National Doctor's Day 2026 : राष्ट्रीय डॉक्टर दिन; महत्व आणि योगदान

BY: वेबदुनिया न्यूज टीम

Publish: Wed, 1 Jul 2026 (09:00 IST) Updated: Tue, 30 Jun 2026 (19:59 IST)

भारतातील थोर चिकित्सक आणि पश्चिम बंगालचे माजी मुख्यमंत्री डॉ. बिधानचंद्र रॉय (Dr. B.C. Roy) यांच्या जयंती आणि पुण्यतिथीनिमित्त (योगायोगाने दोन्ही एकाच दिवशी आहेत) हा दिवस देशभरात 'डॉक्टर्स डे' म्हणून साजरा केला जातो. समाजासाठी डॉक्टरांनी दिलेल्या योगदानाचा आदर करणे हा यामागचा उद्देश आहे. 

प्रत्येक वर्षी 1 जुलैला म्हणजे राष्ट्रीय चिकित्सक दिवस साजरा करण्यात येतो.  हा दिवस साजरा करण्याची सुरवात एक महान डॉक्टर यांच्या आठवणींमध्ये झाली आहे. ज्यांचे नाव आहे, डॉ. बिधान चंद्र राॅय. जे बंगालचे पूर्व मुख्यमंत्री देखील होते. जगामध्ये वेगवेगळ्या दिवशी हा दिवस साजरा करण्यात येतो. पण भारतामध्ये 1 जुलैला हा दिवस साजरा केला जातो. कारण १ जुलै १८८२  मध्ये इंडियाचे प्रसिद्ध फिजीशियन डॉ. बिधान चंद्र राय यांचा जन्म झाला होता तसेच तसेच त्यांचे निधन देखील १ जुलै  १९६२ मध्ये झाले होते. चिकित्सा क्षेत्रामध्ये त्याच्या योगदानाला सन्मान देण्याच्या उद्देशाने १ जुलैला डॉक्टर्स दिवस साजरा करण्यात येतो.

इतिहास आणि पार्श्वभूमी

डॉ. बिधान चंद्र रॉय यांच्या स्मृतीप्रत्यर्थ: हा दिवस भारताचे महान चिकित्सक (Physician) आणि पश्चिम बंगालचे दुसरे मुख्यमंत्री डॉ. बिधान चंद्र रॉय (Dr. B. C. Roy) यांच्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो. त्यांच्या वैद्यकीय क्षेत्रातील आणि देश उभारणीतील अतुलनीय योगदानाचा आदर करण्यासाठी भारत सरकारने १९९१ मध्ये अधिकृतपणे या दिवसाची घोषणा केली. डॉ. रॉय यांना भारताचा सर्वोच्च नागरी सन्मान 'भारतरत्न' देऊनही गौरविण्यात आले आहे.

डॉक्टरांचे महत्त्व आणि योगदान

वैद्यकीय क्षेत्र हे केवळ एक प्रोफेशन नसून ती एक मानवी सेवा आहे. डॉक्टर आपल्या आयुष्यात किती महत्त्वाची भूमिका बजावतात, हे खालील गोष्टींवरून स्पष्ट होते:

संकट काळातील देवदूत: कोरोना महामारीसारख्या भयानक संकटात जेव्हा संपूर्ण जग घरात बंद होते, तेव्हा डॉक्टरांनी स्वतःचा जीव धोक्यात घालून, कुटुंबाची पर्वा न करता लाखो लोकांचे प्राण वाचवले.

अहोरात्र सेवा (२४/७): सण-उत्सव असो, रात्रीची वेळ असो वा कोणतीही आपत्कालीन परिस्थिती; डॉक्टर नेहमीच रुग्णांच्या सेवेसाठी तत्पर असतात.

आरोग्यदायी समाजाची निर्मिती: आजार बरे करण्यासोबतच समाजात आरोग्याविषयी जागरूकता निर्माण करण्यात आणि नवनवीन वैद्यकीय संशोधनांद्वारे मानवी आयुष्य वाढवण्यात डॉक्टरांचा मोठा वाटा आहे.

तसेच मानवी जीवनाचे रक्षक आणि पृथ्वीवरील देवाचे रूप मानल्या जाणाऱ्या डॉक्टरांच्या अविरत सेवेचे, कष्टांचे आणि समाजाप्रती असलेल्या त्यागाचे आभार मानण्यासाठी हा दिवस समर्पित आहे.  

Edited By- Dhanashri Naik