ज्ञानवापी मशीद ही हिंदू मंदिर असल्याचे 15 पुरावे

3. प्रतीक चिन्ह  सर्व्हे दरम्यान मिळालेला शिलालेख, जे संस्कृत भाषेशी जुळत आहे. केंद्रीय कक्षाचा कर्ण-रथ आणि प्रति-रथ पश्चिम दिशेच्या दोन्ही बाजूनी दिसतो. सर्वात महत्वपूर्ण चिन्ह स्वस्तिक आहे. मोठे प्रतीक जसे शंकरांचे त्रिशूल पण आहे जे सांगतात की सर्व्हे टीमला मशीदीच्या तीन खोल्यांमध्ये सर्प, कलश, घंटा, स्वस्तिक, त्रिशूल आणि ॐ हे चिन्ह सापडले. यात मगराचे चिन्ह आहे. जिथे नमाज वाचली जाते तिथे प्रत्येक भिंतीवर श्री, ॐ इतर बरेच काही लिहलेले आहे. 

4. मूर्ती मिळाल्यात  ज्ञानवापी तळघरात आणि परिसरात श्रीहरि विष्णु आणि गणेशजींच्या मुर्तींसोबत शिवलिंग पण मिळाले आहे. यासोबत एक मुर्तीचा हात आहे जो कोपर मध्ये वाकलेला आहे. हात असा वाकलेला आहे जसे काही धरून ठेवले आहे.

5. नंदी  तिथे एक विशालकाय नंदी आहे ज्याचे तोंड मशीदीच्या दिशेने आहे यामुळे हे सिद्ध होते की शिवलिंग ज्ञानवापी मशीदीच्या वजुखान्यात कुठेतरी स्थित होते. वजुखान्यात मिळालेल्या शिवलिंगाला मुस्लिम पक्ष फव्वारा सांगत आहे. मंदिर-मशीदीच्या मध्ये लोखंडाची ग्रील लावलेली आहे. सांगितले जात आहे की त्या दगडापासून नंदीची दूरी ८३ फिट आहे जो त्याच बाजूला बघत आहे. सांगतात की तळघरात १२ फुट आणि ८ इंचचे शिवलिंग आहे. 

6. मशीदीची भींत  मशीदीच्या मागे बाहेरील भिंतीवर स्पष्टरूपाने हिंदू शैली बनलेली आहे. ही भिंत पूर्ण मंदिरासारखी आहे. ज्ञानवापी मशीदीच्या पश्चिम भिंतीवर घंटीच्या आकृत्या आहे.

7. श्रृंगार गौरी आणि गणेश मूर्ती  ज्ञानवापी मशीदीच्या परिसरात माता श्रृंगार गौरी आणि गणेशांच्या मुर्तीचे असणे या गोष्टीचा पुरावा आहे की तिथे एक मंदिर होते. ज्ञानवापी परिसरात माता श्रृंगार गौरी, भगवान गणेश, हनुमान, आदिविश्वेश्वर, नंदीजी आणि अन्य देवीदेवतांची प्रतिमा आहे. 

8. ज्ञानवापी विहिर  मशीद आणि विश्वनाथ मंदिराच्या मध्ये १० फुट खोल विहिर आहे ज्याला ज्ञानवापी म्हंटले जाते या विहिरि वरून या मशीदीला नाव पडले. स्कंद पुराणात सांगितले आहे की भगवान शंकरांनी स्वयं लिंगाभिषेकसाठी आपल्या त्रिशूलने ही विहिर बनवली होती. 

9. ज्ञानवापीचा अर्थ  सांगतात की विहिरीचे पाणी खूप पवित्र आहे ज्याला सेवन केल्याने व्यक्तीला ज्ञान प्राप्त होते. ज्ञानवापीचा अर्थ आहे ज्ञान+वापी म्हणजे ज्ञानाचा तलाव. ज्ञानवापीचे जल श्री काशी विश्वनाथ वर चढवले जाते. 

10. औरंगजेबच्या दरबारचे दस्तऐवज  हे पण सांगितले जाते की औरंगजेबच्या दरबाराचे दस्ताऐवज मध्ये हे मंदिर असल्याचा उल्लेख आहे. यासोबतच दस्तऐवज मध्ये मंदिर पडण्याचा पण उल्लेख आहे. 

11. मशीदीचा घूमट  ज्ञानवापी मशीदीचे आर्किटेक्चर मिश्रण आहे मशीदीच्या घूमट खाली मंदिरच्या स्ट्रक्चर सारखी भिंत दृष्टीस पडते आणि मशीदीचे खांब पण हिंदू शैली मध्ये बनलेले आहे. ज्ञानवापी मशीदीचा  मुख्य घूमटाखाली पण एक घूमट आहे. दोघांमध्ये ६ ते ७ फुट अंतर आहे. खालच्या घूमटला घूमट नाही म्हणता येणार कारण तो एक शंकु आकार आहे. असे हिंदू स्थापत्य शैलीतच बनते घूमटच्या खालच्या जो भाग आहे ते मंदिराचे मूळ स्ट्रक्चर आहे. 

12. औरंगजेबने मंदिर तोडून मशीद बनवली  १९९१ मध्ये कशी विश्वनाथ मंदिराचे पुरोहितांचे वशंजने वाराणसी सिविल कोर्टात याचिका दाखल केली. याचिकेत सांगितले की मूळ मंदिरला २०५० साल पूर्वी राजा विक्रमदित्यांनी बनवले होते. १६६९ मध्ये औरंगजेबने याला तोडून मशीद बनवली. याचिकेत सांगितले की मशीदीमध्ये मंदिराच्या अवषेशांच्या वापर झाला आहे. यासाठी ही जमीन हिंदू धर्माला परत करावी. वादी पक्षाचा दावा आहे की स्थापित असलेली ज्ञानवापी आदि विश्वेश्वराचे मंदिर आहे. ज्याचे निर्माण २०५० वर्षा पूर्वी राजा विक्रमादित्यांनी केले होते. 

13. मंदिराच्या तोडलेल्या भागपासून बनवली मशीद  काशी विश्वनाथ मंदिराच्या तोडलेल्या भागातून मंदिराचे चिन्ह आणि गर्भगृहामध्ये शिवलिंग असल्याची चर्चा नेहमी झाली आहे ब्रिटिश लायब्ररी, लंडन, लायब्ररी ऑफ कॉंग्रेस, वाशिंगटन जे पॉल गेट्टी म्युझियम, केलिफोर्निया इत्यादि विदेशी फोटोग्राफर द्वारे सन १८५९ ते १९१० चे मध्य घेतले गेले. ज्ञानवापीचे अनेक चित्र संग्रहित आहे. एक विदेशी फोटोग्राफर सैमुअल बॉर्न व्दारा फोटो १८६३-१८७० दरम्यान घेतले गेले होते. याच्या कॅप्शनमध्ये लिहले आहे की 'ज्ञानवापी हा ज्ञानाची विहिर, बनारस.' फोटोट हनुमानजींची मुर्ती, घंटा तसेच खंबांचे नक्षी काम दिसत आहे. 

14. विशेश्वरचे स्वयंभू ज्योतिर्लिंग  ज्ञानवापीला घेउन हिंदू पक्षाचे म्हणणे आहे की ज्ञानवापी विवादित चौकटीच्या जमीनी खाली १०० फूट ऊंच आदि विशेश्वरचे स्वयंभू ज्योतिर्लिंग आहे. विवादित चौकटीच्या भिंतींवर देवी देवतांचे चित्र आहे. सध्याच मशीदीच्या सर्व्हे मध्ये हा खुलासा झाला की तळघरात एक शिवलिंग आहे तसेच तळघरात स्तंभावर मुर्ती अंकित आहे. तिथे खूप मुर्त्या आणि कलश असल्याचे सांगितले जात आहे 

15. अष्टकोणीय स्तंभ  तेथील स्तंभ अष्टकोणीय बनले आहे जे हिंदू मंदिरात असतात. मशीदीकडे तोंड करून बसलेला नंदी या गोष्टीचे प्रमाण आहे की तिथे शिवलिंग आहे. मशीद परिसरात स्थित श्रृंगार गौरी मंदिराचे असणे या गोष्टीचा पुरावा आहे.