पावसाळ्यात पिकांमध्ये बुरशी टाळण्यासाठी तज्ज्ञांचा सल्ला

शेतातील पाण्याचा निचरा  
अतिरिक्त पाणी बाहेर काढा: शेतात जास्त वेळ पाणी साचून राहिल्यास पिकांची मुळे सडतात आणि 'मूळकूज' किंवा 'दांडकूज' सारखे रोग होतात. त्यामुळे शेतातून पाण्याचा त्वरित निचरा होईल अशी व्यवस्था करा.  
चर काढा: शेताच्या कडेने व ओळींच्या मध्ये छोटे चर खोदा जेणेकरून अतिरिक्त पाणी वाहून जाईल.

पूर्वोपाय व जैविक व्यवस्थापन  
बीजप्रक्रिया: पेरणी किंवा पुनर्लागवडीपूर्वी बियाण्याला रासायनिक बुरशीनाशकाची प्रक्रिया नक्की करा.
जैविक बुरशीनाशकांचा वापर: जमिनीतील बुरशी रोखण्यासाठी ट्रायकोडेर्मा किंवा स्युडोमोनाससारख्या जैविक घटकांचा वापर सेंद्रिय खतात मिसळून जमिनीतून द्या.

रासायनिक बुरशीनाशकांची फवारणी
बुरशीचा प्रादुर्भाव दिसताच किंवा ढगाळ वातावरणात प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून फवारणी करा:
प्रतिबंधात्मक: कॉपर ऑक्सिक्लोराईड किंवा मॅन्कोझेब २ ते २.५ ग्रॅम प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारा.
अंतरप्रवाही : जर रोग पसरला असेल तर कार्बेंडाझिम, टेब्युकोनॅझोल किंवा अझॉक्सिस्ट्रोबिन यांसारख्या बुरशीनाशकांचा डॉक्टरांच्या/तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने वापर करा.
टीप: पावसाळ्यात फवारणी करताना द्रवात स्टिकर नक्की मिसळा, जेणेकरून औषध पानांवर टिकून राहील आणि पावसामुळे धुवून जाणार नाही.

हवा खेळती ठेवणे व शेताची स्वच्छता
विरळणी : झाडांची दाटी झाली असल्यास किंवा खालील पिवळी/रोगट पाने काढून टाका, जेणेकरून झाडांमध्ये हवा व सूर्यप्रकाश खेळता राहील.
रोगट भाग नष्ट करा: बुरशीने बाधित झालेली पाने, फळे किंवा फांद्या शेताबाहेर नेऊन नष्ट करा.

संतुलित खत व्यवस्थापन
नत्राचा अतिवापर टाळा: पावसाळ्यात युरिया किंवा नत्रयुक्त खते जास्त दिल्यास पिके मऊ होतात आणि बुरशी लवकर पडते.
पलाश व कॅल्शियम: पिकांची प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी पोटॅशियम व कॅल्शियमचा योग्य वापर करा.

Edited By- Dhanashri Naik