इराण-अमेरिका शस्त्रसंधी चर्चा: शस्त्रसंधी चर्चा आणि राजनैतिक प्रयत्नांच्या पार्श्वभूमीवर, इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांनी आखाती देशांशी संबंध अधिक दृढ करण्याच्या गरजेवर भर दिला आहे. त्यांनी हेही पुनरुच्चारित केले की, ते धमक्या किंवा दबावाला बळी पडणार नाहीत आणि शांतता चर्चेत सहभागी होणार नाहीत.
पश्चिम आशियातील २८ फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेले युद्ध सध्या शस्त्रसंधीखाली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यात अप्रत्यक्षपणे वाटाघाटी घडवून आणण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. दरम्यान, पाकिस्तानमधील विविध नेत्यांची भेट घेतल्यानंतर इराणी शिष्टमंडळ तेहरानला परतले आहे. पेझेश्कियान यांनी पाकिस्तानी पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्याशी दूरध्वनीवरून झालेल्या संभाषणादरम्यान हे विधान केले. या संभाषणात त्यांनी अमेरिकेवर सातत्याने करारांचे उल्लंघन करण्याचा आणि चर्चा व शस्त्रसंधीदरम्यान दबावाचे धोरण अवलंबण्याचा आरोप केला.
इराणी शिष्टमंडळ तेहरानला परतले
शस्त्रसंधी आणि राजनैतिक प्रयत्नांच्या पार्श्वभूमीवर, इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांनी आखाती देशांशी संबंध अधिक दृढ करण्याच्या गरजेवर भर दिला आहे. त्यांनी हेही पुनरुच्चारित केले की, ते धमक्या किंवा दबावाला बळी पडणार नाहीत आणि शांतता चर्चेत सहभागी होणार नाहीत. २८ फेब्रुवारी रोजी सुरू झालेले पश्चिम आशियातील युद्ध सध्या शस्त्रसंधीच्या छायेत आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यात अप्रत्यक्षपणे चर्चा घडवून आणण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. दरम्यान, पाकिस्तानातील विविध नेत्यांची भेट घेतल्यानंतर इराणी शिष्टमंडळ तेहरानला परतले आहे. पाकिस्तानी पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्याशी दूरध्वनीवरून झालेल्या संभाषणादरम्यान पेझेश्कियान यांनी ही माहिती दिली.
संघर्षाच्या परिस्थितीचे गंभीर परिणाम होऊ शकतात.
संभाषणादरम्यान, त्यांनी अमेरिकेवर सातत्याने करारांचे उल्लंघन करण्याचा आणि वाटाघाटी व शस्त्रसंधीच्या काळात दबावाचे धोरण अवलंबण्याचा आरोप केला. इराणच्या राष्ट्राध्यक्षांनी म्हटले की, अमेरिकेने लादलेला सागरी निर्बंध आंतरराष्ट्रीय करारांचे आणि संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या सनदेचे उल्लंघन करतो. ते म्हणाले की, अशा कृती आणि धमकीवजा वक्तव्यांमुळे शांतता प्रक्रियेवरील विश्वास कमी होतो.
पेझेश्कियान यांनी असेही म्हटले की, इराण आपल्या राष्ट्रीय सुरक्षेचे रक्षण करण्यासाठी पूर्णपणे कटिबद्ध आहे आणि अमेरिका किंवा इस्रायलने घेतलेल्या कोणत्याही नवीन आक्रमक भूमिकेचे गंभीर परिणाम होऊ शकतात. शनिवारी पाकिस्तानी पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्यासोबत झालेल्या एका महत्त्वपूर्ण दूरध्वनी संभाषणात, पेझेश्कियान यांनी यावर जोर दिला की, दबाव किंवा धमक्या देऊन इराणला कोणत्याही करारासाठी भाग पाडले जाऊ शकत नाही.
शस्त्रसंधीच्या काळातही अमेरिकेने नियमांचे उल्लंघन करणे सुरूच ठेवले.
सध्या सुरू असलेल्या शस्त्रसंधी चर्चेदरम्यान, पेझेश्कियान म्हणाले की, अमेरिका वाटाघाटी आणि शस्त्रसंधीच्या काळातही नियमांचे उल्लंघन करत आहे; हे वर्तन त्यांची प्रत्येक गोष्ट बळाने साध्य करण्याची प्रवृत्ती दर्शवते आणि आम्ही त्याचा निषेध करतो. ते म्हणाले की, इराणवरील तथाकथित सागरी निर्बंधांशी संबंधित वॉशिंग्टनची कृती ही शस्त्रसंधीच्या नियमांचे स्पष्ट उल्लंघन असून ती संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या सनदेच्या विरोधात आहे.
ते म्हणाले की, अशा उपाययोजना आणि धमकीवजा वक्तव्यांमुळे राजनैतिक प्रयत्नांबाबत अमेरिकेच्या हेतूंबद्दल संशय निर्माण झाला आहे. पेझेश्कियान म्हणाले की, इराण दक्षिण पर्शियन आखाती देशांसह आपल्या सर्व शेजारी देशांशी परस्पर आदराच्या आधारावर संबंध निर्माण करण्यास आणि ते अधिक दृढ करण्यास तयार आहे.
त्यांनी आशा व्यक्त केली की, हे देश बाह्य हस्तक्षेपाशिवाय या प्रदेशात शांतता आणि सुरक्षितता प्रस्थापित करण्यासाठी एकत्र काम करतील. ही चर्चा अशा वेळी झाली, जेव्हा अमेरिका आणि इराण यांच्यातील प्रस्तावित युद्धविरामाबाबतची वाटाघाटी थांबली आहे. अध्यक्ष पेझेश्कियन यांनी यावर जोर दिला की, शांततेतील मुख्य अडथळा संवादाचा अभाव नसून, वॉशिंग्टनकडून सध्या केल्या जात असलेल्या शत्रुत्वपूर्ण कारवाया आहेत.
इराणला पाहिजे तेव्हा फोन करू शकतो.
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी आपल्या राजदूतांचा पाकिस्तान दौरा रद्द केला आहे. हे राजदूत इराणसोबत शांतता चर्चेसाठी इस्लामाबादला जाणार होते. आपल्या राजदूतांचा पाकिस्तान दौरा रद्द करण्याच्या निर्णयाचे समर्थन करताना ट्रम्प म्हणाले की, इराणचा प्रस्ताव अपेक्षेप्रमाणे नव्हता. ट्रम्प म्हणाले की, इराणला जेव्हा हवे तेव्हा तो त्यांना बोलावू शकतो. त्यांनी दावा केला की, सर्व पत्ते अमेरिकेच्या हातात आहेत आणि त्यांनी सर्व काही जिंकले आहे. ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले की, इराणकडे अणुशस्त्रे नसतील. ते म्हणाले की, इराणने बरेच काही देऊ केले आहे, परंतु ते अद्याप पुरेसे नाही.
यापूर्वी, इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची म्हणाले की, संघर्ष कायमस्वरूपी संपवण्यासाठी तेहरानने पाकिस्तानी नेतृत्वाला एक व्यवहार्य आराखडा सादर केला आहे, तसेच त्यांनी अमेरिकेच्या राजनैतिक वचनबद्धतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. नंतर, इराणी शिष्टमंडळाने मागण्यांची अधिकृत यादी सादर करून इस्लामाबाद सोडले, ज्यामुळे तणाव अधिकच वाढला आहे, कारण पाकिस्तानचे मध्यस्थीचे प्रयत्न अयशस्वी ठरले आहेत.
Edited By - Priya Dixit
