३ ते ४ वर्षे सातत्याने उत्पादन शेती; तोंडली लागवडीची संपूर्ण माहिती
१. हवामान आणि जमीन
हवामान: तोंडल्याला उष्ण आणि दमट हवामान जास्त मानवते. जास्त थंडीमध्ये वेलांची वाढ खुंटते.
जमीन: चांगला निचरा होणारी, सुपीक आणि मध्यम ते काळी जमीन या पिकासाठी उत्तम असते. जमिनीचा सामू (pH) ६.५ ते ७.५ च्या दरम्यान असावा.
हवामान: तोंडल्याला उष्ण आणि दमट हवामान जास्त मानवते. जास्त थंडीमध्ये वेलांची वाढ खुंटते.
जमीन: चांगला निचरा होणारी, सुपीक आणि मध्यम ते काळी जमीन या पिकासाठी उत्तम असते. जमिनीचा सामू (pH) ६.५ ते ७.५ च्या दरम्यान असावा.
२. लागवडीची पद्धत आणि वेळ
वेळ: तोंडल्याची लागवड प्रामुख्याने जून-जुलै (पावसाळा) किंवा जानेवारी-फेब्रुवारी (उन्हाळा) या महिन्यांत केली जाते.
लागवड पद्धत: तोंडल्याची लागवड बियांपासून न करता वेलाच्या छाट कलमांपासून (Cuttings) केली जाते.
यासाठी चांगल्या उत्पादन देणाऱ्या जुन्या वेलाचे २ ते ३ डोळे असलेले साधारण ३० सेमी लांबीचे तुकडे घ्यावेत.
दोन ओळींमधील अंतर २ ते २.५ मीटर आणि दोन वेलांमधील अंतर १ ते १.५ मीटर ठेवून खड्डे करावेत आणि त्यात कलमे लावावीत.
वेळ: तोंडल्याची लागवड प्रामुख्याने जून-जुलै (पावसाळा) किंवा जानेवारी-फेब्रुवारी (उन्हाळा) या महिन्यांत केली जाते.
लागवड पद्धत: तोंडल्याची लागवड बियांपासून न करता वेलाच्या छाट कलमांपासून (Cuttings) केली जाते.
यासाठी चांगल्या उत्पादन देणाऱ्या जुन्या वेलाचे २ ते ३ डोळे असलेले साधारण ३० सेमी लांबीचे तुकडे घ्यावेत.
दोन ओळींमधील अंतर २ ते २.५ मीटर आणि दोन वेलांमधील अंतर १ ते १.५ मीटर ठेवून खड्डे करावेत आणि त्यात कलमे लावावीत.
३. मांडव पद्धत (सर्वात महत्त्वाचे)
तोंडली हे वेलीवर्गीय पीक असल्याने याला मांडव (Bower System) करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
बांबू आणि तारेच्या साहाय्याने २ मीटर उंचीचा मांडव तयार करावा.
वेल जमिनीवर पसरू न देता मांडवावर चढवल्यास फळांना चांगला सूर्यप्रकाश मिळतो, फळे सडत नाहीत आणि उत्पादन दुप्पट मिळते.
तोंडली हे वेलीवर्गीय पीक असल्याने याला मांडव (Bower System) करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
बांबू आणि तारेच्या साहाय्याने २ मीटर उंचीचा मांडव तयार करावा.
वेल जमिनीवर पसरू न देता मांडवावर चढवल्यास फळांना चांगला सूर्यप्रकाश मिळतो, फळे सडत नाहीत आणि उत्पादन दुप्पट मिळते.
४. खत आणि पाणी व्यवस्थापन
खत: लागवडीच्या वेळी प्रत्येक खड्ड्यात भरपूर शेणखत, १ चमचा सिंगल सुपर फॉस्फेट आणि निंबोळी पेंड टाकावी. वेलाची वाढ सुरू झाल्यावर दर ३ महिन्यांनी नत्र (Nitrogen) खताचा हप्ता द्यावा.
पाणी: पावसाळ्यात गरजेनुसार पाणी द्यावे. उन्हाळ्यात मात्र जमिनीच्या मगदुरानुसार ४ ते ६ दिवसांच्या अंतराने नियमित पाणी देणे गरजेचे आहे (ठिबक सिंचन/Drip Irrigation चा वापर उत्तम ठरतो).
खत: लागवडीच्या वेळी प्रत्येक खड्ड्यात भरपूर शेणखत, १ चमचा सिंगल सुपर फॉस्फेट आणि निंबोळी पेंड टाकावी. वेलाची वाढ सुरू झाल्यावर दर ३ महिन्यांनी नत्र (Nitrogen) खताचा हप्ता द्यावा.
पाणी: पावसाळ्यात गरजेनुसार पाणी द्यावे. उन्हाळ्यात मात्र जमिनीच्या मगदुरानुसार ४ ते ६ दिवसांच्या अंतराने नियमित पाणी देणे गरजेचे आहे (ठिबक सिंचन/Drip Irrigation चा वापर उत्तम ठरतो).
५. काढणी आणि उत्पादन
लागवड केल्यापासून साधारण ३ महिन्यांत तोंडल्याची तोडणी सुरू होते.
फळे कोवळी आणि गडद हिरवी असतानाच त्यांची तोडणी करावी. भाजी निब्बर किंवा पिवळी पडू देऊ नये. एकदा तोडणी सुरू झाली की दर ३ ते ४ दिवसांनी काढणी करावी लागते. एका एकरातून वर्षाला साधारण १० ते १५ टनांपर्यंत उत्पादन मिळू शकते.
लागवड केल्यापासून साधारण ३ महिन्यांत तोंडल्याची तोडणी सुरू होते.
फळे कोवळी आणि गडद हिरवी असतानाच त्यांची तोडणी करावी. भाजी निब्बर किंवा पिवळी पडू देऊ नये. एकदा तोडणी सुरू झाली की दर ३ ते ४ दिवसांनी काढणी करावी लागते. एका एकरातून वर्षाला साधारण १० ते १५ टनांपर्यंत उत्पादन मिळू शकते.
Edited By- Dhanashri Naik<>
