Oilseed Crops: तेलबिया पिके कोणती आहे जाणून घ्या सविस्तर माहिती

प्रमुख तेलबिया पिके आणि त्यांचे प्रकार
सोयाबीन : महाराष्ट्रातील खरिपातील सर्वात प्रमुख तेलबिया पीक. यात तेलाचे प्रमाण १८-२०% आणि प्रथिनांचे (Protein) प्रमाण जास्त असते.

भुईमूग : खरीप आणि उन्हाळी अशा दोन्ही हंगामांत भुईमुगाची लागवड केली जाते. याच्या बियांमध्ये ४५-५०% तेलाचे प्रमाण असते.

सूर्यफूल: हे पीक खरीप, रब्बी आणि उन्हाळी या तिन्ही हंगामांत घेता येते. हृदयासाठी सूर्यफूलाचे तेल अत्यंत उत्तम मानले जाते.

करडई : रब्बी हंगामातील हे महत्त्वाचे कोरडवाहू पीक आहे. कमी पाण्यात चांगले उत्पादन मिळते.

तीळ : खरीप व उन्हाळी हंगामात तीळ पेरला जातो. तिळाच्या तेलाचा वापर औषधी आणि अन्नप्रक्रियेत मोठ्या प्रमाणावर होतो.

मोहरी/राई : रब्बी हंगामात कमी तापमानात हे पीक घेतले जाते. उत्तर आणि मध्य भारतात मोहरीची मोठ्या प्रमाणावर लागवड होते.

एरंडी : याच्या तेलाचा वापर प्रामुख्याने औद्योगिक, औषधी आणि ग्रीसिंग उत्पादनांमध्ये केला जातो.

खुरासणी / कारळे : हे एक महत्त्वाचे कोरडवाहू तेलबिया पीक आहे, जे प्रामुख्याने आदिवासी व डोंगराळ भागात घेतले जाते.

तेलबिया पिकांचे महत्त्व
आर्थिक फायदा: तेलबिया ही नगदी पिके असल्याने शेतकऱ्यांना यातून त्वरित आणि चांगले आर्थिक उत्पन्न मिळते.
उपउत्पादने (पेंड): तेल काढल्यानंतर उरलेली पेंड गुरांसाठी अत्यंत पोषक ढेप/खाद्य म्हणून वापरली जाते.
कमी पाण्याची गरज: करडई, तीळ आणि खुरासणी यांसारखी पिके कमी पाण्याखाली आणि कोरडवाहू जमिनीत सहज येतात.

Edited By- Dhanashri Naik<>