Dol Gyaras : का साजरी केली जाते डोल ग्यारस, महत्व जाणून घ्या

dol gyaras
Last Modified गुरूवार, 16 सप्टेंबर 2021 (13:17 IST)
कृष्ण जन्माष्टमीनंतर येणाऱ्या एकादशीला डोल ग्यारस म्हणतात. श्री कृष्णाच्या जन्माच्या अठराव्या दिवशी आई यशोदेने त्यांची जलपूजा (घाट पूजा) केली. हा दिवस डोल ग्यारस म्हणून साजरा केला जातो. जलपूजनानंतरच संस्कारांची सुरुवात होते. अनेक ठिकाणी याला सूरज पूजा म्हणतात आणि तर काही ठिकाणी दश्टोन पूजा.

जलवा पूजन याला कुआं पूजा देखील म्हटलं जातं. या ग्यारसला परिवर्तिनी एकादशी, जलझूलनी एकादशी, वामन एकादशी इतर नावे देखील आाहेत.

शुक्ल-कृष्ण पक्षाच्या एकादशी तिथीला, चंद्राच्या अकरा टप्प्यांचा सजीवांवर परिणाम होतो. परिणामी, शरीराची स्थिती आणि मनाची अस्वस्थता स्वाभाविकपणे वाढते. म्हणूनच उपवास करून आरोग्य राखणे आणि इष्ट पूजेद्वारे मनावर नियंत्रण ठेवणे ही एकादशी उपवासाची विधी आहे आणि प्रामुख्याने केली जाते.
डोल ग्यारस च्या निमित्ताने कृष्ण मंदिरांमध्ये पूजा केली जाते. श्रीकृष्णाची मूर्ती 'डोल' (रथ) मध्ये ठेवून मिरवणूक काढली जाते. या निमित्ताने अनेक गावे आणि शहरांमध्ये जत्रा, आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात. यासह, भगवान राधा-कृष्णा यांचे सजवलेले डोल (रथ) मिरवणूक रुपात काढले जातात. यासोबत आखाडे आणि कलाकारांचे प्रदर्शन सर्वांना मंत्रमुग्ध करतात.

असो, एकादशी तिथीला (ग्यारस) सनातन धर्मात खूप महत्त्व मानले जाते. असे मानले जाते की जन्माष्टमीचे व्रत डोल ग्यारसचे व्रत केल्याशिवाय पूर्ण होत नाही. शुक्ल पक्षाची एकादशी एकादशीच्या तिथीमध्येही सर्वोत्तम मानली जाते. शुक्ल पक्षातील पद्मिनी एकादशीचे महत्त्व पुराणातही सांगितले आहे. असे म्हटले जाते की एकादशीपेक्षा अधिक फळदायी उपवास नाही. एकादशीच्या दिवशी शरीरात पाण्याचे प्रमाण जितके कमी असेल तितके उपवास पूर्ण करण्यात सात्त्विकता अधिक असेल.
जन्माष्टमीनंतर येणाऱ्या एकादशीला जलजुलनी एकादशी म्हणतात. या दिवशी, संध्याकाळ होताच, मंदिरांमध्ये बसलेल्या देवांच्या देवता चांदी, तांबे, पितळेपासून बनवलेल्या विमानामध्ये भक्तिमय सूरांमध्ये एकत्र येऊ लागतात. बहुतेक विमाने भक्तांनी खांद्यावर घेतली आहेत.

असे मानले जाते की पावसाळ्यात पाणी खराब होते, परंतु एकादशीच्या दिवशी परमेश्वराच्या जलाशयांमध्ये स्नान केल्यानंतर त्याचे पाणी शुद्ध होऊ लागते. मिरवणुकीत सर्व समाजांच्या मंदिरांची विमाने निघतात. विमान खांद्यावर घेऊन मूर्ती डोलतात. अशावेळी एकादशीला जल झुलानी म्हणतात.
एकादशीच्या दिवशी उपवास ठेवून श्रीकृष्णाची पूजा करण्याचा कायदा आहे. या व्रतामध्ये शुद्धतेची विशेष काळजी घेतली जाते. या व्रताचे पालन केल्याने सर्व प्रकारच्या इच्छा पूर्ण होतात आणि रोग आणि दुःख दूर होतात.

या दिवशी देव आपली कुशी घेतात, म्हणून याला स्थान परिवर्तनिनी एकादशी असेही म्हणतात. या दिवशी उपवास केल्याने एखाद्याला वाजपेय यज्ञाचे फळ मिळते. जी व्यक्ती भगवान विष्णूच्या वामन स्वरूपाची पूजा करते, तिन्ही जग त्याची पूजा करतात.


यावर अधिक वाचा :

दैनिक राशिभविष्य

श्री दत्तक्षेत्र कडगंची

श्री दत्तक्षेत्र कडगंची
औदुंबर, नृसिंहवाडी, गाणगापूर अशी पवित्र दत्तस्थाने सगळ्यांनाच परिचित आहेत, पण त्याशिवायही ...

चंपाषष्ठी संपूर्ण माहिती

चंपाषष्ठी संपूर्ण माहिती
श्री खंडोबा हे महाराष्ट्राचे कुलदैवत आहे. मुख्यत्वे करून महाराष्ट्र आणि कर्नाटक या ...

तीर्थक्षेत्र जेजुरी

तीर्थक्षेत्र जेजुरी
जेजुरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील एक शहर आहे. हे खंडोबाच्या ...

जेव्हा प्रत्यक्ष श्री खंडोबा समर्थांना गडावर घेऊन आले होते

जेव्हा प्रत्यक्ष श्री खंडोबा समर्थांना गडावर घेऊन आले होते
एकदा श्रीसमर्थ रामदास स्वामी पुरंदर किल्ल्यावरून चाफळला जाताना जेजुरी वरून चालले होते. ...

विडयाच्या पानाचे महत्व

विडयाच्या पानाचे महत्व
विड्याच्या पानाची धार्मिक कथा समुद्रमंथनातून अमृत निघाल्यावर भगवान विष्णूंनी मोहिनी रूप ...

राजस्थान सरकारने मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्कारासाठी अवनी ...

राजस्थान सरकारने मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्कारासाठी अवनी लेखरा आणि कृष्णा नगर यांच्या नावाची शिफारस केली
टोकियो पॅरालिम्पिकमध्ये सुवर्णपदक जिंकून देशाचा मान उंचावणाऱ्या अवनी लेखरा आणि कृष्णा ...

New Income Tax Portal: आयटी पोर्टलमध्ये होत आहे सुधार, ...

New Income Tax Portal: आयटी पोर्टलमध्ये होत आहे सुधार, Infosysने 90% त्रुटी दूर केल्या आहेत
देशातील आघाडीची सॉफ्टवेअर सेवा कंपनी इन्फोसिसने आयकर ई-फायलिंग पोर्टलमधील बहुतांश त्रुटी ...

खाजगी शाळांना 2021-22 च्या सत्रात गरीब मुलांना प्रवेश ...

खाजगी शाळांना 2021-22 च्या सत्रात गरीब मुलांना प्रवेश द्यावा लागेल, उच्च न्यायालयाचे आदेश
2021-22 या शैक्षणिक सत्रासाठी खाजगी शाळा चालकांना नियम 134A अंतर्गत गरीब मुलांना ...

धक्कादायक ! डोंबिवलीत आठ महिन्याच्या मुलीला वडिलांनी दारू ...

धक्कादायक ! डोंबिवलीत आठ महिन्याच्या मुलीला वडिलांनी दारू पाजली ,आणि 9 वर्षाच्या मुलीवर बलात्कार केला
दारू चे व्यसन खूपच वाईट असते. दारुच्या नशेत माणूस हैवान बनतो, तो काय करत आहे त्याला ...

वृद्ध महिलेची मुख्यमंत्र्यांकडे आत्महत्या करण्यासाठी ...

वृद्ध महिलेची मुख्यमंत्र्यांकडे आत्महत्या करण्यासाठी परवानगी देण्याची मागणी
पालघर जिल्ह्यातील विक्रमगड तालुक्यात इंदगावच्या 65 वर्षीय अजनी चाबके या वृद्ध महिले ने ...