१०वीनंतर करिअरची योग्य दिशा कशी निवडाल? जाणून घ्या शिक्षण आणि करिअरचे विविध पर्याय

Download

Published By: प्रिया दीक्षित

Updated: Sat, 26 Sep 2026 (16:28 IST)

Future Scope After 10th: अनेक राज्यांमध्ये बोर्डाच्या परीक्षा सुरू आहेत, तर काही राज्यांमध्ये निकालाची तयारी सुरू आहे. परीक्षा संपल्यानंतर आणि निकाल लागल्यानंतर कोणत्या विषयाला प्रवेश घ्यावा, या संभ्रमात बहुतांश विद्यार्थी राहतात. मुख्य तीन विषयांव्यतिरिक्त, असा कोणताही अभ्यासक्रम आहे ज्यामध्ये तो प्रवेश घेऊ शकतो आणि त्याचे करियर बनवू शकतो.चला जाणून घ्या.

दहावी नंतर काय करावे दहावीनंतर विद्यार्थी विज्ञान, वाणिज्य आणि कला शाखेतील कोणताही एक विषय निवडू शकतात परंतु त्याशिवाय ते आयटीआय आणि पॉलिटेक्निक अभ्यासक्रमही करू शकतात. हे टॉप करिअर पर्यायाच्या श्रेणीत येते. ज्या विद्यार्थ्यांना दहावीनंतर व्यावसायिक अभ्यासक्रम करून आपले करिअर घडवायचे आहे, त्यांनाही या विषयांची माहिती असणे आवश्यक आहे.

कला प्रवाह या प्रवाहात इंग्रजी आणि हिंदी या दोन भाषांमधील विषयांसह इतिहास, राज्यशास्त्र, भूगोल, समाजशास्त्र, मानसशास्त्र, अर्थशास्त्र आदी विषयांचा समावेश आहे. विज्ञान आणि वाणिज्य शाखेच्या तुलनेत कला शाखेचा विषय कमी मानला जात असल्याचे निदर्शनास आले आहे.

कला नंतर करिअर पर्याय 1. कलाकार 2. पत्रकारिता 3. एचआर 4. हॉटेल मॅनेजमेंट 5. व्यवसाय प्रशासन 6. शिक्षक 7. अॅनिमेशन जॉब 8. फॅशन डिझायनिंग 9. प्रॉडक्ट डिझायनिंग 10. फिल्म मेकर 11. फोटोग्राफर 12. ज्वेलरी डिझाइन इ. विज्ञान प्रवाह विज्ञान शाखेत विद्यार्थ्यांना भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, जीवशास्त्र आणि गणित हे मुख्य विषय शिकवले जातात. ज्यामध्ये इंग्रजी विषयाचे ज्ञान भाषेत दिले जाते. विज्ञान पीसीएम आणि पीसीबी विषयांमध्ये विभागले गेले आहे. अभियांत्रिकी क्षेत्रात करिअर करण्याची इच्छा असलेल्या विद्यार्थ्यांना सर्व विषयांसह पीसीएम विषयांचे चांगले ज्ञान असणे आवश्यक आहे.

विज्ञान क्षेत्रातील करिअर पर्याय 

1. अभियांत्रिकी (बीई/बीटेक) 

2. बॅचलर ऑफ मेडिसिन आणि बॅचलर ऑफ सर्जरी (एमबीबीएस) 

3. बी फार्मा

 4. पॅरामेडिकल 

5. फॉरेन्सिक सायन्स 

6. होम सायन्स इ. 

याशिवाय विद्यार्थ्यांना हवे असल्यास विज्ञान शाखेबाहेरील विषय निवडून ते पदवीपर्यंतचे शिक्षण घेऊ शकतात. वाणिज्य विषय वाणिज्य शाखेत विद्यार्थ्यांना गणित, अर्थशास्त्र, व्यवसाय अभ्यास, अकाउंटन्सी आणि भाषा हे विषय शिकवले जातात. हा कोर्स केल्यानंतर  करिअरचे अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत. वाणिज्य शिक्षण घेतल्यानंतर उमेदवार दिलेल्या क्षेत्रात करिअर करू शकतो. 

वाणिज्य क्षेत्रातील करिअर पर्याय

1. चार्टर्ड अकाउंटंट 

2. कंपनी सेक्रेटरी 

3. बँक जॉब 

4. अकाउंटंट 

5. फायनान्स 

6. बिझनेस अॅनालिस्ट 

7. डिजिटल मार्केटिंग 

8. एचआर मॅनेजमेंट 

9. स्टॉक मार्केटिंग 

10. मार्केटिंग 

11. बिझनेस मॅनेजमेंट इ. 

पॉलिटेक्निक विषय दहावीनंतरचे अनेक विद्यार्थी पॉलिटेक्निकमध्ये करिअर करण्यासाठी या अभ्यासक्रमाला प्रवेश घेतात. ज्यामध्ये अनेक प्रकारचे अभ्यासक्रम समाविष्ट आहेत. पॉलिटेक्निकमध्ये विद्यार्थ्यांना अनेक अभियांत्रिकी अभ्यासक्रम करण्याची संधी मिळते.

यामध्ये  1 वर्ष, 2 वर्ष आणि 3 वर्षांचा डिप्लोमा कोर्स करू शकता. हा कोर्स केल्यानंतर विद्यार्थी करिअरला सुरुवात करू शकता. पॉलिटेक्निक कोर्सनंतर करिअरचे अनेक चांगले पर्याय उपलब्ध आहेत. 

पॉलिटेक्निक क्षेत्रातील करिअर पर्याय 

अभ्यासक्रमाशी संबंधित क्षेत्रातील नोकऱ्या, खाजगी क्षेत्र, सरकारी क्षेत्र , व्यवसाय , उच्च शिक्षण इ.

आयटीआय हे एक प्रकारचे प्रशिक्षण केंद्र आहे. ज्यामध्ये झटपट करिअर बनवून रोजगार मिळवू इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी व्यावसायिक आणि विषयाचे अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत. यामध्ये विद्यार्थ्यांना औद्योगिक कौशल्ये शिकवली जातात आणि संबंधित अभ्यासक्रम शिकवले जातात. ज्या विद्यार्थ्यांना तंत्रज्ञानात रस आहे पण त्यांना लवकरात लवकर हा अभ्यासक्रम पूर्ण करून नोकरी मिळवायची आहे. 

आयटीआय नंतर करिअरचा पर्याय

 PWD खाजगी क्षेत्रातील रोजगार

 स्वयंरोजगार तांत्रिक क्षेत्रातील 

उच्च शिक्षण स्पर्धा परीक्षा इ.

अस्वीकरण : वेबदुनियावर आरोग्य, सौंदर्य प्रसाधने, आयुर्वेद, योग, धर्म, ज्योतिष, वास्तु, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर प्रकाशित/प्रसारित केलेले व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ जनहित लक्षात घेऊन आपल्या माहितीसाठी आहेत. वेबदुनिया या बाबींच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. यापैकी कोणत्याही गोष्टीचा वापर करण्यापूर्वी नेहमी तज्ञांचा सल्ला घ्या

Edited By - Priya Dixit