Marathi Biodata Maker
✕

लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे यांची संपूर्ण माहिती

Updated: शनिवार, 1 ऑगस्ट 2026 (10:23 IST)
 
त्यांची "फकीरा" (1959) ही कादंबरी अत्यंत प्रसिद्ध आहे, जी ब्रिटिश राजवटीतील दलित समाजाच्या शोषणाविरुद्ध लढणाऱ्या फकीराच्या कथेवर आधारित आहे. या कादंबरीला 1961 मध्ये राज्य सरकारचा पुरस्कार मिळाला.
"वैजयंता" ही कादंबरी तमाशा कलावंत महिलांच्या शोषणाचे चित्रण करते, तर "माकडीचा माळ" ही भटक्या-विमुक्त समाजाच्या जीवनावर आधारित पहिली मराठी कादंबरी आहे.
 
त्यांनी लोककला जसे की तमाशा, लावणी, आणि पोवाडे यांचा उपयोग सामाजिक प्रबोधनासाठी केला. त्यांचे "माझी मैना गावावर राहिली", "स्टालिनग्राडचा पोवाडा", आणि "बंगालची हाक" यांसारखे साहित्य लोकप्रिय झाले
 
अण्णाभाऊ सुरुवातीला साम्यवादी विचारसरणीने प्रभावित होते आणि कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (CPI) च्या सांस्कृतिक शाखा असलेल्या लाल बावटा कलापथक आणि इंडियन पीपल्स थिएटर असोसिएशन (IPTA) मध्ये सक्रिय होते.
त्यांनी संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीत मोलाचे योगदान दिले, ज्यामुळे मराठी भाषिक राज्याची निर्मिती झाली.
त्यांनी मार्क्सवादी-आंबेडकरवादी विचार स्वीकारले आणि दलित युवक संघ स्थापन केला. 1958 मध्ये त्यांनी मुंबईत प्रथम दलित साहित्य संमेलन आयोजित केले
अण्णाभाऊंचे साहित्य दलित, कामगार आणि शोषित समाजाच्या जीवनावर केंद्रित होते. त्यांनी जातीयवाद, वर्गीय शोषण, आणि लैंगिक असमानता यांच्याविरुद्ध लढा दिला.
त्यांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांवर पोवाडे लिहिले, जे रशियापर्यंत पोहोचले आणि रशियन भाषेत अनुवादित झाले. त्यांच्या साहित्याचा आणि कार्याचा रशियात सन्मान झाला.
 
2002 मध्ये भारत सरकारने त्यांच्या स्मरणार्थ ₹4 चे टपाल तिकीट जारी केले.
पुण्यात लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे स्मारक आणि कुर्ल्यात फ्लायओव्हर त्यांच्या नावाने आहे.
2022 मध्ये मॉस्कोच्या मार्गारीटा रुडोमिनो ऑल-रशिया स्टेट लायब्ररी येथे त्यांचा पुतळा आणि तैलचित्र स्थापित झाले.
जयंती: 1 ऑगस्ट हा दिवस अण्णाभाऊ साठे जयंती म्हणून साजरा केला जातो.
2022 मध्ये महात्मा गांधी मेमोरियल युनिव्हर्सिटी, छत्रपती संभाजीनगर यांनी त्यांना मरणोत्तर डि.लिट. पदवी प्रदान केली.
त्यांनी लोककला आणि साहित्य यांचा उपयोग सामाजिक परिवर्तनासाठी केला, ज्यामुळे ते लोकशाहीर म्हणून अमर झाले.
Edited By - Priya Dixit
 

सर्व पहा

देवी दुर्गेच्या मूर्तीत वेश्यालयातील माती का वापरतात? जाणून घ्या या 'पुण्य माती'मागचे गूढ!

दिवाळीपूर्वी घरातील या ७ गोष्टी नक्की तपासा; ऐनवेळी होणारी धावपळ टाळता येईल!

वाढलेले कोलेस्ट्रॉल कमी करण्यासाठी आहारात करा हे बदल; हृदयाच्या आरोग्याची घ्या काळजी

बालासन करण्याचे फायदे जाणून घ्या; योग्य पद्धत आणि महत्त्वाच्या टिप्स जाणून घ्या

१ ते ९ मूलांक: तुमच्या आयुष्यात कोणती व्यक्ती का प्रवेश करते? वाचा सविस्तर

सर्व पहा

LIVE: महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये २२ ऑक्टोबरपर्यंत मेघगर्जनेसह पाऊस आणि सोसाट्याच्या वाऱ्याची शक्यता

अमेरिकेत फुटबॉल सामन्यापूर्वी १७० फूट उंचीवरून पडून अमेरिकी हवाई दलाच्या सैनिकाचा मृत्यू

रेल्वे स्थानकांवर आता चक्क मिळणार किराणा! मध्य रेल्वेने स्थानकांवर किराणा किऑस्क सुरू केले

पवार कुटुंब यावर्षी दिवाळी साजरी करणार नाही, सुप्रिया सुळे म्हणाल्या-"अजित दादा आपल्यात नाहीत; कोणताही उत्सव होणार नाही"

"स्त्रियांचा आदर हीच खरी भक्ती आहे" दुर्गापूजेनिमित्त राष्ट्रपतींनी दिला महत्वपूर्ण संदेश

पुढील लेख
Show comments