AC ची थंड हवा आणि सांधेदुखी; काय आहे यामागचे नेमके कारण? जाणून घ्या डॉक्टरांचा सल्ला

उन्हाळ्यातील कडाक्याच्या उष्णतेमध्ये, वातानुकूलित (AC) वातावरणात बसल्याने खूप मोठा दिलासा मिळतो. मात्र, AC मध्ये दीर्घकाळ बसून राहणे, किंवा रात्रभर एसी चालू ठेवून झोपणे यामुळे सकाळी उठल्यावर सांधेदुखी आणि सांध्यांमध्ये आखडलेपणा (stiffness) जाणवू शकतो. अनेकदा हात, पाय आणि शरीरातील विविध सांध्यांमध्ये वेदना जाणवू लागतात. जर तुम्हालाही एसीमध्ये बसल्यामुळे गुडघे, मान किंवा खांद्यांमध्ये आखडलेपणा जाणवत असेल, तर काळजी करू नका; ही एक अतिशय सामान्य बाब आहे. एसीच्या संपर्कात आल्यावर बहुतेक लोकांना अशा समस्यांचा सामना करावा लागतो. अनेक अभ्यासांतून असे दिसून आले आहे की, घरातील कमी तापमान सांधेदुखी वाढवू शकते, ज्यामुळे संधिवात आणि सांध्यांची जळजळ यांसारख्या समस्या अधिकच बळावतात.

थंड तापमानामुळे स्नायू आखडू शकतात

तज्ञांच्यामते थंड वातावरणामुळे सांध्यांच्या सभोवतालच्या स्नायूंवर विपरीत परिणाम होऊ शकतो. थंड हवामानामुळे स्नायू आकुंचन पावतात, ज्यामुळे त्यांच्या हालचालींची व्याप्ती मर्यादित होते. स्नायूंच्या या आखडलेपणामुळे शारीरिक हालचाल करणे आणि फिरणे अधिक कठीण होते. परिणामी स्नायूंच्या या आखडलेपणामुळे तुम्हाला गुडघे वाकवणे किंवा मान वळवणे देखील कठीण जाऊ शकते.

आधीपासून असलेल्या सांध्यांच्या समस्या अधिक का बळावू शकतात?

ज्या व्यक्तींना आधीपासूनच संधिवात, सांध्यांची जळजळ किंवा जुन्या दुखापतींचा त्रास आहे, त्या तापमानातील बदलांबाबत अधिक संवेदनशील असतात. थंड हवामानामुळे रक्ताभिसरण तात्पुरते विस्कळीत होऊ शकते, ज्यामुळे काही संवेदनशील सांध्यांमध्ये आखडलेपणा निर्माण होण्याची शक्यता असते. शिवाय शारीरिक हालचालींचा अभाव हे देखील यामागील एक कारण असू शकते. ऑफिसमध्ये संगणकासमोर बसून राहणे, AC असलेल्या गाडीतून प्रवास करणे, किंवा अगदी घरातल्या AC च्या थंड आणि सुखद हवेत निवांत बसून राहणे या सर्व गोष्टींमुळे सांध्यांमध्ये आखडलेपणा निर्माण होऊ शकतो.

सांध्यांच्या 'लुब्रिकेशन'वर (स्निग्धतेवर) होणारा परिणाम

या संदर्भात विचारात घेण्यासारखा एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे 'सायनोव्हियल द्रव', हा एक असा आवश्यक द्रव आहे जो सांध्यांची हालचाल सहज आणि सुरळीत होण्यासाठी मदत करतो. तज्ज्ञांच्या मते, दीर्घकाळ थंड तापमानात राहिल्यामुळे आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव असल्यामुळे हा द्रव घट्ट होऊ शकतो. म्हणूनच काही लोकांना घरात AC मध्ये दीर्घकाळ घालवल्यानंतर मानदुखी, पाठीच्या खालच्या भागात आखडलेपणा किंवा गुडघ्यांमध्ये अस्वस्थता जाणवते.

AC च्या वातावरणात झोपल्यामुळे होणारी वेदना आणि आखडलेपणा कसा कमी करावा?

आनंदाची बातमी अशी आहे की, जीवनशैलीत काही साधे बदल करून ही अस्वस्थता नक्कीच कमी करता येऊ शकते. वातानुकूलित यंत्राचे तापमान मध्यम पातळीवर ठेवावे, पुरेसे पाणी प्यावे आणि दर ३० ते ४५ मिनिटांनी थोडा वेळ विश्रांती घ्यावी. थोडा वेळ चालणे, हलके ताणण्याचे व्यायाम करणे किंवा केवळ जागेवरून उठून उभे राहणे यामुळेही सांधे कार्यरत राहण्यास आणि रक्तभिसरण सुधारण्यास मदत होते. जर सांध्यांचा ताठरपणा अनेक दिवस कायम राहिला विशेषतः जर त्यासोबत सूज, त्वचेचा रंग बदलणे, तीव्र वेदना किंवा दैनंदिन कामे करण्यात अडचण येत असेल तर आपण डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.