Pithori Amavasya 2024 पिठोरी अमावस्या 2 सप्टेंबर रोजी, मुलांचे रक्षण करण्यासाठी व्रत

योगिनी पूजा महत्त्व

या दिवशी योगिनी पूजन करावे. सर्व विधींचे पालन करून पूजा केल्यानंतर आरती करावी ब्राह्मण भोज आयोजित करावे.

देवी आदिशक्तीमध्ये विविध शक्ती आहेत आणि त्या स्वतः योगिनी आहेत. ते वेगवेगळ्या स्वरूपात दिसतात. शाक्त पंथात शक्तीपूजेला विशेष महत्त्व आहे. विशेषत: अमावस्या आणि पौर्णिमा तिथीला पूजा केली जाते. आठ किंवा चौदा योगिनींद्वारे भक्ताला शक्ती प्राप्त होते. या सर्व शक्ती माता पार्वतीच्या मित्र आहेत. या चौसष्ट देवींमध्ये दहा महाविद्या आणि सिद्ध विद्याही गणल्या जातात. पिठोरी अमावस्येच्या दिवशी शक्तीप्राप्तीसाठी भक्त आईची पूजा करतात.

सप्तमातृका

याशिवाय सप्तमातृकांचीही पूजा या दिवशी केली जाते. दक्षिण भारतात ही प्रथा प्रचलित आहे. ब्राह्मणी, वैष्णवी, माहेश्वरी, इंद्राणी, कौमरी, वाराही, चामुंडा किंवा नरसिंही. त्यांना 'मातृका' म्हणतात. काही ठिकाणी देवतांची संख्या सात तर काही ठिकाणी आठ मानली जाते.

पिठोर अमावस्येला पोळा सण

परंपरेने पोळा हा सण पिठोरी अमावास्येला साजरा केला जातो. पोळा सण हा मुळात शेतीशी संबंधित सण आहे. हा शेतकऱ्यांचा सण आहे आणि शेती आणि त्यांच्या कार्याचा गौरव करण्यासाठी साजरा केला जातो. जेव्हा शेतीचा हंगाम संपतो तेव्हा शेतीचे सर्व पैलू साजरे केले जातात. काही मान्यतेनुसार अन्नमाता या दिवशी गर्भधारणा झाली होती. असे मानले जाते की या दिवशी भातशेती दुधाने भरतात, म्हणूनच हा सण साजरा केला जातो. या दिवशी लोकांना कोणत्याही शेतात जाण्याची परवानगी नाही.

पोळा हा सण सर्वच वर्गावर प्रभाव टाकतो. या दिवशी प्रत्येक घरात खास पदार्थ बनवले जातात. या दिवशी मातीची खेळणी आणि मातीचे बैल बनवले जातात. बैलांना शेतीच्या प्राथमिक साधनांनी सजवले जाते. त्यानंतर त्यांची पूजा केली जाते. काही ठिकाणी बैलजोडीच्या उत्कृष्ट सजावटीच्या स्पर्धाही आयोजित केल्या जातात.

पिठोरी अमावस्येचे महत्व

पिठोरी अमावस्येला पिठोरी, पिठोरा, पिठोर इत्यादी नावानेही ओळखले जाते. पिठोरी अमावस्येला दुर्गा देवीची पूजा करण्याची देखील परंपरा आहे. पिठोरी अमावस्येला स्त्रिया संततीसाठी हे व्रत करतात. असे मानले जाते की देवी पार्वतीने या व्रताचे महत्त्व सर्वांना सांगितले. देवीने या व्रताचे शुभ परिणाम आणि या व्रताचे पालन केल्याने कशा प्रकारे इच्छा पूर्ण होतात हे रहस्य सर्वांना सांगितले. इंद्राची पत्नी शची हिने हे व्रत केले. तिला संतती आणि कुटुंबाची समृद्धी मिळाली. या पौराणिक मान्यतेनुसार पिठोरी अमावस्येला संतती आणि संतती दीर्घायुष्यासाठी उपवास केला जातो.