1. धर्म
  2. हिंदू
  3. हिंदू धर्माविषयी
  4. Margshirsh Manabasa Gurubar Vrat Vidhi Katha
Written By
Last Modified: Tuesday, 2 December 2025 (16:29 IST)

Manabasa Gurubar मार्गशीर्ष मानबसा गुरुवार या दिवशी केली जाते देवी लक्ष्मीची पूजा, जाणून घ्या व्रत करण्याची पद्धत

Margshirsh Guruvar Information in Marathi
Publish: Tue, 2 Dec 2025 (16:29 IST) Updated: Tue, 2 Dec 2025 (16:32 IST)
google-news
ओडिशामध्ये भाविका मार्गशीर्ष या महिन्यात गुरुवारी देवी लक्ष्मीची पूजा करतात. असे मानले जाते की देवी लक्ष्मी मानबस गुरुवार दरम्यान प्रत्येक घरात येते, म्हणून घरातील महिला तिची भक्तीभावाने पूजा करतात.
 
हा प्रसंग देशातील लोकांचा मुख्य व्यवसाय असलेल्या कापणीच्या हंगामाशी संबंधित आहे. या महिन्यात, गेल्या काही महिन्यांपासून शेतात कठोर परिश्रम करणारे शेतकरी त्यांची कोठारे ताज्या पिकांनी भरतात. ते याला देवी लक्ष्मीची पूजा आणि आशीर्वाद मानतात आणि तिच्या आशीर्वादाचे प्रतीक म्हणून ताज्या कापणी केलेल्या भाताने कोठारे भरतात. हे प्राचीन काळात भात मोजण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या बांबूच्या उसापासून बनवलेले भांडे आहे. हे व्रत मार्गशीर्ष गुरुवारी केले जाते.
 
मानाबस गुरुवारमागील आख्यायिका
आख्यायिकेनुसार, मानबस गुरुवार हा प्राचीन ग्रंथ लक्ष्मी पुराणावर आधारित आहे. प्राचीन काळी, अस्पृश्य लोकांना प्रार्थना, पूजा किंवा धार्मिक विधी करण्याची परवानगी नव्हती. तथापि श्रिया, एक निम्न जातीची महिला जी सफाई कामगार होती, तिने प्रार्थना आणि पूजा करण्याचे धाडस केले आणि नंतर मातेला भेटायला गेली. तथापि या कृत्यामुळे भगवान जगन्नाथांचा मोठा भाऊ बलराम रागावला आणि त्याच्या सांगण्यावरून तिला पुरी येथील जगन्नाथ मंदिरातून हाकलून लावले.
 
अस्पृश्य लोकांनाही धार्मिक विधी आणि पूजा करण्यास प्रोत्साहित करून मातेला पृथ्वीवरील भेदभाव संपवण्याचा मार्ग दाखवला जातो. मंदिर सोडल्यानंतर, ती तिच्या पतीला आणि मोठ्या मेहुण्याला शाप देते की त्यांना बराच काळ अन्न, पाणी किंवा निवाराशिवाय राहावे लागेल. लक्ष्मीच्या शापाचा दोन्ही भावांवर खोलवर परिणाम झाला आणि त्यांना १२ वर्षे कठीण काळाचा सामना करावा लागला. लवकरच त्यांना तिचे महत्त्व कळले आणि लक्ष्मी परत येण्यास सहमत होते परंतु एका अटीवर की पृथ्वीवर जाती आणि पंथाचा भेदभाव केला जाणार नाही.
 
गुरुवारी मानबासा पूजा कशी करावी
स्वच्छ घर- असे मानले जाते की देवी लक्ष्मीला स्वच्छ घरे आवडतात, म्हणून पूजा करण्यापूर्वी सर्व महिला त्यांचे घर स्वच्छ करतात.
 
झोटी चित्ता (रंगोली)- घर स्वच्छ केल्यानंतर, महिला एक सुंदर झोटी चित्ता तयार करतात. ती तांदळाच्या पेस्टपासून बनवली जाते. काठीला बांधलेल्या कापडाचा तुकडा सुंदर झोटी तयार करण्यासाठी वापरला जातो. महिला फुले, प्रामुख्याने कमळाचे फूल आणि देवी लक्ष्मीचे पाय अशा विविध आकारांमध्ये झोटी काढतात.
 
मंडपीठा (तांदळाचे भजी)- मानाबासा गुरुवारसह काही सणांमध्ये, मंडपीठा, वाफवलेला पॅनकेक तयार केला जातो.
 
खतौली, मान - खतौली हे एक खालचे चौरंग ज्यावर महिला पूजेसाठी नवीन कापणी केलेले भाताचे दाणे पसरवतात. नंतर त्या मान अशा धान्यांनी भरतात आणि खालच्या पाटावर ठेवतात.
 
महालक्ष्मी पुराण- सर्व महिला पूजा करताना प्राचीन कवी बलराम दास यांनी लिहिलेले महालक्ष्मी पुराण वाचतात. त्याशिवाय पूजा अपूर्ण मानली जाते.
 
लाल आणि पांढऱ्या रंगाची साडी- महिला पूजेसाठी पांढऱ्या आणि लाल रंगाच्या नवीन साड्या घालतात.
 
हिंदू ओडिया विवाहित महिला सहसा ही पूजा करतात. मार्गशीर्ष महिन्यात चार गुरुवारी ही पूजा सुरू राहते.
पुढील लेख
बुधवारी हिरवे मूग दान केल्याने कधीही धन-धान्याची कमतरता भासत नाही

शनिवारी वाचा श्री हनुमान चालीसा Hanuman Chalisa श्रीगुरु चरन सरोज रज, निज मनु मुकुरु सुधारि

शनिवारी वाचा श्री हनुमान चालीसा Hanuman Chalisa श्रीगुरु चरन सरोज रज, निज मनु मुकुरु सुधारिदोहा : श्रीगुरु चरन सरोज रज, निज मनु मुकुरु सुधारि। बरनऊं रघुबर बिमल जसु, जो दायकु फल चारि।। बुद्धिहीन तनु जानिके, सुमिरौं पवन-कुमार। बल बुद्धि बिद्या देहु मोहिं, हरहु कलेस बिकार।।

Hanuman Chalisa Path Benefits हनुमान चालीसा पठणाचे फायदे: मानसिक शक्ती दुप्पट कशी वाढते?

Hanuman Chalisa Path Benefits हनुमान चालीसा पठणाचे फायदे: मानसिक शक्ती दुप्पट कशी वाढते?हनुमान चालीसातील ओळ आहे: 'भूत पिशाच निकट नहिं आवै, महाबीर जब नाम सुनावै'. येथे 'भूत-पिशाच' म्हणजे केवळ बाह्य शक्ती नव्हे, तर आपल्या मनातील नकारात्मक विचार, भीती आणि चिंता आहेत. जेव्हा आपण हे पठण करतो, तेव्हा मेंदूतील 'अमिग्डाला' हा भीती नियंत्रित करणारा भाग शांत होतो, ज्यामुळे आत्मविश्वास वाढतो.

10 Names of Shani प्रत्येक शनिवारी 10 नावांचा जप करा, शनिदेव प्रसन्न होतील

10 Names of Shani प्रत्येक शनिवारी 10 नावांचा जप करा, शनिदेव प्रसन्न होतीलजीवनात ग्रहांचा प्रभाव खूप प्रबळ मानला जातो आणि त्यावरही शनि विचलित असल्यास जीवनात संकटे येऊ लागतात. त्यामुळे शनिदोषाने त्रस्त असलेल्या लोकांनी शनिवारी आणि मंगळवारी शनिदेवाच्या 10 प्राचीन आणि पवित्र नावांचा जप करावा. या 10 नावांचे स्मरण केल्याने शनीचे सर्व दोष दूर होतात.

आरती शनिवारची-पुजेच्या प्रांतीं अभ्यंग करी

आरती शनिवारची-पुजेच्या प्रांतीं अभ्यंग करीपुजेच्या प्रांतीं अभ्यंग करी ॥ झडकरी उठे स्वामी येंई लवकरीं ॥ रत्‍न खचित आसन घातलें कुसरी ॥ तयावरी बैसे मोरया क्षण एक भरी ॥१॥

संत संताजी जगनाडे महाराज आरती...ॐ जय संताजी नाथा। स्वामी जय संताजी नाथा ।

संत संताजी जगनाडे महाराज आरती...ॐ जय संताजी नाथा। स्वामी जय संताजी नाथा ।ॐ जय संताजी नाथा। स्वामी जय संताजी नाथा । उजळूनी भक्ती दिपक। करू आरती आता ॥ ॐ जय संताजी नाथा ॥धृ॥ करून निगृण भक्ती । ब्रह्मपद मिळविले। स्वामी ब्रम्हपद मिळविले। सांभाळूनि गाथेसी । संकटी रक्षियेले ॐ जय संताजी नाथा ॥1॥

प. पू. सदगुरु श्री जनार्दन स्वामी खेर: एक अलौकिक ईश्वरी शक्ती आणि तारणहार

प. पू. सदगुरु श्री जनार्दन स्वामी खेर: एक अलौकिक ईश्वरी शक्ती आणि तारणहारश्री जनार्दन स्वामींचा जन्म २३ जून १९२७ रोजी वडोदरा येथील एका सुसंस्कृत, उच्चविद्याविभूषित आणि अत्यंत श्रीमंत घराण्यात झाला. त्यांचे वडील डॉ. शंकरराव हे गुजरात मधील लुणावाडा संस्थानात मुख्य वैद्यकीय अधिकारी म्हणून कार्यरत होते. त्यांचे आजोबाही त्याच क्षेत्रात होते. परंतु पुढे ब्रिटिश राजवटीशी झालेल्या तीव्र मतभेदांमुळे डॉ. शंकररावांनी शासकीय सेवेतून स्वेच्छानिवृत्ती घेतली आणि ते वडोदरा येथील राहत्या घरी परतले.

Bhakti Katha हनुमानजींच्या श्वासातून उमटली रामधून: महादेव-पार्वतींसह सबंध देवलोक डोलला!

Bhakti Katha हनुमानजींच्या श्वासातून उमटली रामधून: महादेव-पार्वतींसह सबंध देवलोक डोलला!एकदा कैलासपती भगवान शिवशंकरांच्या मनात प्रभू श्रीरामांना भेटण्याची तीव्र इच्छा निर्माण झाली. माता पार्वतींना सोबत घेऊन महादेव कैलास पर्वतावरून पुण्यभूमी अयोध्येकडे निघाले. भगवान शिव आणि माता पार्वती अयोध्येत आल्याचे पाहून सिया-राम अत्यंत प्रसन्न झाले. माता जानकींनी त्यांचे भावपूर्ण स्वागत केले आणि पाहुण्यांसाठी दिव्य भोजन बनवण्यासाठी त्या लगबगीने स्वयंपाकघरात गेल्या.

ही ५ भन्नाट फळं खा, डायबिटीज होणार नाही! शुगर कमी करण्यासाठी कोणती फळं खाणं टाळावं?

ही ५ भन्नाट फळं खा, डायबिटीज होणार नाही! शुगर कमी करण्यासाठी कोणती फळं खाणं टाळावं?शुगर नियंत्रणात ठेवणारी 'ही' ५ भन्नाट फळं १. जांभूळ : डायबिटीजसाठी जांभूळ हे अमृत मानलं जातं. यातील 'जॅम्बोलिन' नावाचा घटक स्टार्चचे साखरेत रूपांतर होण्यापासून रोखतो. याच्या बियांची पावडरही शुगर कमी करण्यासाठी गुणकारी ठरते. २. सफरचंद : सफरचंदात विद्राव्य फायबर आणि 'पेक्टिन' भरपूर असते. हे शरीरातील साखरेचे शोषण संथ करते. रोज एक सफरचंद खाणे फायदेशीर ठरते. ३. पेरू : पेरूमध्ये फायबर जास्त आणि ग्लायसेमिक इंडेक्स खूप कमी असतो. हा विटामिन सी चा देखील उत्तम स्त्रोत आहे. पेरू खाताना तो जास्त पिकलेला नसावा आणि त्यावरची साल न काढता खावा. ४. संत्री / मोसंबी : लिंबूवर्गीय फळांमध्ये फायबर आणि विटामिन सी चे प्रमाण चांगले असते. ही फळं खाल्ल्याने रक्तातील साखरेची पातळी स्थिर राहण्यास मदत होते. ५. किवी : किवीमध्ये पोटॅशियम, फायबर आणि विटामिन सी मुबलक प्रमाणात असतात. याचा GI कमी असल्यामुळे ही डायबिटीजच्या रुग्णांसाठी अत्यंत सुरक्षित आणि फायदेशीर मानली जाते.

पावसाळ्यात डासांपासून सुटका मिळवण्यासाठी घरी ही ५ झाडे लावा

पावसाळ्यात डासांपासून सुटका मिळवण्यासाठी घरी ही ५ झाडे लावापावसाळा सुरू झाला की निसर्गात हिरवळ नटते, पण सोबतच डासांचा सुळसुळाटही वाढतो. यामुळे मलेरिया, डेंग्यू आणि चिकुनगुनियासारख्या आजारांचा धोका निर्माण होतो. रासायनिक मॉस्किटो कॉइल्स किंवा लिक्विड्स शरीराला अपायकारक ठरू शकतात. अशा वेळी डासांना नैसर्गिकरित्या पळवून लावण्यासाठी तुमच्या घरात किंवा गॅलरीत काही विशिष्ट झाडे लावणे हा एक उत्तम आणि सुगंधी उपाय आहे. पावसाळ्यात डासांपासून सुटका मिळवण्यासाठी तुम्ही घरी लावू शकता अशी ५ औषधी आणि सुगंधी झाडे आज आपण पाहणार आहोत.

१५ जूनपासून ३ ग्रहांची दुर्मिळ युती! या राशींचे चमकणार भाग्य, होणार प्रचंड धनलाभ!

१५ जूनपासून ३ ग्रहांची दुर्मिळ युती! या राशींचे चमकणार भाग्य, होणार प्रचंड धनलाभ!१५ जून रोजी ग्रहांच्या हालचालींमध्ये एक अत्यंत विशेष बदल दिसून येईल, जो ज्योतिषशास्त्रीय दृष्टिकोनातून खूप महत्त्वपूर्ण मानला जातो. या दिवशी सूर्य, बुध आणि चंद्र मिथुन राशीत एकत्र येऊन एक शक्तिशाली त्रिग्रही योग तयार करतील. ज्योतिषांच्या मते, ही दुर्मिळ युती ४८ तासांपेक्षा जास्त काळ टिकेल आणि अनेक राशींसाठी शुभ परिणाम देऊ शकते. या काळात तयार होणाऱ्या बुधादित्य राजयोगाचाही लोकांच्या जीवनावर सकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता आहे.