Ban on THAR! या राज्यात भाड्याच्या थारवर बंदीची तयारी; जाणून घ्या सरकारचा प्लॅन
महिंद्रा थारवर (Mahindra Thar) यापूर्वीही अनेकदा प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. अलीकडेच हरियाणाच्या डीजीपींनी म्हटले होते की, महिंद्रा थार सारख्या गाड्या गुंड-बदमाश चालवतात. अशा परिस्थितीत सर्वात मोठा प्रश्न हाच आहे की, रस्ते अपघात आणि कोणत्याही प्रकारच्या गुन्ह्यांसाठी गाडी जबाबदार आहे का? आता गोवा सरकारही भाड्याने (रेंटवर) दिल्या जाणाऱ्या थार गाड्यांवर कडक कारवाई करण्याच्या तयारीत आहे. महिंद्रा थार ही गाडी तिच्या ऑफ-रोडिंग क्षमता आणि लूकमुळे प्रचंड लोकप्रिय आहे.
गोव्यात रेंटल थारवर निर्बंध आणण्याची तयारी
गोव्याचे नाव ऐकताच डोळ्यांसमोर समुद्रकिनारे, सुट्ट्या आणि तिथे भाड्याने धावणारी महिंद्रा थार यांचे चित्र उभे राहते. परंतु, आता हीच थार सरकार च्या नजरेत आली असून, राज्य सरकार तिच्या वेगाला ब्रेक लावण्याच्या तयारीत आहे. याला कारणीभूत ठरत आहेत ते सातत्याने होणारे रस्ते अपघात. गोवा सरकारने नवीन रेंटल महिंद्रा थार आणि थार रॉक्स (Thar Roxx) च्या लायसन्सवर (परवान्यांवर) बंदी घालण्याचा प्रस्ताव तयार केला आहे. जर या प्रस्तावाला मंजुरी मिळाली, तर हा निर्णय केवळ एका गाडीपुरता मर्यादित नसेल, तर यामुळे संपूर्ण रेंटल कार व्यवसाय आणि पर्यटनाची समीकरणे बदलू शकतात.
अशा परिस्थितीत अपघातांचे कारण केवळ गाडी आहे की ती चालवण्याची पद्धत? हा वाद आता गोव्यापुरता मर्यादित न राहता संपूर्ण देशात सुरू होऊ शकतो. जाणून घेऊया काय आहे हे संपूर्ण प्रकरण:
परिवहन मंत्र्यांचा मोठा प्रस्ताव
गोव्याचे परिवहन मंत्री मौवीन गोडिन्हो यांनी नुकतीच राज्य परिवहन विभागाच्या अधिकाऱ्यांसोबत एक बैठक घेतली. या बैठकीत रस्ते सुरक्षेशी संबंधित अनेक नवीन प्रस्तावांवर चर्चा झाली. मंत्र्यांनी सोशल मीडियावरून माहिती देताना सांगितले की, जास्त जोखीम असलेल्या (हाय-रिस्क) रेंटल महिंद्रा थार गाड्यांबाबत नवीन नियम बनवण्याचा प्रस्ताव तयार करण्यात आला आहे. सरकार महिंद्रा थारला 'हाय-रिस्क रेंट-कार' मानत असून, या बैठकीत थार गाड्यांचे नियमन करण्याच्या प्रस्तावाची समीक्षा करण्यात आली. हा प्रस्ताव आता मंजुरीसाठी 'स्टेट ट्रान्सपोर्ट ऑथॉरिटी' समोर ठेवला जाईल.
सरकारने स्पष्ट केले आहे कि मोठ्या रस्ते अपघातांमध्ये सामील असलेल्या रेंटल कार चालकांसह गाडीचे मालक आणि ऑपरेटर यांच्यावरही कारवाई केली जाईल. याशिवाय, खाजगी गाड्यांचा बेकायदेशीरपणे व्यावसायिक आणि रेंटल स्वरूपात वापर करणाऱ्यांवरही कडक कारवाई केली जाईल. रेंटल गाड्यांच्या पार्किंगसाठी देखील वेगळे नियम बनवले जाऊ शकतात.
अद्याप बंदी लागू झालेली नाही
येथे हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की, सध्या महिंद्रा थारवर कोणतीही बंदी लागू झालेली नाही. हा केवळ एक प्रस्ताव आहे, ज्यावर स्टेट ट्रान्सपोर्ट ऑथॉरिटीच्या पुढील बैठकीत मतदान होईल. मंजुरी मिळाल्यानंतरच याची अंमलबजावणी केली जाईल. महिंद्रा थार आणि थार रॉक्स या देशातील अनेक पर्यटन स्थळांवर सर्वात जास्त भाड्याने घेतल्या जाणाऱ्या एसयूव्हीं पैकी (SUVs) एक आहेत.
उत्कृष्ट ऑफ-रोडिंग क्षमता, दमदार इंजिन आणि बोल्ड रोड प्रेझेन्स यांमुळे ही एसयूव्ही पर्यटकांमध्ये लोकप्रिय आहे. तसेच खराब रस्त्यांवरून चालण्याच्या क्षमतेमुळे पर्यटक या गाडीला पसंती देतात. मात्र, गोवा सरकारने कोणत्या आकडेवारीच्या आधारे या गाडीला इतर गाड्यांपेक्षा जास्त जोखीम असलेली मानले आहे, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही.
यापूर्वीही आले होते असे प्रस्ताव
गोवा सरकारने रेंटल गाड्यांबाबत पाऊल उचलण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. २०२३ मध्येही असा प्रस्ताव आला होता की, २०२४ पासून राज्यातील सर्व कार आणि बाईक रेंटल ऑपरेटर्सनी फक्त इलेक्ट्रिक वाहनेच (EVs) भाड्याने द्यावीत. मात्र, ही योजना लागू होऊ शकली नाही. तसेच उबर (Uber) आणि ओला (Ola) सारख्या टॅक्सी एग्रीगेटर सेवा राज्यात सुरू करण्याचे प्रयत्नही अजून यशस्वी झालेले नाहीत.
बैठकीत रस्ते सुरक्षा सुधारण्यासाठी एआय (AI) आधारित ट्रॅफिक कॅमेरे, स्पीड गव्हर्नर आणि व्हेईकल ट्रॅकिंग सिस्टम लावण्यावरही चर्चा झाली. मंत्र्यांच्या मते, राज्याच्या २६ ठिकाणी बसवलेल्या एआय ट्रॅफिक कॅमेऱ्यांनी एकाच दिवसात ५६,५०० पेक्षा जास्त ट्रॅफिक नियमांचे उल्लंघन केल्याची प्रकरणे पकडली आहेत. सध्या लोकांना केवळ चेतावणी दिली जात आहे, मात्र १५ जुलै नंतर थेट जागेवरच चालान कापले जातील. सप्टेंबरपर्यंत कॅमेऱ्यांची संख्या ५२ आणि डिसेंबरपर्यंत ९० ठिकाणांपर्यंत वाढवण्याची योजना आहे.
काय खरंच 'थार' दोषी आहे?
भाड्याच्या थारवरील बंदीबाबत अद्याप अंतिम निर्णय झालेला नसला, तरी अपघातांसाठी गाडी खरंच जबाबदार आहे का, हा मोठा प्रश्न आहे. यापूर्वी हरियाणाचे पोलीस महासंचालक (DGP) ओ. पी. सिंग यांनी एका पत्रकार परिषदेत म्हटले होते की, "आता थार गाडी आहे, ती जप्त न करून काय करायचे... सर्व गुंड-बदमाश याच गाडीतून फिरतात. म्हणजेच तुम्ही ज्या प्रकारची गाडी निवडता, ती तुमची मानसिकता दर्शवते."
