शनिवार, 14 फेब्रुवारी 2026
  1. लाईफस्टाईल
  2. करिअर
  3. करिअर मार्गदर्शन
Written By
Last Updated : शनिवार, 24 जानेवारी 2026 (08:29 IST)

फायर इंजिनिअरिंग अभ्यासक्रम मध्ये कॅरिअर करा

Career in fire engineering after 12th
Career In fire engineering after 12th:गेल्या काही वर्षांत फायर इंजिनीअरिंग हा एक उत्तम करिअर पर्याय म्हणून उदयास आला आहे.अग्निशामक अभियांत्रिकी हे एक क्षेत्र आहे ज्यामध्ये आगीचे प्रकार, आग विझवण्याच्या पद्धती, अग्निशामक उपकरणे, आगीने वेढलेल्या लोकांना सुरक्षितपणे बाहेर काढणे इत्यादींचे प्रशिक्षण दिले जाते. हे असे क्षेत्र आहे ज्यामध्ये तुम्हाला आग विझवण्यासाठी धैर्य आणि बुद्धिमत्तेचे प्रशिक्षण दिले जाते.
या क्षेत्रात करिअरच्या अनेक शक्यता असल्या तरी फायर इंजिनीअरिंग हे करिअर आव्हानात्मक आहे. या करिअरची निवड करण्यापूर्वी तुमची मानसिक आणि शारीरिक तयारी असणे महत्त्वाचे आहे.
ही केवळ एक उत्कृष्ट कारकीर्दच नाही तर सार्वजनिक सेवा देखील आहे.

आग लागण्याची कारणे शोधून ती रोखणे हे या लोकांचे मुख्य काम आहे. त्याच्या अभ्यासादरम्यान, अग्निशामक उपकरणांची तांत्रिक माहिती दिली जाते, स्प्रिंकलर सिस्टीम, अलार्म, वॉटर कॅननचा सर्वात अचूक वापर आणि कमीत कमी वेळेत आणि कमी संसाधनांमध्ये जास्तीत जास्त जीवित आणि मालमत्तेचे संरक्षण कसे करावे हे शिकवले जाते.
पात्रता-
रसायनशास्त्र, भौतिकशास्त्र किंवा गणित या विषयांसह किमान 50 टक्के गुणांसह बारावी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. तर त्याचे बी. ई. (फायर) पदवी अभ्यासक्रमासाठीही अखिल भारतीय प्रवेश परीक्षा घेतली जाते. याशिवाय फायर इंजिनिअरिंगमध्ये करिअर करण्यासाठी शारीरिक तंदुरुस्तीचाही विचार केला जातो, पुरुषांसाठी किमान उंची 165 सेमी आहे. वजन 50 किलो आहे, तर महिलांसाठी किमान उंची 157 सेमी आहे. आणि वजन 46 किलो. पाहिजे. डोळ्यांबद्दल बोलायचे झाले तर, दोन्हीसाठी डोळे 6/6 आणि वय 19 ते 23 वर्षे असावे.
 
प्रवेश परीक्षा -
काही संस्था विशिष्ट अभ्यासक्रमांसाठी विद्यार्थ्यांच्या कौशल्याची चाचणी घेण्यासाठी प्रवेश परीक्षा देखील घेतात.
काही महाविद्यालये विद्यार्थ्यांना अर्ज प्रक्रियेचा एक भाग म्हणून सर्जनशील पोर्टफोलिओ सादर करण्यास सांगू शकतात. पोर्टफोलिओ हा मुळात विद्यार्थ्यांचा कला संग्रह आहे जो विद्यार्थ्यांची सर्जनशीलता प्रकट करतो
 
प्रवेश प्रक्रिया -
विद्यार्थी या अभ्यासक्रमाला गुणवत्तेच्या आधारावर आणि प्रवेश परीक्षेद्वारेही प्रवेश घेऊ शकतात. अशा काही संस्था आहेत ज्या विद्यार्थ्यांना 12वीच्या गुणांच्या आधारे अभ्यासक्रमात प्रवेश देतात, तर काही संस्था अशा आहेत ज्या अभ्यासक्रमात प्रवेश घेण्यासाठी परीक्षा आयोजित करतात. 
अभ्यासक्रम- 
बी.ई. (फायर) व्यतिरिक्त, फायर अँड सेफ्टी डिप्लोमा, पीजी डिप्लोमा इन फायर अँड सेफ्टी, बीएससी इन फायर इंजिनिअरिंग, फायर फायटिंग, फायर टेक्नॉलॉजी आणि इंडस्ट्रियल सेफ्टी मॅनेजमेंट, इंडस्ट्रियल सेफ्टी पर्यवेक्षक, रेस्क्यू आणि फायर असे अनेक कोर्स आहेत. लढाई.अशा अभ्यासक्रमांचा समावेश आहे
 
शीर्ष महाविद्यालय- 
इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी, खरगपूर, पश्चिम बंगाल 
राष्ट्रीय अग्निशमन सेवा महाविद्यालय, पालम रोड, नागपूर, महाराष्ट्र 
दिल्ली इन्स्टिट्यूट ऑफ फायर इंजिनिअरिंग, नवी दिल्ली
 
जॉब व्याप्ती आणि पगार     
या क्षेत्रात दरमहा 10 ते 15 हजार रुपये कमवू शकता. या क्षेत्रातील चांगला अनुभव असलेले लोक दरमहा 1 ते 1.50 लाख रुपये कमवू शकतात. 15 ते 20 वर्षांच्या अनुभवानंतर, तुम्ही तुमची स्वतःची अग्निसुरक्षा एजन्सी देखील सुरू करू शकता.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By - Priya Dixit