World Snake Day २०२६: जागतिक सर्प दिनाचा इतिहास, उद्दिष्टे आणि महत्त्व जाणून घ्या

World Snake Day २०२६: आज, १६ जुलै रोजी, जागतिक सर्प दिन साजरा केला जातो. पृथ्वी हे मानवांसहित इतर लाखो जीवांचे घर आहे. साप हे या जीवांपैकीच एक आहेत, ज्यांचे वर्गीकरण सरपटणारे प्राणी (रेप्टाइल) म्हणून केले जाते. "सरपटणारा प्राणी" (रेप्टाइल) म्हणजे रांगणारा जीव.

लोकांना सापांची भीती वाटते. साप दिसताच ते अनेकदा घाबरतात, पण प्रत्येकजण असा नसतो. काही लोक तर सापांचे मित्रसुद्धा असतात. जागतिक सर्प दिनाचा इतिहास जाणून घेऊ या. 

जागतिक सर्प दिन २०२६ इतिहास

जागतिक सर्प दिनाची सुरुवात १९७० मध्ये झाली. १९६७ मध्ये टेक्सासमध्ये एक सर्प प्रजनन कंपनी स्थापन झाली आणि १९७० च्या दशकात ती हळूहळू लोकप्रिय झाली. या कंपनीने सापांविषयी जनजागृती करण्याचे काम केले आणि १६ जुलै रोजी विशेष कार्यक्रमांचे आयोजन केले. नंतर, इतर स्वयंसेवी संस्थांनीही सापांविषयी जनजागृती करण्यास सुरुवात केली. अशा प्रकारे, सापांसाठी एक दिवस समर्पित करण्यात आला.

परिसंस्थेसाठी साप महत्त्वाचे का आहेत?

निसर्गातील अन्नसाखळीत साप एक महत्त्वाचा भाग आहेत. ते उंदीर, कीटक आणि लहान प्राण्यांना खाऊन त्यांच्या संख्येवर नियंत्रण ठेवतात. इतकेच नाही, तर शिकारी पक्षी आणि मांसाहारी प्राण्यांसारख्या इतर प्राण्यांसाठी साप स्वतःच खाद्य बनतात. त्यांचे अस्तित्व हे एका संतुलित आणि निरोगी परिसंस्थेचे लक्षण आहे.

जशपूर, रायगड आणि कोरबा जिल्ह्यांमध्ये सापांचा प्रादुर्भाव सर्वाधिक आहे. जशपूर जिल्ह्यातील तापकारा ब्लॉकला तेथील सापांच्या विविधतेमुळे "नागलोक" असे टोपणनाव देण्यात आले आहे. 

सापांबद्दलचे गैरसमज

अंधश्रद्धा आणि चित्रपटांमधील ठराविक प्रतिमांमुळे आपल्या समाजात सापांबद्दल अनेक गैरसमज निर्माण झाले आहेत—जसे की प्रत्येक साप सूड घेणारा असतो किंवा प्रत्येक साप विषारी असतो, असा विश्वास. या समजुतींमुळे अनेकदा लोक त्यांना मारण्याचा प्रयत्न करतात. जागतिक सर्प दिनाचा उद्देश लोकांमध्ये भीतीऐवजी जागरूकता निर्माण करणे आणि समज वाढवणे हा आहे.

साप चावला तर घाबरू नका

सर्पदंश झाल्यास, विष शरीरात अधिक पसरू नये म्हणून स्वतःला शांत ठेवा आणि हृदयाचे ठोके सामान्य ठेवा. दंश झालेल्या जागेवर सूज येऊ शकते, म्हणून त्यावरील कपडे काढून टाका. रुग्णाला शक्य तितक्या लवकर रुग्णालयात नेल्यास त्यांच्या जगण्याची शक्यता वाढते. रक्तस्त्राव थांबल्यानंतर साबण आणि कोमट पाण्याने धुवा. लहान मुले, वृद्ध आणि रुग्णांना याचा अधिक धोका असतो.

या चुका चुकूनही करू नका

लोक सापाच्या विषाने नाही, तर वेळेवर उपचार न मिळाल्याने आणि अंधश्रद्धेमुळे मरतात. जर पीडित व्यक्तीला त्वरित रुग्णालयात नेले, तर बहुतेक मृत्यू टाळता येतात. जादूटोण्याने कोणीही बरे होऊ शकत नाही. म्हणून, मांत्रिकांकडे जाण्याऐवजी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

Edited By - Priya Dixit