1. लाईफस्टाईल
  2. आरोग्य
  3. आरोग्य सल्ला
  4. Diabetic patients should apply oil to feet at night

डायबेटीस रुग्णांनी रात्री पायांना लावा हे तेल; डॉक्टरही सांगतात फायदे

मधुमेह रुग्णांसाठी पायांची काळजी घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. कारण उच्च रक्तातील साखरेमुळे डायबेटिक न्यूरोपॅथी होऊ शकते, ज्यामुळे पाय सुन्न होणे, मुंग्या येणे, जळजळ होणे, कोरडी त्वचा फाटणे आणि जखमा होण्याचा धोका वाढतो. रात्री झोपण्यापूर्वी पायांना हलक्या हाताने तेलाने मालिश करणे (पादाभ्यंग) हे आयुर्वेदिक तत्त्वानुसार आणि अनेक डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार फायदेशीर ठरू शकते.
 
रात्री पायांना तेल लावण्याचे मुख्य फायदे
त्वचा मऊ आणि ओलसर ठेवते: डायबेटीसमुळे पायाची त्वचा कोरडी पडते आणि भेगा पडतात. तेलाने मॉइश्चरायझेशन होते, ज्यामुळे फाटणे आणि इन्फेक्शनचा धोका कमी होतो.
रक्ताभिसरण सुधारते: मालिशमुळे पायांमध्ये रक्तप्रवाह वाढतो, ज्यामुळे थंडी, सुन्नपणा आणि थकवा कमी होतो.
न्यूरोपॅथीच्या लक्षणांमध्ये आराम: जळजळ, मुंग्या येणे किंवा दुखणे कमी होण्यास मदत होते (काही अभ्यासांनुसार तेल मालिशने वेदना ६०%+ कमी होऊ शकते).
शांत झोप आणि तणाव कमी: तळव्यांवर मालिश केल्याने शरीर शांत होते, निद्रानाश दूर होतो आणि एकूणच आराम मिळतो.
सूज आणि वेदना कमी: काही तेलांमुळे सूज उतरते आणि स्नायूंना आराम मिळतो.
 
कोणते तेल वापरावे? (डॉक्टर आणि आयुर्वेदानुसार शिफारस)
डायबेटीस रुग्णांसाठी खालील तेल लोकप्रिय आणि फायदेशीर मानले जातात. रात्री झोपण्यापूर्वी थोडेसे कोमट करून वापरा:
नारळाचे तेल : त्वचा मऊ करते, जळजळ कमी करते, अँटी-बॅक्टेरियल गुणधर्म आहेत. डायबेटिक फूटसाठी विशेषतः उपयुक्त. हलक्या हाताने ५-१० मिनिटे मालिश करा.
तीळाचे तेल : आयुर्वेदात सर्वोत्तम मानले जाते. वातदोष कमी करते, नसा मजबूत करते, झोप चांगली येते आणि रक्ताभिसरण सुधारते.
मोहरीचे तेल : सूज आणि वेदना कमी करण्यासाठी रामबाण. हिवाळ्यात अधिक फायदेशीर. कोमट करून मालिश केल्यास आराम मिळतो.
बदामाचे तेल : त्वचेला पोषण देते, सूज कमी करते आणि मऊपणा आणते.
टीप: ऑलिव्ह ऑइल किंवा एरंडेल तेलही काहींना फायदेशीर ठरते, पण प्रथम डॉक्टर किंवा आयुर्वेदिक तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.
 
कशी करावी मालिश? (सोप्या पद्धती)
पाय चांगले कोमट पाण्याने धुवा आणि पूर्ण कोरडे करा.
थोडेसे तेल हातात घेऊन कोमट करा.
तळवे, टाचा, बोटे आणि पोटऱ्यांवर हलक्या हाताने ५-१० मिनिटे गोलाकार मालिश करा. जोर लावू नका.
मालिश झाल्यावर सूती मोजे घाला (ऑप्शनल, तेल चादरीला लागणार नाही).
बोटांच्या मध्ये तेल किंवा मॉइश्चरायझर लावू नका – इन्फेक्शनचा धोका वाढू शकतो.

डॉक्टरांचा सल्ला घ्या: विशेषतः जखम, अल्सर किंवा गंभीर न्यूरोपॅथी असल्यास मालिश टाळा किंवा तज्ज्ञांच्या देखरेखीखाली करा.
रोज पाय तपासा: जखम, लालसरपणा, सूज दिसल्यास ताबडतोब डॉक्टरांना दाखवा.
गरम पाणी किंवा हीटिंग पॅड वापरू नका – जळण्याचा धोका असतो.
रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवा – हे सर्व उपायांपेक्षा महत्त्वाचे आहे.
 
हे उपाय घरगुती आणि सहाय्यक आहेत, मुख्य उपचार (दवा, आहार, व्यायाम) चालू ठेवा. नियमितपणे पायांची काळजी घेतल्यास डायबेटिक फूट कॉम्प्लिकेशन्स टाळता येतात. 
पुढील लेख
Laddu History औषधी स्वरूपापासून मिठाईपर्यंतचा प्रवास, लाडूचा ४६०० वर्षांचा अनोखा प्रवास