वेगाने वाढत जाणारे डिजिटल रोजगार

या प्रश्नाचे उत्तर अगदी सामान्य आहे की प्रशिक्षण घेण्यासाठी अनेक नामांकित संस्था आहेत. परंतु अशा विद्यार्थ्यांना जमिनीपासून नवीन उंचीवर नेण्याची जबाबदारीही प्राध्यापकांची आहे. जेणेकरुन ते ज्या क्षेत्रात प्रवेश करतील त्या सर्व प्रकारांची माहिती समजू शकेल.

अभ्यास आणि रोजगार यातील तफावत दूर करण्यासाठी सरकारने "कौशल्य विकास प्रशिक्षण कार्यक्रम" सुरू केले आहेत. या संदर्भात जेटकिंगसह अनेक नामांकित संस्थांनी “स्किल-इंडिया” या टॅगखाली अनेक ग्रूमिंग कार्यक्रम सुरू केले आहेत. विद्यार्थ्यांमध्ये आवश्यक कौशल्ये विकसित करण्यासाठी आणि त्यांना नोकरीसाठी तयार करण्यासाठी ऑनलाइन/ऑफलाइन प्रशिक्षण कार्यक्रम ऑफर करणे हे या संस्थांचे ध्येय आहे.

डिजिटल रोजगाराचा कर्मचारी-नियोक्ता कराराच्या मॉडेलवर कसा परिणाम झाला आहे?

डिजिटल परिवर्तनामुळे तंत्रज्ञानातील क्रांतिकारी बदलांसोबत काम करण्याबाबत लोकांचे मत बदलले आहे. तथापि, तंत्रज्ञानाने आज लोकांसाठी कामाचे ठिकाण आणि वेळेनुसार सोपे आणि लवचिक बनवले आहे. तसेच, या साथीच्या रोगाने जीवनात इतके आमूलाग्र बदल केले आहेत की जगभरातील लोक संपूर्ण रिमोटवर काम करत आहेत. याने "गिग इकॉनॉमी" ला जन्म दिला आहे जिथे लोक अधिक स्वतंत्रपणे काम करू शकतात.

डिजिटायझेशनमुळे कर्मचारी-नियोक्ता करार अधिक सुलभ होतो. याआधी एखाद्या व्यक्तीला कंपनी जॉईन करताना खूप कसरत करावी लागत होती जसे की पेपरवर्क इ. सर्व कागदपत्रांची पडताळणी करण्यासाठी देखील खूप वेळ लागतो परंतु डिजिटल रोजगार प्रक्रियेमुळे दोन्ही बाजूंवरील हा मोठा भार कमी झाला. तसेच, नोकरीत रुजू होण्यापासून ते सेवानिवृत्ती/समाप्तीपर्यंतची संपूर्ण प्रक्रिया डिजिटल पद्धतीने केली जाते. अशाप्रकारे, यामुळे कर्मचारी-नियोक्ता करार नेहमीपेक्षा खूपच सोपा झाला.

डिजिटल कौशल्यांच्या अचानक मागणीने पुरवठ्यातील तफावत कशी वाढवली आहे?

अयशस्वी व्यक्तींव्यतिरिक्त प्रत्येक यशस्वी कंपनीमागे कुशल कर्मचारी महत्त्वाची भूमिका बजावतात. डिजिटल अर्थव्यवस्थेशी स्पर्धा करण्यासाठी नवीनतम औद्योगिक क्रांतीनुसार डिजिटल कौशल्यांना पूर्ण मागणी आहे. या कौशल्यांच्या सतत वाढत्या मागणीने सर्वात आवश्यक प्रतिभांचा पुरवठा देखील पूर्ण केला. अपस्किलिंग कार्यक्रम या संदर्भात अधिक मदत करू शकतात.

पण तरीही, जगात असे काही भाग आहेत जिथे लोक केवळ पारंपारिक प्रणालींवर अवलंबून आहेत. दुर्गम भागातील बहुतेक लोक अजूनही त्यांच्या कम्फर्ट झोनमधून बाहेर पडण्यास आणि नवीन गोष्टी शोधण्यास कचरतात. तथापि, मागणीतील कौशल्यांच्या दिशेने आवश्यक पुरवठ्यातील अंतर वाढवण्याचे हे एक प्रमुख कारण असू शकते.

पुरवठ्यातील तफावत कमी करण्यासाठी कंपन्या वेगवेगळ्या अपस्किलिंगचा सराव करण्याची अपेक्षा कशी करतात?

बर्‍याच कंपन्या आज विविध ग्रूमिंग कार्यक्रमांद्वारे त्यांच्या  घरातूनच प्रतिभा वाढवण्याचा एक नवीन मार्ग आणतात. ते प्रत्येक कर्मचाऱ्यासाठी उद्योगासोबत शिकण्यासाठी आणि वाढण्यासाठी अनुकूल वातावरण तयार करत आहेत. इन-हाउस ट्रेनिंग व्यतिरिक्त, कंपन्या त्यांच्या कर्मचाऱ्यांना कुशल बनवण्यासाठी इतर प्रशिक्षण वाहिन्यांसोबत भागीदारी करत आहेत. हे संयोजन कर्मचार्‍यांचा पुरवठा आणि मागणी यांच्यातील प्रचंड तफावत कमी करू शकते.

ब्लॉकचेन, क्लाउड कॉम्प्युटिंगमधील नवोदित व्यावसायिकांसाठी अपेक्षित पगार काय आहे?

पगार आणि भत्त्यांचा विचार करता, ब्लॉकचेन उद्योगातील तज्ञ सरासरी  रु. 500,000 ते 20,00,000 LPA.पगाराची अपेक्षा करू शकतात. Glassdoor सर्वेक्षणानुसार कौशल्य, अनुभव, उद्योग प्रकार यासारख्या अनेक बाबींवर अवलंबून पगार जास्त असू शकतो.

जानेवारी २०२० पर्यंतच्या अभ्यासानुसार क्लाउड कॉम्प्युटिंग व्यावसायिक सरासरी वार्षिक पगार म्हणून ७-८ लाख रुपयांपर्यंत मिळवू शकतो. क्लाउड कंप्युटिंग उद्योगात आणखी भर पडल्याने ही श्रेणी वाढण्याची अपेक्षा आहे.