फर्टिलिटी ट्रीटमेंट घेत आहात? जास्त व्यायाम करणे ठरू शकते हानिकारक जाणून घ्या तज्ज्ञांचा सल्ला

फर्टिलिटी उपचारादरम्यान अति व्यायाम करणे टाळणे महत्त्वाचे आहे. योग्य प्रमाणात व्यायाम, पुरेशी विश्रांती आणि तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने उपचारांचा यशाचा दर वाढवता येतो. फर्टिलिटी ट्रीटमेंटदरम्यान कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात ते जाणून घ्या.

जेव्हा लोक प्रजननक्षमतेबद्दल विचार करतात, तेव्हा त्यांचे लक्ष अनेकदा उपचारांवर केंद्रित होते. परंतु प्रजनन आरोग्य केवळ क्लिनिकमधील उपचारांवर अवलंबून नसते. शरीरातील हार्मोन्सचे संतुलन, चयापचय, तणावाची पातळी आणि रक्ताभिसरण या सर्वांची यात भूमिका असते. तज्ज्ञ सांगतात की, यामध्ये व्यायामाची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. योग्य प्रकारच्या शारीरिक हालचालींमुळे प्रजनन प्रक्रिया संतुलित राहण्यास, इन्सुलिनचे संतुलन सुधारण्यास आणि तणावाची पातळी नियंत्रित करण्यास मदत होते. जरी हा उपचारांना पर्याय नसला तरी, त्यामुळे शरीर निश्चितपणे अधिक सुस्थितीत राहते. प्रजनन आरोग्यासाठी फायदेशीर मानले जाणारे पाच प्रकारचे व्यायाम खालीलप्रमाणे आहेत:

१. वेगाने चालणे

चालणे हा सर्वात सोप्या आणि प्रभावी व्यायामांपैकी एक आहे. दररोज ३० ते ४५ मिनिटे वेगाने चालणे शरीरासाठी फायदेशीर असते. यामुळे इन्सुलिन संतुलित राहण्यास मदत होते, जे विशेषतः पीसीओएस (PCOS) असलेल्या महिलांसाठी महत्त्वाचे आहे. तसेच, यामुळे रक्ताभिसरण आणि हृदयाचे आरोग्य सुधारते.

२. योग

प्रजननक्षमतेच्या काळात योग फायदेशीर ठरतो, कारण त्यामुळे तणाव कमी होण्यास मदत होते. दीर्घकाळच्या तणावामुळे कॉर्टिसोल वाढू शकतो, ज्यामुळे हार्मोन्सच्या संतुलनावर परिणाम होतो.

योगामुळे मानसिक शांती आणि भावनिक संतुलन सुधारते. आठवड्यातून २ ते ३ वेळा सौम्य योगाभ्यास करणे सहसा पुरेसे असते. रेस्टोरेटिव्ह किंवा यिन योगाभ्यास अधिक योग्य आहेत.

३. पिलेट्स

पिलाटेसमुळे पोटाचे आणि ओटीपोटाचे स्नायू मजबूत होतात, जे प्रजनन अवयवांना आधार देतात. यामुळे शरीराची स्थिरता वाढते, शरीराची ठेवण सुधारते आणि या भागातील रक्तसंचार सुधारतो. आठवड्यातून २ ते ३ वेळा पिलाटेस करणे पुरेसे आहे.

४. प्रतिकार प्रशिक्षण

अनेकदा असे मानले जाते की वजन उचलण्याचा व्यायाम टाळावा, परंतु नियंत्रित प्रतिकार व्यायाम फायदेशीर ठरू शकतो. यामुळे शरीराला ग्लुकोजचा अधिक चांगल्या प्रकारे वापर करण्यास मदत होते आणि इन्सुलिनचे संतुलन सुधारते. इन्सुलिन आणि हार्मोन्स एकमेकांशी जोडलेले असल्यामुळे, याचा प्रजनन आरोग्यावरही परिणाम होऊ शकतो. हलके वजन उचलणे, स्क्वॅट्स आणि लंग्स यांसारखे व्यायाम आठवड्यातून २ ते ३ वेळा केले जाऊ शकतात.

५. पोहणे

पोहणे हा संपूर्ण शरीरासाठी एक संतुलित व्यायाम आहे, ज्यामुळे सांध्यांवर अतिरिक्त ताण येत नाही. त्यामुळे हृदयाचे आरोग्य सुधारते आणि शरीर सक्रिय राहते. प्रजनन उपचारांदरम्यानही हा एक सुरक्षित पर्याय असू शकतो. आठवड्यातून काही दिवस २० ते ३० मिनिटे पोहणे पुरेसे आहे.

काय टाळावे

• संतुलन राखणे हे योग्य व्यायामाइतकेच महत्त्वाचे आहे.
•  अत्याधिक कष्टाच्या व्यायामामुळे शरीरावर अतिरिक्त ताण येऊ शकतो.
• अति व्यायाम आणि अयोग्य आहारामुळे हार्मोन्सच्या संतुलनावर परिणाम होऊ शकतो.
•  अंडकोष काढण्याच्या प्रक्रियेसारख्या प्रक्रियेनंतर जड व्यायाम टाळावा.

प्रजननक्षमतेसाठी कोणताही एकच व्यायाम प्रकार नाही. शरीराला सक्रिय ठेवणारा, पण त्यावर अनावश्यक ताण न टाकणारा दिनक्रम पाळणे महत्त्वाचे आहे. नियमित आणि संतुलित व्यायामामुळे संपूर्ण आरोग्य सुधारते आणि प्रजननक्षमतेलाही मदत होते.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit