Vishnu Temples भारतातील भगवान विष्णूंची प्राचीन आणि भव्य मंदिरे

Download

Updated: Sat, 28 Mar 2026 (19:33 IST)

India Tourism : भारतात भगवान विष्णूंची अनेक प्राचीन आणि भव्य मंदिरे आहेत, जी केवळ धार्मिक श्रद्धेसाठीच नव्हे तर त्यांच्या अद्भुत वास्तुकलेसाठीही जगप्रसिद्ध आहे. तसेच भारतातील काही प्रमुख विष्णू मंदिर आज आपण पाहणार आहोत. एकादशीच्या निमित्ताने तुम्ही नक्कीच भेट देऊ दर्शन घेऊ शकतात. 

१. तिरुपती व्यंकटेश्वर मंदिर (आंध्र प्रदेश)

हे जगातील सर्वात श्रीमंत आणि प्रसिद्ध मंदिरांपैकी एक आहे. भगवान विष्णू येथे 'व्यंकटेश्वर' (बालाजी) रूपात विराजमान आहे. सात टेकड्यांवर वसलेले हे मंदिर 'कलियुगातील वैकुंठ' मानले जाते.

२. श्री पद्मनाभस्वामी मंदिर (केरळ)

तिरुवनंतपुरम येथील हे मंदिर भगवान विष्णूंच्या 'अनंतशयन' (शेषनागावर निद्रावस्थेत) रूपासाठी प्रसिद्ध आहे. हे जगातील सर्वात श्रीमंत मंदिर म्हणून ओळखले जाते.

३. जगन्नाथ मंदिर, पुरी (ओडिशा)

चार धामांपैकी एक असलेल्या या मंदिरात भगवान विष्णू 'जगन्नाथ' (ब्रह्मांडाचा स्वामी) रूपात आहे. येथील वार्षिक 'रथयात्रा' जगप्रसिद्ध आहे.

४. बद्रीनाथ मंदिर (उत्तराखंड)

हिमालयाच्या कुशीत वसलेले हे मंदिर भगवान विष्णूंचे परम धाम मानले जाते. हे केवळ सहा महिने (उन्हाळ्यात) दर्शनासाठी खुले असते.

५. विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर, पंढरपूर (महाराष्ट्र)

महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत असलेले विठ्ठल हे विष्णूंचेच एक रूप मानले जाते. आषाढी आणि कार्तिकी एकादशीला येथे भक्तांचा महासागर लोटतो.

६. श्री रंगनाथस्वामी मंदिर, श्रीरंगम (तमिळनाडू)

हे भारतातील सर्वात मोठे मंदिर संकुल (Temple Complex) आहे. कावेरी नदीच्या बेटावर वसलेले हे मंदिर द्रविडी वास्तुकलेचा उत्कृष्ट नमुना आहे.

इतर काही महत्त्वाची मंदिरे-

विष्णुपद मंदिर गया, बिहार येथे विष्णूंच्या पायाचे ठसे आहेत असे मानले जाते. पुराणांनुसार, एकादशीच्या दिवशी विष्णूंच्या कोणत्याही रूपाचे दर्शन घेणे किंवा त्यांच्या नावाचा जप करणे अत्यंत पुण्यकारक मानले जाते.