M.Phil in Biotechnology बायोटेक्नॉलॉजी एम.फिल कोर्स मध्ये करिअर करण्यासाठी पात्रता सर्व माहिती जाणून घ्या

Publish: Fri, 6 Mar 2026 (06:30 IST) Updated: Fri, 6 Mar 2026 (17:22 IST)

AI Image

Career in M.Phil Biotechnology: जैवतंत्रज्ञानातील मास्टर ऑफ फिलॉसॉफी हा 1 वर्ष कालावधीचा पदव्युत्तर संशोधन स्तरावरील अभ्यासक्रम आहे. बायोटेक्नॉलॉजीमध्ये एम.फिल ही मास्टर्स आणि डॉक्टरेट यामधील इंटरमीडिएट पदवी आहे. हा अभ्यासक्रम प्रामुख्याने शिक्षक, संशोधक आणि पदव्युत्तर विद्यार्थ्यांसाठी तयार केला आहे.या कोर्समध्ये विद्यार्थी अनुवांशिक समस्या कमी करण्यासाठी आनुवंशिकतेमध्ये फेरफार करण्याचे मार्ग शोधतात, सजीवांवर परिणाम करणाऱ्या लसींची निर्मिती करतात.

पात्रता-

स्वारस्य असलेल्या उमेदवारांकडे जैवतंत्रज्ञान संबंधित विषयांमध्ये पदव्युत्तर पदवी असणे आवश्यक आहे. • बायोटेक्नॉलॉजीमध्ये एम.फिलमध्ये प्रवेश घेण्यासाठी उमेदवाराला पदव्युत्तर पदवीमध्ये किमान 55% गुण असणे आवश्यक आहे. • राखीव श्रेणीतील उमेदवारांसाठी ५% गुणांची अतिरिक्त सूट देण्यात आली आहे. • यासोबतच, उमेदवाराला प्रवेश परीक्षांमध्येही विद्यापीठाच्या दर्जाप्रमाणे गुण मिळवावे लागतात, ज्या एकतर विद्यापीठानेच घेतल्या जातात किंवा UGC-NET सारख्या राष्ट्रीय परीक्षांमध्ये.

प्रवेश प्रक्रिया -

कोणत्याही सर्वोच्च विद्यापीठात एम.फिल बायोटेक्नॉलॉजी अभ्यासक्रमात प्रवेश घेण्यासाठी उमेदवारांना प्रवेश परीक्षेला बसणे आवश्यक आहे प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यानंतर, वैयक्तिक मुलाखत असते आणि जर उमेदवारांनी त्यात चांगले गुण मिळवले तर त्यांना शिष्यवृत्ती देखील मिळू शकते.

अर्ज प्रक्रिया- 

अधिकृत वेबसाइटवर जावे. 

अधिकृत वेबसाइटला भेट दिल्यानंतर, अर्ज भरा. 

अर्ज भरल्यानंतर, तो नीट तपासा, जर फॉर्ममध्ये काही चूक असेल तर तो नाकारला जाऊ शकतो. 

आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा. 

अर्ज सादर करा. 

क्रेडिट कार्ड किंवा डेबिट कार्डद्वारे ऑनलाइन फॉर्म फी भरा.

आवश्यक कागदपत्रे- 

कागदपत्रे 

• आधार कार्ड 

• पॅन कार्ड 

• 10वी,12वी, पदवी मार्कशीट 

• जन्म प्रमाणपत्र 

• अधिवास 

• हस्तांतरण प्रमाणपत्र

• जातीचे प्रमाणपत्र 

• स्थलांतर प्रमाणपत्र 

• चारित्र्य प्रमाणपत्र 

• निवासी पुरावा 

• अपंगत्वाचा पुरावा .

प्रवेश परीक्षा -

एम.फिल बायोटेक्नॉलॉजीसाठी प्रवेश प्रक्रिया UGC NET, UGC JRF, SLATE, GATE इत्यादी प्रवेश परीक्षांवर अवलंबून असते. पात्र उमेदवारांची पुढील मुलाखतीच्या आधारे निवड केली जाते.

प्रवेश परीक्षेत उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांना विद्यापीठातर्फे ऑनलाइन (स्काईप, गुगल मीट, झूम) किंवा ऑफलाइन विद्यार्थ्यांना विद्यापीठाच्या कॅम्पसमध्ये कॉल करून मुलाखतीसाठी उपस्थित राहण्यास सांगितले जाईल. या दरम्यान, इतर सर्व पात्रता निकषांची तपासणी केली जाते आणि जर विद्यार्थ्यांनी मुलाखतीत चांगली कामगिरी केली तर त्यांना डॉक्टरेट स्तरावर माहिती तंत्रज्ञानाचा अभ्यास करण्यासाठी प्रवेश दिला जातो.

शीर्ष विद्यालय- 

एपीजे सत्य विद्यापीठ, गुडगाव

आसाम विद्यापीठ

भारत कॉलेज ऑफ सायन्स अँड मॅनेजमेंट, तंजावर 

चौधरी देवी लाल विद्यापीठ, हरियाणा

CMS कॉलेज ऑफ सायन्स अँड कॉमर्स, कोईम्बतूर

 डीकेएम कॉलेज फॉर वुमन, वेल्लोर 

 डॉ.बी.आर. आंबेडकर विद्यापीठ, श्रीकाकुलम

 द्रविड युनिव्हर्सिटी, कुप्पम

 गुलबर्गा विद्यापीठ

 हिमाचल प्रदेश विद्यापीठ, शिमला

 हिंदुस्तान कॉलेज ऑफ आर्ट्स अँड सायन्स, कोईम्बतूर

 IITM, उत्तर प्रदेश 

जैन युनिव्हर्सिटी, बंगलोर

लव्हली प्रोफेशनल युनिव्हर्सिटी, जालंधर

महेंद्र कला आणि विज्ञान महाविद्यालय, नमक्कल

एमएन इन्स्टिट्यूट ऑफ अप्लाइड सायन्स, राजस्थान

 पेरियार विद्यापीठ, सेलम

जॉब व्याप्ती आणि पगार -

जैवतंत्रज्ञान तज्ञ- पगार 6 लाख 

जैवतंत्रज्ञान पेटंट विश्लेषक – पगार 5 लाख 

बायोटेक्नॉलॉजी एक्झिक्युटिव्ह – पगार 4 लाख

 रिसर्च असोसिएट- पगार 5 लाख 

देखभाल अभियंता – पगार 5.50 लाख 

प्राध्यापक- पगार 3.50 लाख

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited by - Priya Dixit