ऑगस्टमध्ये शेतकऱ्यांनी कोणती पिके आणि कामे प्राधान्याने करावीत?

पालेभाज्या: कोथिंबीर, मेथी, पालक आणि शेपू यांसारख्या कमी कालावधीत येणाऱ्या पालेभाज्यांची लागवड करून लवकर उत्पन्न मिळवता येते.

चारा पिके: जनावरांच्या चाऱ्यासाठी मेझ (मका), नेपिअर गवत, ज्वारी किंवा चवळी यांची पेरणी करावी.

२. उभ्या पिकांमध्ये प्राधान्याने करावयाची कामे

ऑगस्टमध्ये जून-जुलैमध्ये पेरलेल्या पिकांची (सोयाबीन, कापूस, तूर, मूग, उडीद, बाजरी) योग्य काळजी घेणे आवश्यक आहे:

अ. अतिरिक्त पाण्याचा निचरा (Drainage)

ऑगस्टमध्ये अनेक भागांत मुसळधार पाऊस होतो. शेतात पाणी साचून राहिल्यास पिकांची मुळे कुजतात.

त्यामुळे शेतातून जास्तीचे पाणी बाहेर काढण्यासाठी पाटाची/चर (Drainage channels) व्यवस्था तातडीने करा.

ब. तण व्यवस्थापन (Weed Control)

पावसाळ्यात तणाचा प्रादुर्भाव वेगाने होतो. पीक आणि तण यांच्यात खते व पाण्यासाठी स्पर्धा होते.

पाऊस उघडेल तेव्हा कोळपणी (Hoeing) किंवा खुरपणी करून शेत तणमुक्त ठेवा. शक्य नसल्यास तणनाशकाचा योग्य सल्ला घेऊन वापर करा.

क. खत व्यवस्थापन (Top Dressing)

कापूस, मका आणि उस: या पिकांना या टप्प्यावर नत्राची (युरिया) दुसरी/तिसरी मात्रा देणे गरजेचे असते. पाऊस उघडल्यानंतर जमिनीत ओल असताना युरिया द्यावा.

पिकाची शाकीय वाढ व्यवस्थित होण्यासाठी गरजेनुसार १९:१९:१९ किंवा सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची (Micronutrients) फवारणी करावी.

ड. कीड व रोग नियंत्रण (Pest & Disease Control)

सोयाबीन: चक्रीभुंगा (Girdle beetle) आणि खोडमाशीचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी योग्य कीटकनाशकाची फवारणी करा.

कापूस: रस शोषणाऱ्या किडींचा (मावा, तुडतुडे, पांढरी माशी) प्रादुर्भाव तपासत राहा आणि गरजेनुसार फवारणी करा.

बुरशीजन्य रोग: सततच्या ढगाळ हवामानामुळे पिकांवर तांबेरा, करपा किंवा कोळशी यांसारख्या बुरशीजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव होऊ शकतो; त्यासाठी योग्य बुरशीनाशकाचा (Fungicide) वापर करा.

३. इतर महत्त्वाचे कृषी सल्ला

कीटकनाशक फवारणीची काळजी: फवारणी करताना उन्हाचा किंवा पाऊस उघडल्याचा अंदाज घ्या. औषधात स्टिकर (Sticker) नक्की वापरा, जेणेकरून पावसामुळे औषध धुऊन जाणार नाही.

मातीची धूप रोखणे: उताराच्या शेतात माती वाहून जाऊ नये म्हणून बांधबंदीस्त मजबूत करा.

फळबागांची काळजी: डाळिंब, पेरू, लिंबू यांसारख्या फळबागांमध्ये पाण्याचा निचरा नीट ठेवा आणि झाडांच्या खोडाभोवती मातीचा भराव द्या.