मातंग समाजाचा मुंबईत उपवर्गीकरणाच्या मागणीसाठी मोर्चा

महाराष्ट्राची राजधानी मुंबईत, अनुसूचित जाती (SC) आरक्षण प्रणालीमध्ये स्वतंत्र आरक्षणाच्या मागणीसाठी मातंग समाजाचे हजारो सदस्य रस्त्यावर उतरले.  

आंदोलकांची मागणी आहे की, अनुसूचित जाती आरक्षण प्रणालीमध्ये विविध जातींना त्यांच्या संबंधित दर्जानुसार जागांचे वाटप केले जावे. उप-वर्गीकरणाची तात्काळअंमलबजावणी करण्याची त्यांची मागणी आहे. 

आंदोलनामुळे दक्षिण मुंबईतील सीएसएमटी ते मेट्रो सिनेमापर्यंतचा महानगरपालिकेचा रस्ता बंद करण्यात आला होता. अनेक आंदोलकांनी रस्त्यावर झोपून वाहतूक विस्कळीत केली.  

आयोजकांच्या म्हणण्यानुसार, पुणे आणि पिंपरी-चिंचवडमधून सुमारे ५०,००० लोक या आंदोलनात सामील झाले.   

पोलिसांनी आझाद मैदानावर निदर्शनासाठी परवानगी दिली होती, परंतु मोठ्या संख्येने लोक आजूबाजूच्या रस्त्यांवरही उतरले. मुंबई पोलिसांनी जमावाला पांगवले आणि वाहतूक इतर मार्गांवर वळवली. जोपर्यंत सरकार त्यांच्या मागण्यांवर लेखी निर्णय देत नाही, तोपर्यंत आंदोलन सुरूच राहील, असे सामुदायिक नेत्यांचे म्हणणे आहे.  

मातंग समाजाची मागणी काय आहे? मातंग समाजाची मागणी आहे की अनुसूचित जातीच्या आरक्षणाची वेगवेगळ्या प्रवर्गांमध्ये विभागणी केली जावी, जेणेकरून ज्या जातींना पूर्वी कमी लाभ मिळाला आहे, नाही त्यांचा योग्य वाटा मिळू शकेल. आंदोलकांची मागणी आहे की अनुसूचित जातींची 'अ', 'ब', 'क' आणि 'ड' अशा प्रवर्गांमध्ये विभागणी करावी,   किंवा अनुसूचित जातींना वंचित आणि लाभार्थी अशा प्रवर्गांमध्ये विभाजित करावे. त्यांचा विश्वास आहे की यामुळे आरक्षणाचे लाभ त्या समाजांपर्यंत पोहोचू शकतील  ज्यांना पूर्वी तुलनेने कमी लाभ मिळाला आहे.  

१ ऑगस्ट २०२४ रोजी सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयानंतर मातंग समाजाची ही मागणी अधिक तीव्र झाली आहे. न्यायालयाने राज्यांना अधिक दुर्बळ जातींना आरक्षणाचे  लाभ देण्यासाठी अनुसूचित जातींचे (एससी) उप-वर्गीकरण करण्याचा अधिकार दिला आहे.  आंदोलक सरकारकडून तातडीच्या निर्णयाची मागणी करत आहेत. सामुदायिक नेत्यांचे म्हणणे आहे की, केवळ आश्वासनांनी आंदोलन संपणार नाही. त्यांच्या मागण्यांवर लेखीनिर्णय होईपर्यंत आंदोलन सुरूच राहील. सध्या सरकारसोबत चर्चा सुरू आहे.