बंधनातून मुक्त होण्यासाठी प्रेरित करतो. त्यांनी भक्ती, ज्ञान आणि योग यांचा समन्वय साधून मानवाला आध्यात्मिक उन्नतीचा मार्ग दाखवला.

संत ज्ञानेश्वर महाराज यांची जयंती हा केवळ एक धार्मिक उत्सव नसून, त्यांच्या विचारांचा, साहित्याचा आणि सामाजिक समतेच्या संदेशाचा उत्सव आहे. त्यांचे कार्य आणि शिकवण आजही लाखो लोकांना प्रेरणा देत आहे. आळंदी येथील त्यांचे समाधीस्थान आणि पंढरपूरची वारी यामुळे त्यांचा वारसा जिवंत आहे. ज्ञानेश्वर माऊलींची जयंती ही भक्ती, ज्ञान आणि समतेच्या मूल्यांना पुन्हा एकदा उजागर करते.