परमधाम खाटू हे राजस्थानातील शेखावती येथील सीकर जिल्ह्यातील रिंगस जवळ आहे. खाटू श्याम जी येथे विराजमान आहेत. खाटू येथील श्याम मंदिर खूप प्राचीन आहे. दरवर्षी फाल्गुन महिन्याच्या सहाव्या दिवसापासून ते बाराव्या दिवसापर्यंत येथे मेळा भरतो आणि कार्तिक शुक्ल पक्षाच्या एकादशीला बाबांची जयंती साजरी केली जाते. या काळात या ठिकाणी खूप गर्दी असते. जर तुम्हीही बाबांना भेट देणार असाल तर या पाच गोष्टी लक्षात ठेवा.
१. 'निशान' (ध्वज) अर्पण करण्याचे नियम
अनेक भाविक रींगस ते खाटू धाम हे १८ किमीचे अंतर पायी चालत 'निशान' घेऊन येतात. निशान हे बाबांच्या विजयाचे प्रतीक आहे. ते जमिनीला टेकू देऊ नका. मंदिर परिसरात नियुक्त केलेल्या जागीच निशान अर्पण करा. अस्वच्छ हातांनी किंवा चपला घालून निशान स्पर्श करू नका.
२. ऑनलाइन नोंदणी
बाबांच्या दर्शनासाठी ऑनलाइन नोंदणी अनिवार्य आहे. संपूर्ण मेळा परिसर २४ तास सीसीटीव्ही देखरेखीखाली आहे. पर्यटकांनी मेळ्यात सुव्यवस्था राखावी. धर्मशाळा आणि हॉटेल्समध्ये ओळखपत्र नसलेल्या प्रवाशांना सामावून घेता येणार नाही. जत्रेदरम्यान डीजे आणि साउंड सिस्टमवर बंदी असेल. या सर्व गोष्टी लक्षात घेऊन तुमच्या सहलीचे नियोजन करा.
३. श्याम कुंडातील स्नान आणि स्वच्छता
मंदिराच्या जवळच 'श्याम कुंड' आहे, जिथे बाबांचे शीश प्रकट झाले होते. कुंडात स्नान करताना साबण किंवा शॅम्पूचा वापर टाळा. कुंडाचे पावित्र्य राखा. अनेक भाविक केवळ आचमन (पाण्याचे थेंब अंगावर मारणे) करतात, तेही तितकेच शुभ मानले जाते.
४. साधेपणा आणि पेहराव
हे एक आध्यात्मिक ठिकाण असल्याने तुमच्या पेहरावात साधेपणा असणे गरजेचे आहे. भडक किंवा अती आधुनिक कपड्यांऐवजी साधे भारतीय पेहराव (कुर्ता-पायजमा, साडी किंवा ड्रेस) निवडा. तसेच, मंदिर परिसरात फोटो काढण्यावर किंवा व्हिडिओ बनवण्यावर काही ठिकाणी बंदी असू शकते, त्याचे काटेकोर पालन करा.
५. रांगेचे आणि शिस्तीचे पालन
खाटूमध्ये दर्शनासाठी मोठी गर्दी असते. तिथे प्रशासनाने झिग-झॅग पद्धतीची रांग तयार केली आहे. रांगेत असताना धक्काबुक्की करू नका. एकदा रांगेत शिरल्यानंतर संयम ठेवा. बाबांचे दर्शन काही सेकंदांसाठीच मिळते, त्यामुळे त्या क्षणाचा पूर्ण आनंद घ्या आणि पुढे सरका जेणेकरून इतरांना त्रास होणार नाही.
'हारे का सहारा बाबा श्याम हमारा' - श्रद्धेचा नियम
बाबांच्या दरबारी जाताना सर्वात महत्त्वाचा नियम हा मनाचा आहे. मनात कोणताही अहंकार किंवा शंका न ठेवता, 'हारलेला' बनून त्यांच्या चरणी जा. तिथे कोणाशीही वाद घालू नका आणि गरजू भाविकांना जमेल तशी मदत करा. "जय श्री श्याम" या मंत्राचा जप करत दर्शनाला जाणे सर्वोत्तम मानले जाते.
कसे पोहोचायचे:
बाबा श्यामला भेट देण्यासाठी खाटू धाम येथे जाण्यासाठी रस्ते, रेल्वे आणि हवाई मार्ग आहेत. जयपूरचे सांगानेर विमानतळ देशांतर्गत आणि परदेशात जाण्यासाठी आणि येथून उड्डाणे देते. १०० किमी अंतरावरून टॅक्सी उपलब्ध आहेत. जयपूर, रिंगस आणि सीकर देखील रेल्वेने जोडलेले आहेत. दिल्लीहून, खाटूला गुडगाव, कोटपुतली, नीमकथाना आणि श्रीमाधोपूर मार्गे रिंगस, नंतर बस किंवा कारने रस्त्याने पोहोचता येते.
