पॅरिसमध्ये बांधलेले युरोपातील सर्वात मोठे अक्षरधाम मंदिर
पॅरिस अक्षरधाम मंदिर: फ्रान्सची राजधानी पॅरिस, तिच्या असंख्य आकर्षणांसाठी आधीच प्रसिद्ध आहे. आता या प्रसिद्धीमध्ये भारताच्या सनातन धर्म आणि संस्कृतीशी थेट संबंधित असलेल्या एका नवीन आकर्षणाची भर पडली आहे.
हे आकर्षण म्हणजे पॅरिसमधील बुसी-सेंट-जॉर्जेस येथे असलेले बीएपीएस स्वामीनारायण अक्षरधाम मंदिर, ज्याचे उद्घाटन 6 सप्टेंबर रोजी वैदिक परंपरा आणि संपूर्ण विधींनुसार मोठ्या थाटामाटात करण्यात आले. एकशे पंचवीस संत आणि हजारो भक्तांनी हा शुभ प्रसंग अनुभवला.
व्हिडिओ संदेशात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही या प्रसंगाचे महत्त्व अधोरेखित केले. राष्ट्राचे अभिनंदन करताना ते म्हणाले की, हे मंदिर "भारत आणि फ्रान्स यांच्यातील सांस्कृतिक संबंधांसाठी एका नव्या युगाची सुरुवात आहे... या उद्घाटनाचा मंच 'वसुधैव कुटुंबकम'च्या भावनेसाठी एक चैतन्यमय व्यासपीठ बनला आहे. आपली मानवी मूल्ये संपूर्ण युरोपमध्ये प्रतिध्वनित होतील."
पॅरिसमधील पहिले हिंदू मंदिर
हे पॅरिसमधील पहिले हिंदू मंदिर आहे, जे विशेषतः पारंपरिक हिंदू वास्तुकलेच्या तत्त्वांनुसार बांधले गेले आहे. भारत आणि परदेशातील संत-महात्म्यांसह हजारो भाविकांनी मंदिराच्या उद्घाटन सोहळ्याला हजेरी लावली. सुमारे पाच हजार चौरस मीटर परिसरात पसरलेले हे मंदिर, प्राचीन भारतीय कलाकुसर आणि आधुनिक फ्रेंच अभियांत्रिकी यांचा संगम आहे.
मंदिराच्या बांधकामात भारतातील ग्वाल्हेर येथील वाळूच्या दगडासोबतच व्हिएतनाम, ग्रीस आणि इटली येथील वैशिष्ट्यपूर्ण दगडांचा वापर करण्यात आला आहे. या दगडांवर उत्कृष्ट कोरीवकाम करून देव-देवतांची रूपे साकारण्यात आली आहेत.
प्रेक्षकांची गर्दी
अभिषेक सोहळ्याच्या स्मरणार्थ, पॅरिसमधील सीन नदीच्या दोन्ही काठांवर जमलेल्या असंख्य फ्रेंच आणि परदेशी प्रेक्षकांच्या गर्दीत, एक रंगीबेरंगी भव्य नौकाविहार, शहराच्या रस्त्यांवरून नृत्य आणि गायनासह पालखी मिरवणूक आणि एक वैदिक यज्ञ आयोजित करण्यात आला होता. पॅरिसवासीयांनी त्यांच्या रस्त्यांवर आणि सीन नदीवर असा रंगीबेरंगी देखावा यापूर्वी कधीही पाहिला नव्हता.
या विधी आणि समारंभांना केवळ फ्रान्समधूनच नव्हे, तर इतर युरोपीय देशांमधूनही मोठ्या संख्येने भारतीय पुरुष, स्त्रिया आणि मुले उपस्थित होती. जगातील इतर प्रमुख देशांमधील प्राचीन आणि समकालीन हिंदू मंदिरांच्या इतिहासावरही प्रकाश टाकण्यात आला.
सर्वांसाठी प्रवेश विनामूल्य
पॅरिसमधील स्वामीनारायण अक्षरधाम मंदिरात जात, धर्म किंवा इतर कोणताही भेद विचारात न घेता सर्वांसाठी प्रवेश विनामूल्य आहे. तथापि, धर्म किंवा लिंग कोणताही असो, अभ्यागतांनी आपले खांदे आणि गुडघे झाकणे आवश्यक आहे. मंदिराच्या आत छायाचित्रणास परवानगी नाही. मंदिराच्या विविध विभागांमध्ये प्रवेश करण्यापूर्वी पादत्राणे काढून निर्दिष्ट ठिकाणी ठेवणे आवश्यक आहे; तथापि, मोजे घालण्यास परवानगी आहे.
पॅरिसमधील या भव्य मंदिराचे व्यवस्थापन BAPS स्वामीनारायण संस्था या आंतरराष्ट्रीय सामाजिक-आध्यात्मिक हिंदू संस्थेद्वारे केले जाते. हे मंदिर भगवान स्वामीनारायण आणि हिंदू परंपरेतील विविध देवतांना समर्पित आहे. तथापि, हे केवळ धार्मिक उपासनेपुरते मर्यादित नाही: हे हिंदू संस्कृतीच्या अभ्यासासाठी एक पवित्र स्थान म्हणूनही तयार केले आहे, जे सर्व धर्मांच्या आणि पार्श्वभूमीच्या लोकांसाठी खुले आहे. या मंदिरात सांस्कृतिक आणि सामुदायिक कार्यक्रमांचे आयोजनही केले जाईल.
युरोपमधील सर्वात मोठे हिंदू मंदिर
पॅरिसच्या आधी अमेरिका, युके, आफ्रिका, मध्य पूर्व आणि इंडो-पॅसिफिकसह अनेक देशांमध्ये अशी मंदिरे बांधली गेली आहेत. पॅरिसमधील स्वामीनारायण अक्षरधाम मंदिर हे युरोप खंडातील कोणत्याही देशात बांधलेले सर्वात मोठे हिंदू मंदिर असल्याचे म्हटले जाते. दरम्यान, अनेक युरोपीय देशांमध्ये हिंदू मंदिरे आहेत, परंतु ती पॅरिसमधील या नवीन मंदिराइतकी मोठी किंवा भव्य नाहीत. फ्रान्समध्ये राहणाऱ्या भारतीयांची संख्या फार मोठी नाही; ती केवळ 1,19,000 असल्याचा अंदाज आहे.
अक्षरधाम हा शब्द दोन शब्दांनी बनलेला आहे: 'अक्षर' म्हणजे 'शाश्वत' आणि 'धाम' म्हणजे 'निवासस्थान'. हिंदू पौराणिक कथांमधील वेद आणि पुराणांमध्ये वर्णन केल्यानुसार, याचा एकत्रित अर्थ शाश्वत मूल्ये, सद्गुण आणि तत्त्वांचे निवासस्थान असा होतो. पॅरिसमधील स्वामीनारायण अक्षरधाम मंदिरासाठी 2017 मध्ये जमीन संपादित करण्यात आली. 2021 मध्ये बांधकामाला सुरुवात झाली. पाच वर्षांनंतर, 2026 मध्ये, हे मंदिर पॅरिसमधील आयफेल टॉवरप्रमाणे एक नवीन आणि भव्य आकर्षण बनणार आहे.
Edited By - Priya Dixit
