Aadhaar Name Correction आधारमध्ये नाव बदलण्याबाबतचे नवीन नियम आता लागू!
लग्नानंतर आडनाव बदलणे किंवा स्पेलिंगमधील चुका सुधारण्याची संपूर्ण प्रक्रिया जाणून घ्या
जर तुमच्या आधार कार्डवरील नावात स्पेलिंगची चूक असेल, किंवा लग्नानंतर तुम्हाला तुमचे आडनाव बदलायचे असेल किंवा पूर्ण नाव बदलायचे असेल, तर ही प्रक्रिया आता नवीन 'मानक कार्यपद्धती' (SOP) नियमांनुसार पार पाडली जाईल. UIDAI द्वारे जारी केलेल्या या SOP अंतर्गत, नावात बदल करण्यासाठी विशिष्ट कागदपत्रे आणि शपथपत्रे सादर करणे अनिवार्य करण्यात आले आहे.
UIDAI ची ही नवीन SOP १८ सप्टेंबर २०२६ पासून लागू झाली आहे. या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार आधारमधील नाव दुरुस्त करण्यासाठी, अर्जदारांना विशिष्ट कागदपत्रे सादर करावी लागतील; UIDAI त्यांची सत्यता, तसेच सादर केलेली शपथपत्रे आणि गॅझेट अधिसूचना यांची काटेकोरपणे पडताळणी करेल.
माइनर नेम चेंज कशाला म्हणतात?
नियमांनुसार, किरकोळ दुरुस्त्यांचा समावेश माइनर चेंज या श्रेणीत होतो. यामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहे:
नावातील संक्षिप्त रूपे (abbreviations) किंवा आद्याक्षरे (initials) पूर्ण करणे.
मधले नाव किंवा आडनाव (surname) जोडणे किंवा काढून टाकणे.
शब्द किंवा नावांचा क्रम बदलणे.
नावातील स्पेलिंगच्या किरकोळ चुका सुधारणे (ज्यामध्ये उच्चार/ध्वनी तोच राहतो).
नावातील ठिपके (.) काढून टाकणे किंवा अयोग्य ठिकाणी वापरलेली कॅपिटल अक्षरे (random capital letters) दुरुस्त करणे.
उदाहरणार्थ, जर एखाद्याचे नाव 'Rama Prasad' असेल, तर ते वाढवून 'Rama Shyam Prasad' करता येते. याला पूर्ण ओळख बदलणे मानले जात नाही.
२. लग्नानंतर किंवा घटस्फोटानंतर नाव बदलणे
लग्नानंतर आडनाव बदलण्यासाठी किंवा घटस्फोटानंतर नावात बदल करण्यासाठी विशिष्ट नियम निश्चित करण्यात आले आहेत:
आवश्यक कागदपत्रे: यासाठी विहित नमुन्यातील शपथपत्र (Annexure D) आणि ओळख पटवणारा पुरावा सादर करणे आवश्यक आहे. अट: शपथपत्रात हे स्पष्ट करणे गरजेचे आहे की, नाव बदलण्यामागे केवळ लग्न किंवा घटस्फोट हेच कारण आहे आणि यामुळे संबंधित व्यक्तीची मूळ ओळख बदलत नाही. ३. डेटा-एन्ट्री त्रुटीमुळे स्पेलिंगमधील चूक
जर तुम्ही आधारसाठी नोंदणी करताना किंवा माहिती अद्ययावत (update) करताना योग्य कागदपत्रे दिली असतील, परंतु ऑपरेटरच्या चुकीमुळे (डेटा-एन्ट्री त्रुटी) नाव चुकीच्या पद्धतीने नोंदवले गेले असेल, तर:
प्रौढांसाठी: 'ॲनेक्झर बी' (Annexure B) स्वरूपातील प्रतिज्ञापत्र आणि ओळख पुरावा (PoI) किंवा नातेसंबंधाचा पुरावा (PoR) सादर करणे आवश्यक आहे.
अल्पवयीन मुलांसाठी: 'ॲनेक्झर सी' (Annexure C) स्वरूपातील प्रतिज्ञापत्र आणि PoI/PoR सादर करणे अनिवार्य आहे.
भाषेशी संबंधित त्रुटी: जर तुमचे नाव इंग्रजीमध्ये बरोबर असेल परंतु प्रादेशिक भाषेत चुकीचे छापले गेले असेल, तर विहित प्रतिज्ञापत्र आणि PoI सादर करून त्यात सुधारणा केली जाऊ शकते.
४. पूर्ण नाव बदलण्यासाठी गॅझेट अधिसूचना (Gazette notification)
जर तुम्ही तुमचे नाव पूर्णपणे बदलत असाल किंवा असा बदल करत असाल ज्यामुळे तुमची पूर्वीची ओळख बदलते, तर त्याचे वर्गीकरण 'मोठा नाव बदल' (Major Name Change) म्हणून केले जाते.
अनिवार्य अट: या श्रेणीतील नाव बदलासाठी सरकारी गॅझेट अधिसूचना सादर करणे अनिवार्य आहे. गॅझेट अधिसूचनेशिवाय पूर्ण नाव बदलता येत नाही.
महत्त्वाची अद्ययावत माहिती: UIDAI आता ऑनलाइन नाव दुरुस्त करण्याची सुविधा देत नाही. कोणत्याही प्रकारच्या नाव दुरुस्तीसाठी, अर्जदाराने जवळच्या आधार नोंदणी/अद्ययावत केंद्राला भेट देणे आवश्यक आहे.
आधारमधील नाव दुरुस्त करण्याची टप्प्याटप्प्याने प्रक्रिया
आधारमध्ये तुमचे नाव अद्ययावत करण्यासाठी, तुम्हाला खालील पायऱ्यांचे पालन करावे लागेल:
श्रेणी निश्चित करा: सर्वप्रथम, तुमची नाव दुरुस्ती ही किरकोळ दुरुस्ती, लग्नानंतरचा बदल, डेटा-एन्ट्री त्रुटी किंवा मोठा नाव बदल यापैकी कोणत्या श्रेणीत येते ते ठरवा.
कागदपत्रे गोळा करा: तुमच्या श्रेणीनुसार विहित पूरक कागदपत्रे (PoI, PoR किंवा गॅझेट अधिसूचना) तयार ठेवा. प्रतिज्ञापत्र तयार करा: लागू असल्यास, विहित स्वरूपात (ॲनेक्झर B, C किंवा D) प्रतिज्ञापत्र किंवा घोषणापत्र तयार करून घ्या.
आधार केंद्राला भेट द्या: तुमच्या जवळच्या आधार नोंदणी/अद्ययावत केंद्रावर जा.
अर्ज सादर करा: नाव अद्ययावत करण्याचा फॉर्म भरा आणि सर्व आवश्यक कागदपत्रांच्या प्रती ऑपरेटरकडे सुपूर्द करा.
पडताळणी: ऑपरेटरसोबत बायोमेट्रिक आणि कागदपत्रांची पडताळणी प्रक्रिया पूर्ण करा.
पावती घ्या: प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर अद्ययावत विनंतीची पोचपावती (acknowledgment receipt) मिळवा. स्थितीचा मागोवा: पावतीवर दिलेल्या URN चा वापर करून, अधिकृत UIDAI पोर्टलवर तुमच्या विनंतीच्या स्थितीचा मागोवा घ्या.
