सूर्यग्रहण 2026: पुढील सूर्यग्रहण लवकरच येत आहे, 17 फेब्रुवारी 2026 रोजी. हे वर्षातील पहिले सूर्यग्रहण असेल. सूर्यग्रहण ही एक महत्त्वाची खगोलीय घटना आहे जी चंद्र पृथ्वी आणि सूर्याच्या मध्ये जातो तेव्हा घडते. या स्थितीत, चंद्र सूर्यप्रकाश पृथ्वीवर पोहोचण्यापासून रोखतो आणि त्याची सावली पडतो. ही घटना नेहमीच अमावस्येच्या दिवशी घडते.
1. 17 फेब्रुवारी 2026: कंकणाकृती सूर्यग्रहण
कंकणाकृती सूर्यग्रहण: हे एक 'कंकणाकृती' सूर्यग्रहण असेल, ज्याला 'अग्नीचे वलय' असेही म्हणतात. यामध्ये, चंद्र सूर्याला पूर्णपणे झाकत नाही, ज्यामुळे सूर्याचा बाह्य भाग एका तेजस्वी वलयाच्या रूपात दिसतो.
वेळ (भारतीय प्रमाणवेळ): हे ग्रहण दुपारी 03:26 वाजता सुरू होईल आणि संध्याकाळी 07:57 पर्यंत राहील.
ते भारतात दिसेल का? नाही, हे ग्रहण भारतात दिसणार नाही. ते भारतात दिसत नसल्याने, येथे "सूतक" काळ पाळला जाणार नाही आणि मंदिरे आणि इतर ठिकाणे खुली राहतील.
2. ते कोणत्या देशांमध्ये दिसेल?
हे ग्रहण प्रामुख्याने दक्षिण गोलार्धातील काही भागात दिसेल:
एकूण परिणाम (अग्नीचे वलय): हे प्रामुख्याने अंटार्क्टिकाच्या निर्जन भागात दिसून येईल.
आंशिक दृश्यमानता: दक्षिण आफ्रिका, चिली, अर्जेंटिना (दक्षिण भाग), मादागास्कर आणि मॉरिशस सारख्या देशांमध्ये ते अंशतः दृश्यमान असेल.
3 सूर्यग्रहणांचे मुख्य प्रकार
सूर्यग्रहणांचे प्रामुख्याने तीन प्रकार असतात, जे चंद्राचे पृथ्वीपासूनचे अंतर आणि त्याच्या स्थानावर अवलंबून असतात:-
पूर्ण सूर्यग्रहण:
जेव्हा चंद्र सूर्याला पूर्णपणे झाकतो तेव्हा त्याला पूर्ण सूर्यग्रहण म्हणतात. या ग्रहणादरम्यान, दिवसाही पृथ्वीच्या पृष्ठभागाचा एक छोटासा भाग अंधारात बुडातो आणि सूर्याचे बाह्य वातावरण (कोरोना) दृश्यमान होते.
आंशिक सूर्यग्रहण:
यामध्ये, चंद्र सूर्याच्या फक्त एका भागाला व्यापतो. सूर्याचा काही भाग दिसतो, तर काही भाग चंद्राच्या मागे लपलेला असतो. हे दृश्य "चावलेल्या सफरचंदासारखे" दिसते.
कंकणाकृती सूर्यग्रहण:
जेव्हा चंद्र पृथ्वीपासून सर्वात दूर असतो आणि सूर्याला पूर्णपणे झाकण्याइतका मोठा नसतो तेव्हा हे घडते. अशा परिस्थितीत, सूर्याचे केंद्र गडद होते आणि त्याच्या कडांभोवतीचा प्रकाश एका चमकत्या वर्तुळासारखा दिसतो. याला "अग्नीचे वलय" असेही म्हणतात.
4. सूर्यग्रहणामागील विज्ञान
सूर्यग्रहण एका सरळ रेषेत होते, खगोलशास्त्रात ही घटना सिझी म्हणून ओळखली जाते. चंद्राच्या सावलीचे दोन मुख्य भाग आहेत:
उंब्रा: सावलीचा सर्वात गडद मध्य भाग. येथून पूर्ण सूर्यग्रहण दिसते.
पेनुम्ब्रा: सावलीचा बाहेरील, हलका भाग. येथे आंशिक सूर्यग्रहण दिसते.
5. ज्योतिषशास्त्रीय आणि धार्मिक महत्त्व
भारतीय ज्योतिषशास्त्रात, सूर्याला "आत्म्याचा" कारक मानले जाते. ग्रहणाच्या वेळी राहू आणि केतूच्या प्रभावामुळे, काही खबरदारी घेतली जाते:
सुतक काळ: ग्रहण सुरू होण्याच्या सुमारे १२ तास आधी सुतक काळ सुरू होतो, या काळात शुभ कार्य आणि खाणे निषिद्ध मानले जाते.
दान: ग्रहण संपल्यानंतर स्नान करण्याची आणि दान करण्याची परंपरा आहे.
6. सुरक्षा इशारे
सूर्यग्रहण कधीही उघड्या डोळ्यांनी पाहू नये. सूर्याच्या हानिकारक अतिनील किरणांमुळे रेटिनाचे कायमचे नुकसान होऊ शकते. ते पाहण्यासाठी नेहमी प्रमाणित सौर फिल्टर चष्मे (Eclipse Glasses) वापरा.
