उष्माघात जीवघेणा ठरू शकतो! उष्माघाताचा त्रास झाल्यास या गोष्टी तातडीने करा

उन्हाळा केवळ घाम आणि थकवाच नाही, तर अनेक गंभीर आरोग्य समस्याही घेऊन येतो. यापैकी सर्वात धोकादायक म्हणजे उष्माघात. तीव्र सूर्यप्रकाश आणि उष्ण वाऱ्याच्या दीर्घकाळ संपर्कामुळे शरीराचे तापमान अचानक वाढू शकते, ज्यामुळे चक्कर येणे, डोकेदुखी, अशक्तपणा, उलट्या आणि अगदी बेशुद्धीही येऊ शकते. बरेच लोक याला सामान्य थकवा समजून त्याकडे दुर्लक्ष करतात, परंतु जर त्यावर त्वरित उपचार केले नाहीत, तर ते जीवघेणे ठरू शकते. चला, उष्माघातापासून त्वरित आराम मिळवण्यासाठी काही उपाय जाणून घेऊ या.

ताबडतोब थंड आणि सावलीच्या ठिकाणी जा

जर एखाद्या व्यक्तीमध्ये उष्माघाताची लक्षणे दिसू लागली, तर सर्वप्रथम त्यांना सूर्यप्रकाश आणि उष्णतेपासून दूर, थंड किंवा सावलीच्या ठिकाणी न्या. त्या व्यक्तीला आरामात झोपवा आणि श्वास घेता यावा यासाठी त्यांचे कपडे थोडे सैल करा. शक्य असल्यास, पंखा, कूलर किंवा एसीचा वापर करा. या परिस्थितीत शरीराचे तापमान कमी करणे हे पहिले आणि सर्वात महत्त्वाचे पाऊल आहे.

शरीर हळूहळू थंड करा

जेव्हा एखाद्याला उष्माघात होतो, तेव्हा त्यांच्या शरीराचे तापमान झपाट्याने वाढते, त्यामुळे त्यांना त्वरित थंड करणे महत्त्वाचे आहे. त्यांच्या कपाळावर, मानेवर, काखेत आणि हाता-पायांवर थंड पाण्याच्या पट्ट्या लावा. ओल्या कापडाने शरीर पुसणे देखील फायदेशीर ठरते. शरीरावर थेट जास्त बर्फाचे पाणी ओतू नये याची काळजी घ्या, कारण यामुळे अचानक धक्का बसू शकतो. कोमट पाण्याचा वापर करणे सर्वोत्तम मानले जाते.

शरीरातील पाणी आणि इलेक्ट्रोलाइट्सची भरपाई करा

उष्माघातामुळे शरीरातील पाणी आणि आवश्यक खनिजे कमी होऊ शकतात. अशा परिस्थितीत, ओआरएस द्रावण, लिंबाचे पाणी, नारळाचे पाणी किंवा मीठ-साखरेचे पाणी देणे खूप फायदेशीर ठरू शकते. यामुळे शरीराला ऊर्जा मिळते आणि निर्जलीकरण कमी होते. तथापि, जर व्यक्ती बेशुद्ध असेल किंवा गिळण्यास त्रास होत असेल, तर जबरदस्तीने काहीही देण्याचा प्रयत्न करू नका.

हलके आणि सैल कपडे घाला

उष्माघाताने त्रस्त असलेल्या व्यक्तीने नेहमी हलके, सुती आणि सैल कपडे घालावेत. घट्ट किंवा जड कपड्यांमुळे शरीरातील उष्णता बाहेर पडण्यास अडथळा येतो, ज्यामुळे स्थिती आणखी बिघडू शकते. शरीर लवकर बरे होण्यासाठी त्याला पूर्ण विश्रांती देणे देखील महत्त्वाचे आहे.

जर तीव्र ताप, वारंवार उलट्या होणे, श्वास घेण्यास त्रास होणे किंवा बेशुद्ध पडणे यांसारखी लक्षणे कायम राहिल्यास, ताबडतोब डॉक्टरांशी संपर्क साधावा. काही प्रकरणांमध्ये, उष्माघात गंभीर असू शकतो आणि त्यासाठी तात्काळ वैद्यकीय उपचारांची आवश्यकता असते.

उष्माघात टाळण्याचे सोपे उपाय

• दुपारी १२ ते ४ या वेळेत कडक उन्हात बाहेर जाणे टाळा.
• दिवसभर पुरेसे पाणी प्या.
• बाहेर जाताना डोके कापडाने किंवा टोपीने झाका.
• हलके आणि सुती कपडे घाला.
• रिकाम्या पोटी उन्हात जाऊ नका.
• अतिरिक्त कॅफीन आणि तळलेले पदार्थ टाळा.

उन्हाळ्यात सतर्क राहा आणि आपल्या कुटुंबातील सदस्यांची, विशेषतः वृद्ध, लहान मुले आणि घराबाहेर काम करणाऱ्यांची विशेष काळजी घ्या. गंभीर लक्षणे जाणवत असतील, तर ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. थोडीशी खबरदारी आणि योग्य माहिती तुम्हाला व तुमच्या प्रियजनांना सुरक्षित ठेवू शकते.

अस्वीकरण: वेबदुनियावर औषध, आरोग्य टिप्स, योग, धर्म, ज्योतिष, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत आणि विविध स्त्रोतांकडून घेतल्या आहेत. वेबदुनिया याच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. आरोग्य किंवा ज्योतिषाशी संबंधित कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या. ही सामग्री सार्वजनिक हितासाठी सादर केली गेली आहे आणि कोणत्याही वैज्ञानिक पुराव्यांद्वारे समर्थित नाही.

Edited By - Priya Dixit