मराठी दिनदर्शिकेनुसार चैत्र अमावस्या २०२६ तारीख आणि वेळ
२०२६ मध्ये चैत्र अमावस्या १७ एप्रिल रोजी आहे.
अमावस्या प्रारंभ: १६ एप्रिल रोजी रात्री ०८.११ वाजता
अमावस्या समाप्ती: १७ एप्रिल रोजी सांयकाळी ०५.२२ मिनिटाला
चैत्र अमावस्येचे महत्त्व
पितृ तर्पण: ही तिथी पितरांना समर्पित आहे. या दिवशी पितरांच्या नावाने श्राद्ध, तर्पण किंवा पिंडदान केल्याने त्यांना गती मिळते आणि कुटुंबाला त्यांचे आशीर्वाद लाभतात.
दोष निवारण: ज्यांच्या कुंडलीत कालसर्प दोष, ग्रहण दोष किंवा पितृदोष आहे, त्यांच्यासाठी या दिवशी केलेली पूजा अत्यंत फलदायी ठरते.
पवित्र स्नान: गंगा, गोदावरी किंवा इतर पवित्र नद्यांमध्ये स्नान केल्याने पापांचे क्षालन होते, अशी श्रद्धा आहे.
काय करावे?
दानधर्म: गरजू लोकांना अन्न, वस्त्र, धान्य किंवा पाण्याचे दान करावे. विशेषतः सातू (जव) आणि तीळ दान करणे शुभ मानले जाते.
अग्निहोत्र/हवन: चैत्र अमावस्येपासून 'वन्ही व्रत' (अग्निपूजा) सुरू करण्याची परंपरा आहे. घरात छोटा यज्ञ किंवा हवन केल्याने वातावरणाची शुद्धी होते.
पितरांचे स्मरण: घराच्या दक्षिण दिशेला दिवा लावावा आणि पितरांचे स्मरण करून त्यांना जल अर्पण करावे.
नामस्मरण: ही रात्र आध्यात्मिक साधनेसाठी महत्त्वाची असते, त्यामुळे ध्यान आणि जप करावा.
काय करू नये?
नकारात्मक विचार: अमावस्येला चंद्राचे बळ कमी असते, ज्यामुळे मानसिक अस्वस्थता जाणवू शकते. अशा वेळी वादविवाद किंवा नकारात्मक विचार टाळावेत.
मांसाहार आणि मद्यपान: या दिवशी सात्त्विक आहार घ्यावा. तामसी पदार्थ (मांसाहार, मद्य, लसूण, कांदा) टाळणे हितकारक असते.
नवीन वस्तूंची खरेदी: शास्त्रानुसार अमावस्येच्या दिवशी नवीन कपडे, दागिने किंवा जमीन-जुमला खरेदी करणे टाळावे (अक्षय तृतीयेसारखे मुहूर्त यासाठी उत्तम असतात).
तामसी कामे: स्मशानभूमी किंवा निर्जन ठिकाणी रात्रीच्या वेळी जाणे टाळावे, कारण या दिवशी नकारात्मक शक्तींचा प्रभाव अधिक असतो असे मानले जाते.
अनैतिक कृत्य: कोणत्याही प्रकारे कोणाचे मन दुखावेल असे वागू नये.
चैत्र अमावस्या हा दिवस आत्मपरीक्षण, दान आणि पितृसेवेसाठी अत्यंत उत्तम आहे. या दिवशी केलेल्या धार्मिक कार्यामुळे वर्षभराची सुरुवात सकारात्मक ऊर्जेने होते.
