Saints of Maharashtra; महाराष्ट्रातील काही प्रमुख संत आणि त्यांची समाधीस्थळे; भेट दिल्याने मिळते अलौकिक समाधान

संत एकनाथ महाराज: यांनी 'एकनाथी भागवत' आणि 'भावार्थ रामायण' लिहिले. त्यांनी सामाजिक समतेचा पुरस्कार केला आणि 'भारूड' या लोककलेतून प्रबोधन केले.

पैठण: संत एकनाथांनी गोदावरी नदीच्या पात्रात जलसमाधी घेतली होती.

संत तुकाराम महाराज: यांच्या 'गाथा' आजही घरोघरी गायल्या जातात. "जे का रंजले गांजले, त्यासी म्हणे जो आपुले" हा समतेचा विचार त्यांनी मांडला.

संत तुकाराम महाराजांनी 'सदेह वैकुंठगमन' केले होते, त्यामुळे देहू येथे त्यांचे समाधीस्थळ नसून वैकुंठगमन स्थान आहे.

समर्थ रामदास स्वामी: यांनी 'दासबोध' आणि 'मनाचे श्लोक' लिहिले. त्यांनी शक्तीच्या उपासनेसाठी हनुमान मंदिरे उभारली आणि तरुणांना बलोपासनेचा संदेश दिला.

सज्जनगड: समर्थ रामदास स्वामींचे हे समाधीस्थान गडावर असून तेथे दासबोधाचे वाचन आजही अखंड चालते.

संत कवयित्री आणि इतर संत

महाराष्ट्रात महिला संतांनीही मोठे योगदान दिले आहे:

संत मुक्ताबाई (ज्ञानेश्वरांची बहीण)

संत जनाबाई (नामदेवांची शिष्या)

संत सोयराबाई आणि संत निर्मळाबाई (चोखामेळा कुटुंबातील)

संत कान्होपात्रा

संत बहिणाबाई

तसेच संत चोखामेळा, संत सावता माळी, संत गोरा कुंभार, संत नरहरी सोनार, संत सेना न्हावी या संतांनी आपल्या व्यवसायातूनच ईश्वराची भक्ती कशी करावी, याचा आदर्श घालून दिला.

आधुनिक काळातील समाजसुधारक संत

संत गाडगे बाबा: त्यांनी स्वच्छतेचा मंत्र दिला आणि कीर्तनाच्या माध्यमातून समाजप्रबोधन केले.

राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज: यांनी 'ग्रामगीता' लिहून ग्रामविकासाचा मार्ग दाखवला.

इतर संत मंडळी समाधीस्थळे 

संत नामदेव महाराज पंढरपूर (विठ्ठल मंदिर पायरी)सोलापूर

संत निवृत्तीनाथ त्र्यंबकेश्वर नाशिक

संत सोपानदेव सासवड पुणे

संत चोखामेळा पंढरपूर सोलापूर

संत गोरा कुंभार तेर धाराशिव