Narad Jayanti: नारद जयंती; पूजा विधी आणि जन्म कथा

BY: वेबदुनिया धर्म टीम

Publish: Sat, 2 May 2026 (08:30 IST) Updated: Sat, 2 May 2026 (09:02 IST)

Narad Jayanti 2026: दरवर्षी वैशाख महिन्यातील कृष्ण पक्ष प्रतिपदा तिथीला नारद जयंतीचा उत्सव साजरा केला जातो. असे मानले जाते की या दिवशी नारद ऋषींचा जन्म झाला होता. नारदजींना पहिले पत्रकार देखील मानले जाते कारण ते तिन्ही जगात माहिती प्रसारित करण्याचे काम करायचे. नारद ऋषींना ब्रह्मदेवाचे पुत्र मानले जाते. या वर्षी २०२६ मध्ये शनिवार २ मे रोजी नारद जयंती साजरी केली जात आहे.. या दिवशी नारदजींची पूजा केल्याने जीवनात सुख आणि समृद्धी येते.

नारद जयंती पूजा विधी

नारद जयंतीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठा, स्नान करा आणि स्वच्छ कपडे घाला.

नंतर घरातील मंदिर स्वच्छ करा आणि गंगाजल शिंपडा.

यानंतर तुमच्या आवडत्या देवतेचे ध्यान करा.

आता एका चौरंगावर कापड पसरा आणि नारदजींची मूर्ती स्थापित करा.

यानंतर दिवा आणि अगरबत्ती लावा आणि पूर्ण विधी आणि रीतीप्रमाणे नारदजींची पूजा करा.

नंतर नारदजींना फळे आणि मिठाई अर्पण करा.

शेवटी तुमच्या कुटुंबाच्या सुख आणि शांतीसाठी प्रार्थना करा आणि सर्वांना प्रसाद वाटा.

नारद मुनींची जन्मकथा

पौराणिक मान्यतेनुसार धार्मिक ग्रंथांमध्ये असे वर्णन केले आहे की मागील कल्पात, नारद 'उपबर्हण' नावाचा एक गंधर्व होता. एकदा भगवान ब्रह्मदेवाने उपबर्हणला त्याच्या असभ्य वर्तनामुळे शूद्र म्हणून जन्म घेण्याचा शाप दिला. शापामुळे तो 'शूद्रादासी'चा मुलगा झाला. बालपणापासूनच ऋषी-मुनींच्या सहवासात राहिल्यामुळे, रजोगुण आणि तमोगुणाचा नाश करणारी भक्ती या मुलाच्या मनात उदयास आली. भगवान नारायणाची सतत पूजा करत असताना, एके दिवशी त्यांना प्रभूचे दर्शन झाले. या मुलाने नारायणाचे ते रूप आपल्या हृदयात जपले आणि त्याला पुन्हा पुन्हा पाहण्याचा प्रयत्न केला, पण तो त्याला पुन्हा पाहू शकला नाही.

पण अचानक त्याला एका अदृश्य शक्तीचा आवाज ऐकू आला - "अरे दासीच्या मुला! आता तू मला या जन्मात पुन्हा पाहणार नाहीस, पण पुढच्या जन्मात तू माझा सल्लागार होशील. एक हजार चतुर्युगी गेल्यानंतर, ब्रह्मा जागे झाले आणि जग निर्माण करण्याची इच्छा करू लागले. मग त्याच्या इंद्रियांमधून, नारद मारिचीसारख्या ऋषींसह मानसपुत्र म्हणून जन्माला आले आणि त्यांना ब्रह्माचे मानसपुत्र म्हटले गेले.

तेव्हापासून श्री नारायणांच्या आशीर्वादामुळे, नारद ऋषी वैकुंठासह तिन्ही लोकात कोणत्याही अडथळ्याशिवाय फिरू लागले. नारद ऋषींना अमर मानले जाते. असे मानले जाते की ब्रह्ममुहूर्ताच्या वेळी ते वीणा वाजवत आणि देवाच्या पराक्रमांचे गाणे गात असताना सर्व प्राण्यांच्या हालचालींवर लक्ष ठेवतात.

त्याच वेळी, रामायणातील एका घटनेनुसार, असे म्हटले जाते की नारद ऋषींच्या शापामुळे, त्रेता युगात भगवान रामांना माता सीतेपासून वियोग सहन करावा लागला. कामदेवही भगवान नारायणांवरील त्यांची भक्ती आणि ब्रह्मचर्य तोडू शकत नव्हते, याचा नारद ऋषींना अभिमान होता. मग त्यांचा अहंकार दूर करण्यासाठी, भगवान विष्णूंनी आपल्या मायेने एक सुंदर शहर निर्माण केले, जिथे राजकुमारीचा स्वयंवर आयोजित केला जात होता. मग नारद ऋषीही तिथे पोहोचले आणि राजकुमारीला पाहून ते तिच्यावर मोहित झाले. त्या राजकुमारीशी लग्न करण्याची इच्छा बाळगून, त्यांनी भगवान विष्णूंकडे तिच्यासारखे सुंदर रूप मागितले.

नारदांनी भगवान विष्णूपासून सुंदर रूप धारण केले आणि राजकुमारीच्या स्वयंवरात पोहोचले. तिथे पोहोचताच त्यांचा चेहरा माकडासारखा झाला. त्यांना अशा रूपात पाहून राजकन्येला नारदऋषींवर खूप राग आला आणि मग भगवान विष्णू राजाच्या रूपात आले आणि राजकन्येला घेऊन गेले. यामुळे संतप्त होऊन नारदजी भगवान विष्णूंकडे गेले आणि त्यांना शाप दिला की ज्याप्रमाणे आज मी एका स्त्रीसाठी तळमळत आहे, त्याचप्रमाणे मानव म्हणून जन्म घेतल्यानंतर तुम्हालाही एका स्त्रीपासून वियोग सहन करावा लागेल. तथापि मायेचा प्रभाव दूर झाल्यावर नारदांना खूप दुःख झाले, म्हणून त्यांनी भगवंतांची क्षमा मागितली, परंतु नंतर भगवान विष्णूने त्यांना समजावून सांगितले की हे सर्व मायेचा प्रभाव आहे. ती आपली चूक नाही.