Childhood Obesity पालकांसाठी अलर्ट: भारत दुसऱ्या क्रमांकावर बाल लठ्ठपणात; महाराष्ट्रातही वाढती चिंता

होय, ही खूप गंभीर आणि चिंताजनक बाब आहे! World Obesity Federation ने नुकतेच प्रकाशित केलेल्या World Obesity Atlas 2026 अहवालानुसार, भारत बाल लठ्ठपणा (childhood obesity) मध्ये दुसऱ्या क्रमांकावर आहे, फक्त चीननंतर. हा अहवाल World Obesity Day (4 मार्च 2026) रोजी जारी करण्यात आला.

मुख्य आकडेवारी (2025 पर्यंतची):

भारतात 5 ते 19 वयोगटातील 41 दशलक्षाहून अधिक मुले overweight किंवा obese आहेत.

यात 5-9 वर्षे वयोगटातील सुमारे 14.9 दशलक्ष मुले.

10-19 वर्षे वयोगटातील 26.4 दशलक्ष मुले.

फक्त obesity (लठ्ठपणा) च्या बाबतीत भारतात 14 दशलक्ष मुले प्रभावित आहेत. जगात 5-19 वयोगटातील 20.7% मुले overweight/obese आहेत, आणि भारताची लोकसंख्या मोठी असल्याने संख्या जास्त आहे (चीननंतर दुसरा क्रमांक).

हे आकडे 2010 पासून वेगाने वाढले आहेत, आणि 2040 पर्यंत भारतात 20 दशलक्ष मुले फक्त obesity च्या ग्रासात असू शकतात, असा अंदाज आहे.

महाराष्ट्रातील स्थिती:

महाराष्ट्रातही बाल लठ्ठपणा आणि त्यासोबत टाइप-2 मधुमेह (डायबेटिस) चे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे. राज्यातील 6 ते 17 वयोगटातील मुलांमध्ये ही समस्या विशेषतः शहरी भागात जास्त दिसते. मुख्य कारणे:

जंक फूड, फास्ट फूड आणि साखरयुक्त पेयांचा अतिवापर.

शारीरिक व्यायामाचा अभाव (स्क्रीन टाइम वाढणे).

अनुवांशिक आणि जीवनशैलीचे बदल.

पालकांसाठी अलर्ट: काय धोके?

बाल लठ्ठपणा केवळ वजन वाढवत नाही, तर पुढील गंभीर आजारांचा धोका वाढवतो:

टाइप-2 डायबेटिस (लहान वयातच).

उच्च रक्तदाब (हाय ब्लड प्रेशर).

हृदयरोग.

सांधेदुखी, श्वासाची समस्या.

मानसिक आरोग्यावर परिणाम (खालच्या आत्मविश्वास, डिप्रेशन).

काय करावे? (पालकांसाठी उपाय)

आहारावर नियंत्रण: घरगुती निरोगी अन्न (फळे, भाज्या, संपूर्ण धान्य) वाढवा. जंक फूड, कोल्ड ड्रिंक्स, चिप्स कमी करा. साखर आणि तेलाचे प्रमाण 10% ने कमी करण्याचा प्रयत्न करा.

व्यायाम: दररोज किमान 60 मिनिटे खेळ, सायकलिंग, धावणे किंवा घरगुती व्यायाम. स्क्रीन टाइम 2 तासांपेक्षा कमी ठेवा.

बीएमआय तपासणी: नियमित डॉक्टरकडे BMI (Body Mass Index) तपासा आणि चार्टवर फॉलो करा.

कुटुंब एकत्र: संपूर्ण कुटुंबाने निरोगी सवयी अंगीकारा – एकत्र जेवण, फिरणे.

जागरूकता: शाळेत आणि घरात याबाबत चर्चा करा. सरकारच्या पोषण अभियानाचा फायदा घ्या.

ही "साइलेंट इमर्जन्सी" आहे, पण वेळीच बदल केले तर रोखता येईल. तुमच्या मुलांच्या आरोग्याबाबत काळजी घ्या आणि गरज पडल्यास बालरोगतज्ज्ञ किंवा न्यूट्रिशनिस्टचा सल्ला घ्या!