Webdunia - Bharat's app for daily news and videos

Install App

तुमच्या ट्रेन तिकिटावर 'NOBS' असे लिहिलेले का? मुलांचे तिकीट बुक करण्यापूर्वी काही महत्त्वाचे नियम

Updated: शनिवार, 4 जुलै 2026 (12:34 IST)
भारतीय रेल्वेने प्रवास करताना, मुलांना तिकीट बुक करण्याबद्दल लोकांमध्ये अनेकदा संभ्रम निर्माण होतो. शिवाय, जेव्हा ५ ते ११ वर्षे वयोगटातील मुलांचे तिकीट बुक केले जाते, तेव्हा त्यांना तिकिटाच्या पुढील बाजूस लिहिलेले 'NOBS' अनेकदा समजत नाही. रेल्वेच्या भाषेत, 'NOBS' म्हणजे 'नो बर्थ ऑप्शन' (No Berth ओप्टिव). हा नियम ५ ते ११ वर्षे वयोगटातील मुलांना लागू होतो.

अर्धे भाडे आणि बर्थचा पर्याय
रेल्वे ५ ते ११ वर्षे वयोगटातील मुलांसाठी दोन पर्याय देते. जर तुम्हाला तुमच्या मुलासाठी स्वतंत्र आसन नको असेल, तर तुम्हाला फक्त अर्धे भाडे द्यावे लागेल आणि तिकिटावर "NOBS" असे चिन्हांकित केले जाईल. जर तुम्हाला तुमच्या मुलासाठी पूर्ण बर्थ हवा असेल, तर तुम्हाला पूर्ण भाडे द्यावे लागेल.
जर तुमचे मूल ५ वर्षांपेक्षा कमी वयाचे असेल, तर त्यांना तिकिटाची आवश्यकता नाही आणि ते तुमच्यासोबत विनामूल्य प्रवास करू शकतात.

नाव नोंदणी अनिवार्य आहे
तुमचे मूल ५ वर्षांपेक्षा कमी वयाचे असले तरी, तुम्हाला तिकीट बुकिंग फॉर्ममध्ये त्यांचे नाव आणि वय भरणे आवश्यक आहे, जेणेकरून रेल्वेकडे त्यांची माहिती असेल. जर तुम्ही ५-११ वर्षे वयोगटातील मुलासाठी ऑनलाइन तिकीट बुक करत असाल, तर IRCTC वर बुकिंग करताना "चाइल्ड बर्थ ऑप्शन" काळजीपूर्वक निवडा. फक्त "नो बर्थ" (No Berth) वर टिक केल्यास अर्धे भाडे आकारले जाईल.

मुलांच्या तिकिटांसंबंधी काही महत्त्वाचे नियम
जर तुम्ही अर्ध्या दराचे 'NOBS' तिकीट खरेदी केले असेल, तर तुम्ही ट्रेनमधील TTE ला विचारून तुमच्या मुलासाठी स्वतंत्र जागेची विनंती करू शकत नाही. हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे की, हा नियम फक्त स्लीपर, 3AC, 2AC आणि फर्स्ट AC सारख्या झोपण्याच्या जागा असलेल्या डब्यांनाच लागू होतो. चेअर कारमध्ये NOBS चा पर्याय नसतो; मुलांना स्वतंत्र जागेसाठी पूर्ण भाडे द्यावे लागते.

वयाचा पुरावा सोबत ठेवा
प्रवासादरम्यान तुमच्या मुलाचे सरकारी ओळखपत्र नेहमी सोबत ठेवा, जेणेकरून TTE ने विचारल्यास तुम्ही त्यांचे अचूक वय सिद्ध करू शकाल.
जर ५ वर्षांपेक्षा जास्त वयाचे मूल चुकीच्या वयाने प्रवास करत असल्याचे आढळले, तर तपासणीदरम्यान TTE दंड आणि पूर्ण भाडे आकारू शकतो.
ALSO READ: तिकीटशिवाय प्रवास केल्यास दुप्पट दंड आकारला जाईल, रेल्वेने १ जुलै पासून हे नियम बदलले
Edited By- Dhanashri Naik
About Author
धनश्री नाईक
गेल्या दोन वर्षांपासून डिजिटल मीडियाच्या क्षेत्रात सक्रिय असलेल्या धनश्री नाईक सध्या 'वेबदुनिया'च्या मराठी विभागात कनिष्ठ संपादक म्हणून कार्यरत आहेत. त्यांनी जळगाव येथील उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठातून एम.ए. पर्यंतचे शिक्षण पूर्ण केले आहे. राष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीय विषयांव्यतिरिक्त स्थानिक समस्या आणि घडामोडींना व्यासपीठ मिळवून देण्याकडे धनश्री यांचा कटाक्ष असतो. तळागाळातील बातम्या सोप्या भाषेत मांडणे हे.... Read More

सर्व पहा

भाऊ-बहिण प्रत्येक गोष्टीवरून भांडतात का? राखीला या गोष्टी करा

चाणक्य नीती: जर स्त्रीमध्ये हे ४ गुण असतील तर कुटुंब समृद्ध होते; चाणक्य नीतीमध्ये वर्णन

भविष्य मालिकेची भाकिते खरी ठरणार? १३ मुस्लिम देशांचा गट आणि भारतावरील हल्ल्याच्या दाव्यामागचे सत्य

डेंग्यू-मलेरियाचा धोका वाढतोय; पावसाळ्यात घरात या ७ गोष्टी नक्की करा

गणेशोत्सवाच्या आधी घराची साफसफाई करताना या ७ चुका करू नका; आरोग्यावर होऊ शकतो परिणाम

सर्व पहा

LIVE: महाराष्ट्रात जंतर मंतरपेक्षाही मोठे आंदोलन होणार! काँग्रेसच्या खासदाराचा दावा

सर्वोच्च न्यायालयाने 'आर्ट ऑफ लिव्हिंग'ला यमुना नदीच्या पूरक्षेत्राचे पर्यावरणीय नुकसान केल्याच्या सर्व आरोपांमधून निर्दोष मुक्त केले

भंगार उतरवताना वाहनाच्या डिझेल टाकीचा स्फोट होऊन दोन मुलांसह चार जणांचा मृत्यू

महिलांची ओळख केवळ पत्नी, मुलगी आणि आई एवढीच नाही... तर भारताची सर्वात मोठी ताकद; पुण्यात राहुल गांधी गरजले

गोंदियामध्ये १२६ मलेरियाचे रुग्ण आढळले; देवरीमध्ये एकाचा मृत्यू

पुढील लेख
Show comments