1. मराठी बातम्या
  2. अर्थजगत
  3. बजेट 2021-22
  4. How the first budget of modern India began
Written By
Last Modified: Saturday, 23 January 2021 (12:25 IST)

आधुनिक भारताच्या पहिल्या अर्थसंकल्पाची सुरुवात कशी झाली

first budget Download
Publish: Sat, 23 Jan 2021 (12:25 IST) Updated: Sat, 23 Jan 2021 (12:27 IST)
google-news
आधुनिक भारतात अर्थसंकल्पाची सुरुवात करण्याचे श्रेय ब्रिटिश-भारताचे पहिले व्हाईसरॉय लार्ड कॅनिंग यांना जाते. 1856-62 पर्यंत ते भारतात होते. 1857 च्या उठावानंतर 1859 मध्ये पहिल्यांदा एक अर्थतज्ज्ञ जेम्स विल्सन यांना व्हाईसरॉयच्या कार्यकारिणीचे अर्थसदस्य म्हणून नियुक्त करण्यात आले.
 
यानंतर जेम्स विल्सन यांनी 18 फेब्रुवारी 1860 ला व्हाईसरॉय परिषदेत पहिल्यांदा अर्थसंकल्प सादर केला. ब्रिटिश अर्थमंत्र्यांच्या परंपरेचे अनुकरण करत त्यांनी आपल्या भाषणात भारताच्या आर्थिक स्थिती विषयाची माहिती आणि सर्वेक्षण सादर केले. यामुळे जेम्स विल्सन यांना भारतीय अर्थसंकल्पाचे संस्थापक म्हणू शकतो.
 
1860 नंतर दरवर्षी व्हाईसरॉय परिषदेत अर्थसंकल्प सादर करण्याची परंपरा सुरू झाली. इंग्रजांचे राज्य असल्याने भारत प्रतिनिधींना या काळात आपले मत मांडण्याचा अधिकार नव्हता. 1947 देश स्वतंत्र झाला. आणि यानंतर भारतीय संसद आणि विधानसभेत अर्थसंकल्प सादर करण्यात येऊ लागले. स्वातंत्र्यापूर्वी एकच अर्थसंकल्प संसदेत सादर केला जात असे. कालांतराने यात बदल होत गेले.
पुढील लेख
अर्थसंकल्पाची छपाई व गोपनीयता

मान्सूनमध्ये कार चालवताना 'या' ८ चुका टाळा; नाहीतर होऊ शकते मोठे नुकसान

मान्सूनमध्ये कार चालवताना 'या' ८ चुका टाळा; नाहीतर होऊ शकते मोठे नुकसान१. पाण्याचा अंदाज न घेता गाडी पुढे नेणे रस्त्यावर साचलेल्या पाण्याची खोली किती आहे, याचा अंदाज न घेता कार पुढे नेणे ही मोठी चूक ठरू शकते. खोल पाण्यातून गाडी गेल्यास इंजिनमध्ये पाणी जाऊन हायड्रोलॉक होण्याचा धोका असतो. त्यामुळे मोठ्या खर्चाची वेळ येऊ शकते.

Birthday Wishes For Sister in Marathi बहिणीला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा मराठी

Birthday Wishes For Sister in Marathi बहिणीला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा मराठीमाझ्या आयुष्यातील सर्वात सुंदर आणि गोड बहिणीला वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा! देव तुला नेहमी आनंदी आणि निरोगी ठेवो, हीच प्रार्थना. जगातील सर्वात समजूतदार आणि प्रेमळ बहिणीला वाढदिवसाच्या शुभेच्छा! तू केवळ माझी बहीण नाहीस, तर माझी सर्वात चांगली मैत्रीण आहेस नेहमी अशीच सोबत राहा

कशेडी घाटात खरंच भूत आहे का ? जाणून घ्या 'त्या' रहस्यमय कथांमागील सत्य!

कशेडी घाटात खरंच भूत आहे का ? जाणून घ्या 'त्या' रहस्यमय कथांमागील सत्य!कशेडी घाटाबद्दलच्या मुख्य लोककथा सोशल मीडिया, युट्यूब आणि स्थानिक लोकांमध्ये कशेडी घाटाबाबत प्रामुख्याने दोन-तीन प्रकारच्या कथा ऐकायला मिळतात: लिफ्ट मागणारा वृद्ध किंवा गुराखी: रात्रीच्या वेळी गाडी चालवताना अचानक रस्त्याच्या मधोमध एक वृद्ध माणूस किंवा गुराखी लिफ्ट मागत उभा असलेला दिसतो. त्याला गाडीत बसवले, तर तो अचानक गायब होतो किंवा गाडी मागे टाकून पुढे धावताना दिसतो, अशी कथा सांगितली जाते.

संत नामदेव महाराज समाधी: इतिहास, महत्त्व आणि नामदेव पायरीची संपूर्ण माहिती

संत नामदेव महाराज समाधी: इतिहास, महत्त्व आणि नामदेव पायरीची संपूर्ण माहिती१. समाधीचे ठिकाण संत नामदेव महाराज यांची समाधी सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर येथे आहे. पंढरपूर हे वारकरी संप्रदायाचे मुख्य केंद्र असून, येथील विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिराच्या मुख्य महाद्वाराच्या (ज्याला 'नामदेव पायरी' म्हटले जाते) अगदी सुरुवातीलाच त्यांची समाधी आहे.

July Monthly Horoscope 2026 मासिक राशिभविष्य: जुलै २०२६ मध्ये 'या' राशींवर होणार धनाचा वर्षाव; तुमचे भाग्य कसे असेल?

July Monthly Horoscope 2026 मासिक राशिभविष्य: जुलै २०२६ मध्ये 'या' राशींवर होणार धनाचा वर्षाव; तुमचे भाग्य कसे असेल?जुलै महिना मेष राशीच्या व्यक्तींसाठी नवीन संधी, आत्मविश्वास आणि जबाबदाऱ्यांचा समतोल साधणारा ठरू शकतो. मागील काही महिन्यांपासून सुरू असलेल्या अडचणींमध्ये हळूहळू सुधारणा होण्याची चिन्हे दिसतील. कामाच्या ठिकाणी तुमच्या निर्णयक्षमतेची दखल घेतली जाईल. वरिष्ठांकडून कौतुक मिळण्याची शक्यता आहे, मात्र घाईघाईने कोणताही मोठा निर्णय घेणे टाळावे.

उद्धव यांनी रोज रामरक्षा वाचायला हवी… मुख्यमंत्री फडणवीस यांचे उद्धव ठाकरेंच्या रामरक्षा आंदोलनाला प्रत्युत्तर

उद्धव यांनी रोज रामरक्षा वाचायला हवी… मुख्यमंत्री फडणवीस यांचे उद्धव ठाकरेंच्या रामरक्षा आंदोलनाला प्रत्युत्तरमहाराष्ट्राच्या राजकारणात रामाच्या नावावरून पुन्हा एकदा संघर्ष पेटला आहे. अयोध्या राम मंदिरासाठीच्या देणग्यांमध्ये 'चोरी' केल्याचा आरोप करत शिवसेना यूबीटी प्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी 'राम रक्षा आंदोलन' सुरू करण्याची घोषणा केल्यानंतर, राज्याचे उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी त्यांना सडेतोड प्रत्युत्तर दिले आहे

बच्चू कडू यांनी राज्य सरकार कडे राजुरा पुनर्वसन आणि वासनी सिंचन प्रकल्पाचा मुद्दा उपस्थित केला

बच्चू कडू यांनी राज्य सरकार कडे राजुरा पुनर्वसन आणि वासनी सिंचन प्रकल्पाचा मुद्दा उपस्थित केलाआमदार बच्चू काडू यांनी विधान परिषदेत राजुरा मध्यम लघु सिंचन प्रकल्प, वासनी मध्यम सिंचन प्रकल्प आणि अमरावती जिल्ह्यातील राजुरा गावाच्या पुनर्वसनाचे मुद्दे जोरदारपणे मांडले. त्यांनी जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन यांच्याकडे या बाबींवर १५ दिवसांच्या आत उत्तर देण्याची मागणी केली.

भारतातील ४५% घरे इलेक्ट्रिक कार चार्जिंगसाठी सुरक्षित नाही

भारतातील ४५% घरे इलेक्ट्रिक कार चार्जिंगसाठी सुरक्षित नाहीजर तुम्ही ईव्ही खरेदी करण्याचा विचार करत असाल, तर सर्वप्रथम तुमच्या घरातील विद्युत प्रणाली तपासायची खात्री करा. अहवालानुसार, अंदाजे ४५% भारतीय घरांमध्ये इलेक्ट्रिक वाहने सुरक्षितपणे चार्ज करण्यासाठी आवश्यक पायाभूत सुविधांचा अभाव आहे.

LIVE: वर्ध्यात मुसळधार पावसामुळे हाहाकार, २१ जनावरांचा मृत्यू

LIVE: वर्ध्यात मुसळधार पावसामुळे हाहाकार, २१ जनावरांचा मृत्यूMaharashtra Breaking News Live in Marathi :वर्धा जिल्ह्यात मुसळधार पावसामुळे पूरसदृश परिस्थिती निर्माण झाली असून, २१ जनावरे दगावली आहेत, १६ कुटुंबांना फटका बसला आहे आणि शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान झाले आहे. हवामान विभागाने ७ जुलैपर्यंत यलो अलर्ट जारी केला आहे

मुंबई विमानतळावर ६ कोटी रुपयांचे सोने जप्त, महिला प्रवाशाला अटक

मुंबई विमानतळावर ६ कोटी रुपयांचे सोने जप्त, महिला प्रवाशाला अटकमहसूल गुप्तचर संचालनालयाने (डीआरआय) मुंबईच्या छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर एका महिला प्रवाशाकडून जवळपास ६ कोटी रुपयांचे सोने जप्त केले आहे. अधिकाऱ्यांनी शनिवारी सांगितले की, मिळालेल्या माहितीच्या आधारे डीआरआयच्या पथकाने दुबईहून मुंबईत आलेल्या या महिला प्रवाशाला अडवले.