भारतीय रेल्वेने एकाच दिवसात स्वयंचलित 'कवच' प्रणाली सुरू केली; हे पाऊल का महत्त्वाचे? जाणून घ्या
भारतीय रेल्वेने एका दिवसात ४७२.३ किलोमीटर मार्गावर स्वदेशी स्वयंचलित रेल्वे संरक्षण प्रणाली, कवच ४.० लागू केली. यामुळे जास्त गर्दी असलेल्या मार्गांवर अपघातांचा धोका कमी होईल आणि सुरक्षित रेल्वे वाहतूक सुनिश्चित होईल.
भारतीय रेल्वेने प्रवाशांची सुरक्षा वाढविण्यात एक ऐतिहासिक टप्पा गाठला आहे. भारतीय रेल्वेने एकाच दिवसात ४७२.३ किलोमीटर मार्गावर स्वदेशी स्वयंचलित रेल्वे संरक्षण प्रणाली, 'कवच' लागू केली आहे. रेल्वे मंत्रालयाने शुक्रवारी याची घोषणा केली. रेल्वे अपघात रोखण्यासाठी, सुरक्षित रेल्वे वाहतूक सुनिश्चित करण्यासाठी आणि देशातील वर्दळीच्या रेल्वे मार्गांवर सुरक्षितता मजबूत करण्यासाठी हे पाऊल महत्त्वाचे मानले जाते.
रेल्वे मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, नवीन कवच विभागांमध्ये पश्चिम रेल्वेवरील वडोदरा-विरार (३४४ किमी), उत्तर रेल्वेवरील तुघलकाबाद जंक्शन केबिन-पलवल (३५ किमी) आणि पूर्व मध्य रेल्वेवरील मानपूर-सरमतनार (९३.३ किमी) यांचा समावेश आहे, जिथे आता कवच प्रणालीसह गाड्या सुरक्षितपणे धावत आहे. मंत्रालयाने सांगितले की, एकाच दिवसात आणि एकाच महिन्यात कवच कमिशनिंगची ही सर्वाधिक नोंद आहे. या सर्व मार्गांवर कवच आवृत्ती ४.० लागू करण्यात आली आहे.
नवीनतम कमिशनिंगसह, भारतीय रेल्वेवरील एकूण १३०६.३ मार्ग किलोमीटरवर कवच आवृत्ती ४.० लागू करण्यात आली आहे. पूर्वी, ही प्रणाली ८३४ मार्ग किलोमीटरवर कार्यरत होती. कवच पहिल्यांदा ज्या प्रमुख मार्गांवर लागू करण्यात आला त्यामध्ये दिल्ली-मुंबई मार्गावरील पलवल-मथुरा-नागदा (६३३ किमी), दिल्ली-हावडा मार्गावरील हावडा-बर्धमान (१०५ किमी) आणि गुजरातचा पहिला कवच विभाग असलेला बाजवा (वडोदरा)-अहमदाबाद (९६ किमी) यांचा समावेश आहे.
पूर्व मध्य रेल्वेच्या मानपूर-सरमतनार (९३.३ किमी) विभागात कवच ४.० सह ट्रेनचे संचालन देखील सुरू झाले आहे. या विभागात पहिली कवच-सक्षम ट्रेन १३३०५ सासाराम इंटरसिटी एक्सप्रेस होती. रेल्वे अधिकाऱ्यांच्या मते, या ट्रेनवर समोरासमोर टक्कर चाचणी घेण्यात आली, ज्यामध्ये ट्रेन आपोआप थांबली, ज्यामुळे कवच प्रणालीची प्रभावीता सिद्ध झाली.
पश्चिम रेल्वेच्या वडोदरा-सुरत-विरार (३४४ किमी) विभागात ३० जानेवारी २०२६ रोजी कवच प्रणाली यशस्वीरित्या कार्यान्वित करण्यात आली. २०९०७ दादर-भुज सयाजिनगरी एक्सप्रेस ही मुंबईहून या मार्गावर धावणारी पहिली कवच-सुसज्ज ट्रेन बनली. रेल्वे मंत्रालयाने सांगितले की वडोदरा-नागदा विभाग मार्च २०२६ पर्यंत तयार होण्याची अपेक्षा आहे. विरार-मुंबई मध्य विभाग सप्टेंबर २०२६ पर्यंत पूर्ण होईल. यासह, पश्चिम रेल्वेवरील आतापर्यंत ३६४ लोकोमोटिव्हवर कवच प्रणाली स्थापित करण्यात आली आहे.
हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की कवच ही एक स्वदेशी स्वयंचलित ट्रेन संरक्षण प्रणाली आहे जी सिग्नल बिघाड, समोरासमोर टक्कर आणि अतिवेग यासारख्या घटना टाळण्यास मदत करते. ही प्रणाली आवश्यकतेनुसार ट्रेन आपोआप थांबवते, ज्यामुळे अपघातांचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी होतो. रेल्वे मंत्रालयाचे म्हणणे आहे की, जास्त घनतेच्या मार्गांवर कवचचा विस्तार केल्याने प्रवाशांची सुरक्षितता, कार्यक्षमता आणि रेल्वेची विश्वासार्हता लक्षणीयरीत्या सुधारेल.
Edited By- Dhanashri Naik
