Festival Posters
✕

श्री कोकिळा माहात्म्य अध्याय अठरावा

Updated: बुधवार, 19 जून 2024 (11:27 IST)
कैकयी म्हणी राजेश्वरा ॥ कांही अपेक्षा नसे अवधारा ॥ परी मज वचन द्यावें सत्वरा ॥ पुढें मी कांही मागेन ॥१४॥
दशरथानें दिलें वचन ॥ दुसरें रथीं आरोहण ॥ कैकयीचा हस्त काढुन ॥ वस्त्रें करोन पुसियेला ॥१५॥
कैकयी दुसरे रथीं ॥ बैसवी राजा निश्चिती ॥ उपकार बहुत मानी चित्ती ॥ कैकयीचा ते काळीं ॥१६॥
ऐसें कथन झालीयावरी ॥ गांवात आले ते अवसरीं ॥ कांही दिवस लोटलियावरी ॥ नवल झालें तें ऐका ॥१७॥
भरत आणि शत्रुघ्न ॥ दोघे पुत्र कैकयीचे जाण ॥ परम सात्विक सुलक्षण ॥ प्रतापी पूर्ण निजबळें ॥१८॥
सुमित्रा दुसरी ललना ॥ तीस लक्ष्मण झाला जाणा । त्याच्या गुणाची गणना ॥ शेष अवतार प्रत्यक्ष ॥१९॥
तिसरी कौसल्या सुजाण ॥ तीस झाले श्रीरामनिधान ॥ जें अनादिसिध्द रत्न ॥ उपमा त्यासी नसेची ॥२०॥
नाहीं उपमा संसार दु:खास ॥ नाहीं उपमा हळहळास ॥ नाहीं उपमा ब्रह्मानंदास ॥ श्रीरामास उपमा तैसी नसे ॥२१॥
श्रीराम जन्म आणि गुण ॥ वर्णावें समूळ कथन ॥ तरी शतकोटी रामायण ॥ केलं असे वाल्मिकें ॥२२॥
न गणवेल पृथ्वीवरील तृण ॥ न गणवे सिंधुजीवन ॥ न करवें पृथ्वीचें वजन ॥ अंबर किती न वर्णवें ॥२३॥
हेही गणवेल जाण ॥ परी न करवे राम गुण गणन ॥ ऐसा श्रीराम महिमा जाण ॥ भक्तपोषणा अवतरला ॥२४॥
चार पुत्र दशरथातें ॥ भरत शत्रुघ्न नामें दोघांचे ॥ रामलक्ष्मण यांच्या गुणाचे ॥ पार नसती सर्वथा ॥२५॥
द्शरथास कैसे आवडती ॥ प्राणकुर्वंडी करावी निश्चित ॥ राजया दशरथाचे चित्तीं ॥ ब्रह्मानंद न समाये ॥२६॥
दोघेजन रामलक्ष्मण ॥ हे सर्वास आवडती जैसे प्राण ॥ दशरथ दोघांस एकक्षण ॥ न विसंबे सर्वथा ॥२७॥
दशरथ विचारी अंतरीं ॥ रामास राज्यीं स्थापावें निर्धारी ॥ म्हणोनी साहित्य सर्व करी ॥ वसिष्ठ असे करोनियां ॥२८॥
देशोदेशीचे नृपवर ॥ त्यासी दशरथ पाचारी सत्वर ॥ दूत पाठवूनी ॥ घरोघर ॥ सहकुटुंबी पाचारिलें ॥२९॥
मग बोलाविले ऋषीश्वर ॥ जे शापानुग्रह समर्थ थोर ॥ विश्वामित्रादि मुनेश्वर ॥ उत्साह पाहों पातलें ॥३०॥
प्रजा ऋषी ब्राह्मण ॥ सर्व आले उत्साहालागुन ॥ दशरथाचें अंत:करण ॥ तृप्त तेव्हां सर्वदा ॥३१॥
हा वर्तमान कळला कैकय़ीस ॥ राज्यीं स्थापिती रामास ॥ म्हणोनी तिचे मानस ॥ दु:खित झालें सर्वथा ॥३२॥
ते गेली दशरथा जवळी ॥ म्हणे तुम्ही मज भाक दिधली ॥ तें सत्य करा ये वेळीं ॥ वचन माझें मान्य करा ॥३३॥
राज्य न द्यावें रामापती ॥ राम नसतां पावा निश्चितीं ॥ भरतासी राज्य यथानीति ॥ अभिषेक आतां करावा ॥३४॥
तरीच तुमचें वचन सत्य ॥ नाहींतरी सत्व जाईल निश्चित ॥ ऐसी ऐकतांची मात ॥ दशरथ मूर्छित पडियेला ॥३५॥
अटाहासें करी रुदन ॥ निचेष्ठित पडिलें शरीर पूर्ण ॥ ऋषी राजे प्रजाजन ॥ अहा राजिया काय झालें ॥३६॥
आणीक कैकयी बोलत ॥ रामलक्ष्मण पाठवावें वनांत ॥ तरीच वचन तुमचें सत्य ॥ राया जाण सर्वथा ॥३७॥
राव विनवी कर जोडून ॥ आणिक मागें आवडे तुजलागुन ॥ येरी म्हणी नलगे याहुन ॥ राम पाठवा वनाप्रती ॥३८॥
भरत म्हणे जीताता ॥ मी राज्य न करी सर्वथा ॥ श्रीराम सेवा तत्वतां ॥ मज आवडे मनींहूनी ॥३९॥
भरथ ऐसें बोलिला ॥ रायासी परम आनंद झाला ॥ राज्यीं स्थापावयाचा विचार राहिला ॥ राम जातो वनाप्रती ॥४०॥
रामवना जातां देखोनी ॥ द्शरथ दु:खी झाला मनीं ॥ म्हणे मी व्यर्थ वांचोनी ॥ आतां काय करावें ॥४१॥
शरीरांतून जाय प्रण ॥ तैसे झालें दशरथालागुन ॥ निचेष्ठीत पडला मूर्छना येवोन ॥ आक्रोश पुन्हां करीत ॥४२॥
राम वना गेला जाण ॥ प्रजाजन करिती रुदन ॥ कौसल्येचा शोक गहन ॥ तो कोणा न वर्णवे ॥४३॥
शोकाचा समुद्र उचंबळला ॥ तेणें दशरथ अंतरीं दु:खावला ॥ तेणें तो मृत्यु पावला ॥ रामराम स्मरणेंची ॥४४॥
जैसी श्रावणाची मातापिता ॥ पुत्रशोकें मेलीं तत्वतां ॥ तैसाच द्शरथ अवचिता ॥ पुत्रशोकें करुनी मेला ॥४५॥
ऐसें झालें दशरथ मरण ॥ सत्य झालें श्रावण पित्याचें वचन ॥ ऐसी कथा धर्मालागून ॥ श्रीकृष्ण देवें सांगितली ॥४६॥
हे कोकिळामहात्म्य ॥ श्रवणें पुरती सर्व काम ॥ धन ऐश्वर्य वाढे परम ॥ आयुष्य वर्धक कथा हे ॥४७॥
कोकिळेची पूजा करुनी ॥ कथा ऐकावी उत्तम गुणी ॥ पुत्र होती तिये लागोनी ॥ एकचित्ते ऐकतां ॥४८॥
सर्वदां लाभ आणि जय ॥ श्रावणमात्रें प्राप्त होय ॥ कोकिळाव्रत उत्तम होय ॥ करितां स्वर्गवास ॥४९॥
भावे कथा करावी श्रवण ॥ करावें पुराणिकाचें पूजन ॥ भोजन यथा सांग घालून ॥ यथाशक्ती दक्षिणा द्यावी ॥५०॥
ब्राह्मण जातां रिक्तहस्तें ॥ तेणें करुन दुरिते समस्तें ॥ येवोनी झगडती अगाते ॥ यथाशास्त्र ऐसें असे ॥५१॥
 इति श्रीस्कंदपुराणे ॥ ब्रह्मोत्तरखंडे ॥ कोकिळामहात्म्ये ॥ अष्टादशोऽध्याय गोडहा ॥ ओंवी ॥५२॥
॥ श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥ शुभंभवतु ॥
॥ अध्याय १८ वा समाप्त: ॥

सर्व पहा

श्री गजानन महाराज बावन्नी

आरती गुरुवारची-निर्गुण गुणवंत तूं विघ्नहारा

गुरुवारी भगवान विष्णूच्या या मंत्रांचा जप करा, जीवनातील अडथळे दूर होतील

श्रीकृष्णांनी शिशुपालाच्या १०० चुका का माफ केल्या? जाणून घ्या या पौराणिक कथेचं रहस्य!

Devuthani Ekadashi 2026: देवउठनी एकादशी नेमकी कधी, २० की २१ नोव्हेंबर? जाणून घ्या अचूक तिथी आणि शुभ मुहूर्त

सर्व पहा

देवाची पूजा करतांना कोणते स्तोत्र आवर्जून म्हणावे?

वास्तुशास्त्रानुसार या पाच वनस्पतींपैकी कोणतीही वनस्पती छतावर ठेवल्यास होतात हे नुकसान

Winter Breakfast हिवाळ्यात सकाळी नाश्त्याला कोणते पौष्टिक पदार्थ खावेत?

हिवाळ्यात अंघोळीनंतर त्वचा कोरडी पडते? ट्राय करा हे सोपे आणि प्रभावी घरगुती उपाय!

थंडीच्या दिवसांतही शरीर राहील हायड्रेटेड; हिवाळ्यात नारळ पाणी पिण्याचे ५ मोठे फायदे

पुढील लेख
Show comments