भानू सप्तमी दिवशी सूर्यदेवाला प्रसन्न करण्यासाठी पारंपरिक आणि सात्त्विक नैवेद्य पाककृती

या शुभ दिनानिमित्त सूर्यदेवाला दाखवला जाणारा सर्वात मुख्य आणि पारंपरिक नैवेद्य म्हणजेच 'गव्हाची खीर' आणि 'गुळावणी-धिरडे' ची पाककृती आज आपण पाहणार आहोत.

१. मुख्य नैवेद्य: पारंपारिक गव्हाची खीर (खीर-पूरी)
सूर्यदेवाला गव्हाचा नैवेद्य दाखवण्याला विशेष महत्त्व आहे. ही खीर चवीला अप्रतिम आणि पौष्टिक असते.

साहित्य-
खांडलेला गहू (जोड गहू किंवा खिरीचा गहू): १ कप (रात्रभर भिजवलेला)
गूळ (किसलेला): १ कप (किंवा आवडीनुसार)
दूध: २ ते ३ कप
ड्रायफ्रूट्स (काजू, बदाम, पिस्ता): २ मोठे चमचे (बारीक केलेले)
वेलची आणि जायफळ पूड: १ छोटा चमचा
साजूक तूप: २ मोठे चमचे
चारोळी: १ छोटा चमचा

कृती-
गहू शिजवणे: रात्रभर भिजवलेला खिरीचा गहू स्वच्छ धुवून घ्या. कुकरमध्ये साजूक तूप गरम करून त्यात हा गहू १ मिनिट परतून घ्या. नंतर त्यात ३ कप पाणी घालून कुकरच्या ५-६ शिट्ट्या काढून गहू मऊ शिजवून घ्या.
मॅश करणे: गहू शिजल्यावर चमच्याने किंवा रवीने थोडा घोटून (मॅश करून) घ्या.
गूळ आणि दूध घालणे: आता शिजलेल्या गव्हात किसलेला गूळ आणि १ कप दूध घालून मंद आचेवर एकत्र करा. गूळ पूर्ण वितळू द्या.
फोडणी व ड्रायफ्रूट्स: एका छोट्या कढईत तूप गरम करून त्यात चारोळी आणि ड्रायफ्रूट्सचे तुकडे हलके सोनेरी रंगावर परतून घ्या आणि हे तुपासह खिरीत टाका.
उकळी काढणे: खिरीला छान उकळी आल्यावर त्यात वेलची-जायफळ पूड टाका. शेवटी उरलेले दूध घालून खीर हवी तशी दाटसर करून गॅस बंद करा.

२. दुसरा पारंपरिक पर्याय: गुळावणी आणि गव्हाचे धिरडे
काही भागात भानू सप्तमीला गुळाचे पाणी (गुळावणी) आणि गव्हाच्या पिठाचे गोड धिरडे (डोसे) बनवण्याची पद्धत आहे.

साहित्य-
गव्हाचे पीठ: २ कप
गूळ: १ कप
वेलची पूड: १ छोटा चमचा
जायफळ पूड: अर्धा छोटा चमचा
मीठ: चिमूटभर
साजूक तूप: धिरडे भाजण्यासाठी

कृती-
गुळाचे पाणी: १ कप पाण्यात गूळ विरघळवून घ्या. गूळ वितळल्यावर ते पाणी गाळून घ्या जेणेकरून कचरा निघून जाईल.
पीठ भिजवणे: एका भांड्यात गव्हाचे पीठ घेऊन त्यात हे गुळाचे पाणी थोडे थोडे घालत गुठळ्या न होऊ देता सरसरीत (भज्यांच्या पिठापेक्षा थोडे पातळ) पीठ भिजवून घ्या.
मसाले घालणे: या पिठात वेलची पूड, जायफळ पूड आणि चिमूटभर मीठ घालून मिश्रण १० मिनिटे झाकून ठेवा.
धिरडे बनवणे: तवा गरम करून त्याला थोडे तूप लावा. तव्यावर एक मोठा चमचा पीठ पसरवून गोल धिरडे बनवा. दोन्ही बाजूंनी साजूक तूप सोडून धिरडे खमंग आणि सोनेरी रंगावर भाजून घ्या.

नैवेद्याचे नियम-
तांब्याचे भांडे: सूर्यदेवाच्या पूजेत तांब्याच्या पात्राला खूप महत्त्व आहे. शक्य असल्यास नैवेद्य तांब्याच्या किंवा पितळेच्या पात्रात ठेवून अर्पण करावा.
सात्त्विकता: हा नैवेद्य बनवताना कांदा, लसूण किंवा कोणत्याही तामसी पदार्थाचा वापर करू नये.
अर्ध्य प्रदान: नैवेद्य दाखवण्यापूर्वी सूर्यदेवाला तांब्याच्या कलशातून जल, अक्षता आणि लाल फूल वाहून अर्ध्य नक्की द्यावे.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik