Shriram Navami Naivedya श्रीराम नवमी निमित्त बनवला जाणारा पारंपरिक प्रसाद
श्रीराम नवमीचा सण हा प्रभू श्रीरामाच्या जन्मोत्सवाचा आनंद असतो. दुपारी १२ वाजता रामजन्मानंतर प्रामुख्याने 'सुंठवडा' वाटला जातो. या व्यतिरिक्त उन्हाळ्याचे दिवस असल्याने शरीराला थंडावा देणारे काही पारंपरिक पदार्थही नैवेद्य म्हणून अर्पण केले जातात.
रामनवमीनिमित्त बनवले जाणारे मुख्य पारंपरिक प्रसादाचे पदार्थ
सुंठवडा (सर्वात महत्त्वाचा प्रसाद)
श्रीराम जन्मानंतर दिला जाणारा मुख्य प्रसाद म्हणजे सुंठवडा. हा पाचक आणि आरोग्यदायी असतो.
साहित्य: १ वाटी सुंठ पावडर, १ वाटी पिठीसाखर (किंवा खडीसाखर), अर्धी वाटी धणे पूड, किसलेले सुके खोबरे, खसखस आणि वेलची पूड.
कृती: सुके खोबरे हलके भाजून घ्या. सर्व साहित्य एकत्र करून मिक्सरला जाडसर वाटून घ्या. यात काजू-बदामाचे काप टाकले तरी चालतात.
पंजिरी
उत्तर भारतात पंजिरीचा नैवेद्य आवर्जून दाखवला जातो.
साहित्य: गव्हाचे पीठ (किंवा धणे पूड), तूप, साखर, ड्राय फ्रूट्स आणि मखाणे.
कृती: गव्हाचे पीठ तुपात खमंग भाजून घ्या, त्यात पिठीसाखर आणि भाजलेले सुके मेवे मिसळा.
पनकम
हे प्रभू श्रीरामाचे अत्यंत आवडीचे आणि उन्हाळ्यासाठी थंड पेय मानले जाते.
साहित्य: १ कप गुळ, ४ कप पाणी, १ चमचा सुंठ पावडर, वेलची पूड, मिरे पूड आणि लिंबाचा रस.
कृती: पाण्यात गुळ विरघळवून त्यात सर्व मसाले आणि लिंबाचा रस टाका. तुळशीचे पान टाकून हा नैवेद्य अर्पण करा.
कोसंबरी
दक्षिण भारतात रामनवमीला 'वडपप्पू' आणि 'कोसंबरी'चा नैवेद्य दाखवतात.
साहित्य: भिजवलेली मुगाची डाळ, चिरलेली काकडी, ओले खोबरे, कोथिंबीर आणि लिंबू.
कृती: सर्व साहित्य एकत्र करून त्याला मोहरी-हिंगाची फोडणी द्या.
पन्हे (कैरीचे पन्हे)
चैत्र महिना आणि कडक उन्हाळा असल्याने प्रभू रामाला थंडगार पन्ह्याचा नैवेद्य दाखवला जातो.
साहित्य: उकडलेल्या कच्च्या कैरीचा गर, गूळ, वेलची पूड, केशर आणि थोडे सैंधव मीठ.
कृती: कैरीच्या गरात गूळ विरघळवून, पाणी घालून गाळून घ्या आणि वरून वेलची-केशर टाका.
साखरेचे चणे (साखरफुटाणे)
अनेक ठिकाणी सुंठवड्यासोबत साखर फुटाणे वाटण्याची जुनी पद्धत आहे. हे साधे पण भक्तीभावाने दिले जाणारे प्रसाद आहेत.
प्रसादाचा शिरा
महाराष्ट्रात रामनवमीला सव्वा वाटीच्या प्रमाणात शिरा बनवण्याची पद्धत आहे.
साहित्य: रवा, तूप, साखर, दूध (सर्व समान प्रमाणात), केळी आणि वेलची.
खास टीप: शिरा बनवताना त्यात केळीचे काप टाकल्याने त्याला प्रसादाची अस्सल चव येते.
पंचामृत
रामजन्मोत्सवासाठीही पंचामृत आवश्यक आहे. ते दूध, दही, तूप, मध आणि गंगाजल या पाच अमृततुल्य घटकांपासून बनवले जाते. त्यात तुळशीची पाने घालायला कधीही विसरू नका.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik
ALSO READ: रामनवमी विशेष रेसिपी Apple Coconut Barfi
