Biodata Maker marathi
✕

Diet सतत कॅलरी मोजून खाणं योग्य असतं का? डॉक्टर सांगतात

Updated: मंगळवार, 14 फेब्रुवारी 2023 (22:35 IST)
 
गोमांस, डुकराचे मांस आणि चिकन यांचाही आहारात समावेश आहे.  जपानमध्येही अनेक मोठ्या घोषणा करण्यात आल्या.
 
काही विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की आज आपण ज्या जपानी खाद्यपदार्थांचा आनंद घेत आहोत त्यातील बरेच काही या बदलांमुळेच आले आहेत. 
 
दुष्काळग्रस्त भागात किती अन्नाची गरज आहे हे मोजण्यासाठी अमेरिकेने सरकारी धोरणांमध्ये कॅलरीजचा समावेश करण्यास सुरुवात केली आहे.   
 
यावरून प्रौढ व्यक्तीने दररोज 2,500 कॅलरी वापरल्या पाहिजेत असा नियम आला. आज बहुतेक देश पुरुषांसाठी 2,500 आणि महिलांसाठी 2,000 कॅलरीजचे मानक पाळतात. 
कॅलरी मोजण्याची पद्धत जुनी आहे का?  
काही तज्ज्ञ  म्हणतात की कॅलरी मोजणी ही जुनी आहे. त्यात काही उणिवा आहेत.
 
त्यांना असं का वाटतं ते येथे पाहू. समजा दोन वेगवेगळ्या पदार्थांचा उष्मांक समान आहे, पण त्यांच्यापासून आरोग्याला होणारे फायदे व पोषणमूल्यं वेगवेगळी असू शकतात. 
 
उदाहरणार्थ, एका ग्लास दुधात 184 कॅलरीज असतात.
 
त्याच एका ग्लास बिअरमध्ये फक्त 137 कॅलरीज असतात. त्यामुळे सर्व पदार्थांना फक्त कॅलरीजच्या तराजूत मोजता येत नाही. 
 
"आम्ही अन्न खातो. कॅलरीज नाही. आपल्या शरीराला कॅलरीज मिळवण्यासाठी काम करावे लागते. तुम्ही नेमके कोणते अन्न खाता तेही येथे महत्त्वाचे आहे.
 
"गाजर, डोनट्स, मांस, शरीर प्रत्येक अन्नातून कॅलरीज शोषण्याची पद्धत वेगळी आहे," गिल्स म्हणाले. 
 
सुपरमार्केटमध्ये मिळणाऱ्या पॅकेटवर कॅलरीजची संख्या लिहिलेली असते. परंतु, आपल्या शरीराला किती कॅलरीज मिळतात किंवा आपले शरीर किती कॅलरीज शोषू शकते यावर काही लिहिलेले नसते. 
"उदाहरणार्थ, आपण वापरत असलेल्या प्रथिनांच्या 100 कॅलरीजपैकी फक्त 70 कॅलरीज शरीरात शोषली जातात. इतर 30 टक्के कॅलरीज त्यातील आधीच्या 70 टक्के कॅलरी वापरण्याच्या प्रक्रियेत खर्च होतात,” गिल्स म्हणतात.   
 
त्याच वेळी चरबी ही जास्त ऊर्जा देणारी असते. ती  शरीरात चांगल्या पद्धतीने शोषली जाते. प्रत्येक 100 कॅलरीज चरबीसाठी, आपले शरीर 98 कॅलरीज शोषू शकते," गिल यांनी स्पष्ट केले. 
उदाहरण द्यायचं झालं तर गाजरातील 100 कॅलरीजपेक्षा चिप्समधील 100 कॅलरीज या जास्तप्रमाणात शरीरात शोषल्या जातात. 
 
गिल म्हणतात की, तुम्ही नेमके कोणते अन्न खात आहात हे जाणून घेतल्याशिवाय कॅलरी मोजणे म्हणजे मेहनत वाया घालवणं. 
 
तथापि, समस्या येथे थांबत नाही. आपले वय, झोपेची वेळ, आपल्या आतड्यातील बॅक्टेरिया, आपल्या शरीरातील संप्रेरकांची पातळी आणि आपण आपले अन्न कसे चघळतो या सर्वांवर एका अन्नातून आपल्याला किती कॅलरीज मिळतात यावर परिणाम होतो.  
सारखे अनेक घटक उच्च प्रक्रिया केलेल्या पदार्थांमध्ये प्रथिने आणि तंतूंऐवजी चरबी आणि साखरेचे प्रमाण जास्त असते. यातून आपल्याला कॅलरीज मिळतात. परंतु, यांमध्ये पोषणमूल्ये नाहीत. 
 
" सर्वत्र कॅलरी लिहिलेल्या असतात. मात्र, पौषणमूल्ये उघड केली जात नाहीत. त्यात चरबी किती आहे? साखर किती? किती फायबर? किती कर्बोदके? किती जीवनसत्त्वे? असे तपशील उघड केले जात नाहीत.  "खरं तर कॅलरी मोजणे म्हणजे खडक मोजण्यासारखे आहे," गिल म्हणतात.
 
असेच मोजत राहिल्यास आपल्याला अनारोग्यकारक सवयी लागण्याचा धोका आहे, असा इशारा त्यांनी दिला. 
 
 हे इतके धोकादायक आहे का? 
कॉर्नेल युनिव्हर्सिटीच्या अमेरिकन खाद्यसंस्कृती आणि इतिहासाच्या तज्ज्ञ आंद्रेया रोझ बित्तर म्हणाल्या, "कॅलरी सेवनाला चिकटून राहणे खूप धोकादायक आहे. ती म्हणते की कॅलरी-कपातीचे उपाय  आपल्याला मदत करण्याऐवजी  नुकसान जास्त करतात. "
 
 जर कॅलरीजचा विचार करुन त्या कमी करायचं ठरवलं तर एनोरेक्सिया, बुलिमिया आणि ऑर्थोरेक्सियासारखे विकार येतील,'' असा त्यांनी  इशारा दिला. 
 
त्या म्हणाल्या की काही लोक एकाच वेळी अन्नाचे सेवन कमी करण्याचा सल्ला देतात किंवा कमी-कॅलरी आहारात स्विच करतात, जे खूप धोकादायक आहे. 
 
पर्याय काय?
अन्नातील कॅलरीज व्यतिरिक्त, ऊर्जा सामान्यतः ज्यूलमध्ये मोजली जाते.
 
काही खाद्य कंपन्या पॅकेट्सवर ज्युलमध्ये गणना देखील देतात. मात्र लोकांच्या मनात कॅलरीने घर केलं आहे.
 
ज्यांना काहीच माहिती नसते त्यांनाही जास्त कॅलरीचं अन्न घेतलं की आरोग्य खराब होतं इतपतं माहिती असतं. 
 
म्हणूनच ब्रिटिश न्यूट्रिशन फाऊंडेशनच्या ब्रिजेट बेनेलम सारख्या तज्ञांचे म्हणणे आहे की कॅलरीची गणना पूर्णपणे बाजूला ठेवू नये. 
 
"लठ्ठपणा ही आज अनेक देशांत असलेल्या समस्यांपैकी प्रमुख समस्यांपैकी एक आहे. "लोक कशामुळे लठ्ठ होतात हे जाणून घेणे येथे महत्त्वाचे आहे," बेनेलम म्हणाल्या.
 
ते म्हणाले  की ज्यांना वजन कमी करायचे आहे त्यांच्यासाठी ही गणना खूप उपयुक्त आहे. लोक काय खात आहेत? कॅलरीज कुठून येतात? हे जाणून घेणे फार महत्वाचे आहे.
 
उदाहरणार्थ, जर लोक भरपूर सॅच्युरेटेड फॅट वापरत असतील, तर त्या फॅटमधून त्यांना किती कॅलरीज मिळतात याची आम्हाला गणना करायची आहे. याचा अर्थ कॅलरीजबरोबरच अन्न सेवनाचाही विचार केला पाहिजे,” असं त्या सांगतात. 
 
ब्रिटनमधील नॅशनल हेल्थ सर्व्हिसचे म्हणणे आहे की, जर एखाद्या दिवशी तुम्ही जास्त अन्न खाल्लंत तर आपण घेतलेल्या कॅलरी आणि आपण खर्च करत असलेल्या कॅलरीजशी जुळल्या पाहिजेत.  

Published by - Priya Dixit 
 

सर्व पहा

Diwali 2026 दिवाळी तारखा, मुहूर्त: वसुबारस, धनत्रयोदशी, नरक चतुर्दशी, लक्ष्मी पूजन, पाडवा आणि भाऊबीज महत्तवाची माहिती

मूलांक ८ असलेल्यांनी सावध राहा! 'या' तारखांना जन्मलेल्या व्यक्तीशी विवाह टाळावा, तुटू शकते नाते!

दिवाळीच्या फराळात गोड आणि तिखट पदार्थांचे योग्य प्रमाण कसे ठरवावे?

महागड्या क्रीम्सना म्हणा बाय-बाय! हिवाळ्यात कोरड्या त्वचेसाठी अत्यंत स्वस्त आणि नैसर्गिक उपाय

गरम जेवण लगेच फ्रिजमध्ये ठेवावे की थंड झाल्यावर? अन्न टिकवण्याची योग्य पद्धत व नियम

सर्व पहा

नोकरी करणाऱ्या महिलांसाठी ५-स्टेप स्किन केअर रुटीन; त्वचा दिसेल चमकदार आणि तजेलदार!

Karwa Chauth 2026 Wishes in Marathi करवा चौथच्या शुभेच्छा

विषारी हवा फुफ्फुसांसह हृदय आणि मेंदूलाही पोहोचवते नुकसान; आरोग्याची अशी घ्या काळजी!

दररोज फक्त १० मिनिटे करा सुप्त वीरासन; शरीराला मिळतील हे खास फायदे!

खोटी मैत्री; लघु कथा हरीण आणि कावळ्याची

पुढील लेख