कमी खर्चात आणि कमी कालावधीत बंपर उत्पन्न! गाजराची यशस्वी लागवड माहिती

गाजर लागवड हा कमी खर्चात आणि कमी कालावधीत चांगलं उत्पन्न मिळवून देणारा एक उत्तम व्यवसाय आहे. गाजराला बाजारात बाराही महिने मागणी असते. गाजराची यशस्वी आणि फायदेशीर लागवड करण्यासाठी आपण महत्वाचे मुद्दे पाहणार आहोत. 

हवामान आणि जमीन

हवामान: गाजर हे प्रामुख्याने थंड हवामानातील पीक आहे. १५°C ते २०°C तापमान गाजराच्या चांगल्या वाढीसाठी आणि गडद रंगासाठी उत्तम मानले जाते.

जमीन: गाजराच्या लागवडीसाठी भ भुशीत, सुपीक आणि उत्तम निचरा होणारी काळसर-लोम (मळणीची) जमीन आवश्यक असते. कडक किंवा खडकाळ जमिनीत गाजराचा आकार वाकडा होतो आणि वाढ खुंटते.

लागवडीचा हंगाम

रब्बी हंगाम (सर्वोत्तम): ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर (या काळात येणाऱ्या गाजराची चव आणि रंग उत्तम असतो).

खरीप हंगाम: जून ते जुलै.

उन्हाळी हंगाम: फेब्रुवारी ते मार्च (डोंगराळ किंवा थंड हवेच्या भागात).

सुधारित जाती

आशियाई जाती (स्थानिक): पुसा केशर (गडद लाल), पुसा मेघाली, चंतनी (नारंगी).

परदेशी जाती (युरोपीय): नँटीज (Nantes), इम्पेरेटर (या जाती प्रामुख्याने थंड हवामानात येतात).

लागवड पद्धत

पूर्वमशागत: जमीन २-३ वेळा उभी-आडवी नांगरून भुसभुशीत करून घ्यावी आणि हेक्टरी १५-२० टन चांगले कुजलेले शेणखत मिसळावे.

पेरणी: गाजराची लागवड सपाट वाफ्यात किंवा सरी-वरंब्यावर केली जाते. सरी-वरंब्यावर लागवड केल्यास गाजराची लांबी चांगली वाढते.

बियांचे प्रमाण: एक हेक्टरसाठी अंदाजे ५ ते ६ किलो बियाणे लागते. बियाणे अतिशय बारीक असल्याने त्यात बारीक वाळू किंवा माती मिसळून पेरणी करावी. दोन ओळीत ३० सेमी आणि दोन रोपांत १० सेमी अंतर ठेवावे.

खत आणि पाणी व्यवस्थापन

पाणी: पेरणी केल्याबरोबर लगेच हलके पाणी द्यावे. गाजराची पूर्ण वाढ होईपर्यंत जमिनीच्या मगदुरासार ७ ते १० दिवसांच्या अंतराने नियमित पाणी द्यावे. पाण्याचा ताण पडल्यास गाजराला तडे जातात.

खत: पेरणीच्या वेळी नत्र, स्फुरद आणि पालाशची शिफारशीत मात्रा द्यावी. लागवडीनंतर २० ते २५ दिवसांनी उरलेला नत्राचा हप्ता द्यावा.

आंतरमशागत आणि काढणी

विरळणी आणि खुरपणी: बियाणे उगवून आल्यावर १५-२० दिवसांनी विरळणी करावी (दाट झालेली रोपे काढावीत). पीक तणमुक्त ठेवणे गरजेचे आहे.

काढणी: जातीनुसार ८० ते १०० दिवसांत गाजर काढणीस तयार होते. काढणीपूर्वी वाफ्याला हलके पाणी द्यावे, जेणेकरून गाजरे उपटणे सोपे होते आणि ती तुटत नाहीत.

उत्पादन: योग्य व्यवस्थापन केल्यास प्रति हेक्टरी २५ ते ३० टन उत्पादन सहज मिळू शकते.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By- Dhanashri Naik