गणपती बद्दल माहिती

गणेश चतुर्थी

भाद्रपद महिन्यातील चतुर्थीला महासिद्धीविनायकी चतुर्थी असे म्हणतात. कर्नाटक व आंध्र प्रदेश राज्यात महाराष्ट्राप्रमाणे भाद्रपद शुक्ल चतुर्थीपासून गणपतीचा उत्सव साजरा करतात. गणेश चतुर्थीची प्रचलित आख्यायिका याप्रकारे आहे की एकदा गणपती चतुर्थीचे स्वतःचे आवडीचे मोदक खाऊन उंदराच्या पाठीवरून जात होता. वाटेत साप पाहिल्याने उंदिर भयाने कापू लागला. यामुळे गणपती उंदराच्या पाठीवरून खाली पडला व त्याचे पोट फाटून मोदक बाहेर पडले. गणपतीने ते सारे मोदक पुनः पोटात टाकले व पोटावर साप बांधला. हे दृश्य पाहून आकाशातील चंद्र हसू लागला. म्हणून तुझे चतुर्थीस कोणी दर्शन करणार नाही असा शाप दिला अशी आख्यायिका प्रचलित आहे.

गणेश जन्म

माघ महिन्यातील चतुर्थीला माघी चतुर्थी असे म्हटले जाते. हा गणपतीचा जन्म दिन होय. जागृती, स्वप्न, सुषुप्ती आणि तुरीय अशा चार अवस्था मानल्या गेल्या आहेत. चतुर्थी ही तुरीयावास्था म्हणजे आत्मिक साधनेची एक अवस्था मानली गेली आहे असे भारतीय तत्त्वज्ञान मानते.

गणपतीची बारा नावे

गणेशाची अनेक नावे आहेत पण ही 12 नावे महत्त्वाची आहेत - सुमुख, एकदंत, कपिल, गजकर्णक, लंबोदर, विकट, विघ्न-नाश, विनायक, धुम्रकेतू, गणाध्यक्ष, भालचंद्र, गजानन. वरील बारा नावे नारद पुराणात गणेशाच्या बारा नावांमध्ये प्रथमच आली आहेत.

गणपतीच्या आवडत्या गोष्टी

सिंदूर - भगवान गणेशाने सिंधू नावाच्या राक्षसाचा वध करून त्याचे रक्त त्याच्या अंगावर लावले होते, तेव्हापासून गणेशाला सिंदूर अर्पण केला जातो.

दुर्वा - अनलासुर नावाच्या राक्षसाला गिळल्यानंतर श्री गणेशाच्या पोटात तीव्र जळजळ होऊ लागली. सर्व उपचार करूनही बरा झाला नाही, त्यानंतर कश्यप मुनींनी त्याला दुर्वाच्या 21 गुंठ्या बनवून दुर्वा खायला दिल्या, तेव्हापासून भगवान गणेशाने दुर्वा आपली आवडती वस्तू बनवली.

लाल धोतर आणि हिरवे कपडे

शमी पत्र

गुळाचे मोदक

लाडू

लाल फुलं

केशर दूध

केळी