Webdunia - Bharat's app for daily news and videos

Install App

लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे यांची संपूर्ण माहिती

Updated: शनिवार, 1 ऑगस्ट 2026 (10:23 IST)
 
त्यांची "फकीरा" (1959) ही कादंबरी अत्यंत प्रसिद्ध आहे, जी ब्रिटिश राजवटीतील दलित समाजाच्या शोषणाविरुद्ध लढणाऱ्या फकीराच्या कथेवर आधारित आहे. या कादंबरीला 1961 मध्ये राज्य सरकारचा पुरस्कार मिळाला.
"वैजयंता" ही कादंबरी तमाशा कलावंत महिलांच्या शोषणाचे चित्रण करते, तर "माकडीचा माळ" ही भटक्या-विमुक्त समाजाच्या जीवनावर आधारित पहिली मराठी कादंबरी आहे.
 
त्यांनी लोककला जसे की तमाशा, लावणी, आणि पोवाडे यांचा उपयोग सामाजिक प्रबोधनासाठी केला. त्यांचे "माझी मैना गावावर राहिली", "स्टालिनग्राडचा पोवाडा", आणि "बंगालची हाक" यांसारखे साहित्य लोकप्रिय झाले
 
अण्णाभाऊ सुरुवातीला साम्यवादी विचारसरणीने प्रभावित होते आणि कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (CPI) च्या सांस्कृतिक शाखा असलेल्या लाल बावटा कलापथक आणि इंडियन पीपल्स थिएटर असोसिएशन (IPTA) मध्ये सक्रिय होते.
त्यांनी संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीत मोलाचे योगदान दिले, ज्यामुळे मराठी भाषिक राज्याची निर्मिती झाली.
त्यांनी मार्क्सवादी-आंबेडकरवादी विचार स्वीकारले आणि दलित युवक संघ स्थापन केला. 1958 मध्ये त्यांनी मुंबईत प्रथम दलित साहित्य संमेलन आयोजित केले
अण्णाभाऊंचे साहित्य दलित, कामगार आणि शोषित समाजाच्या जीवनावर केंद्रित होते. त्यांनी जातीयवाद, वर्गीय शोषण, आणि लैंगिक असमानता यांच्याविरुद्ध लढा दिला.
त्यांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांवर पोवाडे लिहिले, जे रशियापर्यंत पोहोचले आणि रशियन भाषेत अनुवादित झाले. त्यांच्या साहित्याचा आणि कार्याचा रशियात सन्मान झाला.
 
2002 मध्ये भारत सरकारने त्यांच्या स्मरणार्थ ₹4 चे टपाल तिकीट जारी केले.
पुण्यात लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे स्मारक आणि कुर्ल्यात फ्लायओव्हर त्यांच्या नावाने आहे.
2022 मध्ये मॉस्कोच्या मार्गारीटा रुडोमिनो ऑल-रशिया स्टेट लायब्ररी येथे त्यांचा पुतळा आणि तैलचित्र स्थापित झाले.
जयंती: 1 ऑगस्ट हा दिवस अण्णाभाऊ साठे जयंती म्हणून साजरा केला जातो.
2022 मध्ये महात्मा गांधी मेमोरियल युनिव्हर्सिटी, छत्रपती संभाजीनगर यांनी त्यांना मरणोत्तर डि.लिट. पदवी प्रदान केली.
त्यांनी लोककला आणि साहित्य यांचा उपयोग सामाजिक परिवर्तनासाठी केला, ज्यामुळे ते लोकशाहीर म्हणून अमर झाले.
Edited By - Priya Dixit
 

सर्व पहा

शिवलिंगासमोर तीनदा टाळ्या का वाजवतो? प्रत्येक टाळीमागील अर्थ जाणून घ्या

३ ऑगस्टपासून या ५ राशींचे नशीब बदलणार; ग्रहांचे नकारात्मक प्रभाव संपतील आणि शुभ दिवसांची सुरुवात होईल

रोज फक्त २ अंजीर खा आणि पाहा कमाल! हे ३ आरोग्यदायी फायदे तुम्हाला ठाऊक आहेत का?

आठवड्यातून दोनदा कोरफडीची वाफ घेऊन तेजस्वी आणि चमकदार त्वचा मिळवा, कसे ते जाणून घ्या

श्रावण महिन्यात पाले भाज्या खाण्यास मनाई का आहे?

सर्व पहा

LIVE: बीएमसीने स्वातंत्र्यदिनी प्रत्येक घरात तिरंगा फडकवण्याचे आवाहन केले

मुंबईत 'हर घर तिरंगा': बीएमसीने स्वातंत्र्यदिनी प्रत्येक घरात तिरंगा फडकवण्याचे आवाहन नागरिकांना केले

१० लाख द्या, ३० लाख घ्या! नाशिकमध्ये बनावट नोटांच्या मोठ्या रॅकेटचा पर्दाफाश

रक्षाबंधनच्या मुहूर्तावर लाडक्या बहिणींना महाराष्ट्र सरकारकडून विशेष भेट मिळण्याची शक्यता

स्वातंत्र्यदिनानिमित्त मुलांसाठी बनवा Healthy Tricolor Chaat Recipes

पुढील लेख
Show comments