सात डोंगरांच्या कुशीत वसलेले सप्तशृंगी देवीचे मंदिर; नवरात्रीत येथे दर्शन घेण्याचे महत्त्व काय?
Maharashtra Tourism : सप्तशृंगी देवीचे मंदिर नाशिक जिल्ह्यातील वणी (नांदुरी) येथे सह्याद्रीच्या सात डोंगरांच्या कुशीत वसलेले आहे. हे महाराष्ट्रातील साडेतीन शक्तिपीठांपैकी एक (अर्धशक्तिपीठ) आणि भारतातील ५१ शक्तिपीठांपैकी एक मानले जाते.
मंदिराचे महत्त्व
देवीची स्वयंभू (स्वयंचलित) मूर्ती सुमारे ८ फूट उंच असून अठरा भुजांची (अष्टदशभुजा) आहे. ती शेंदूराने लिंपलेली असते आणि विविध आयुधे धारण करते. तसेच पौराणिक कथेनुसार माता सतीचा उजवा हात येथे पडला होता. शुंभ-निशुंभ आणि महिषासुराचा वध केल्यानंतर देवीने येथे विश्रांती घेतली आणि तप केले, असे मानले जाते. येथे महाकाली, महालक्ष्मी आणि महासरस्वती या तिन्ही शक्तींचा संगम आहे. मार्कंडेय ऋषींनी येथे दुर्गा सप्तशतीचे पठन केल्याची कथा आहे. संत ज्ञानेश्वरांच्या मातेची कुलदेवता म्हणूनही या देवीला मान्यता आहे. राम-सीता वनवासात येथे दर्शनाला आल्याचे उल्लेख मिळतात.
नवरात्रीत दर्शनाचे विशेष महत्त्व
नवरात्री हा देवीचा सर्वात महत्त्वाचा उत्सव मानला जातो. चैत्र (वसंत) आणि शारदीय (शरद) या दोन्ही नवरात्रांमध्ये येथे लाखो भाविक येतात.
मुख्य कारणे:
विशेष शक्ती आणि आशीर्वाद- नवरात्रीत देवी विशेष प्रसन्न असतात आणि भक्तांच्या मनोकामना पूर्ण करतात, अशी दृढ श्रद्धा आहे. तसेच १८ हातांनी आशीर्वाद देणारी माता सर्व अडचणी दूर करते आणि सुख-शांती-समृद्धी देते, असे मानले जाते.
गोद भराईची परंपरा- नवरात्रीत देवीची “गोद भराई” केली जाते. भाविक नारळ, चुनरी/साडी, चूड्या, सिंदूर, फुले आणि मिठाई अर्पण करतात. ही परंपरा विशेष मानली जाते.
भक्तिमय वातावरण- मंदिर परिसर भक्तिरसाने भारलेला असतो. विशेष पूजा-अर्चा, अलंकार, आरती आणि प्रसाद (पुरणपोळी इ.) यांमुळे आध्यात्मिक ऊर्जा जाणवते. अनेक वेळा मंदिर २४ तास खुले ठेवले जाते.
इच्छापूर्ती आणि दोषमुक्ती- येथे दर्शन घेतल्याने सर्व दोष नष्ट होतात आणि मनोकामना पूर्ण होतात, अशी श्रद्धा आहे. विशेषतः अपत्यप्राप्तीसाठी नवस करणारे भाविकही मोठ्या संख्येने येतात.
ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व- शेकडो वर्षांपासून चालत आलेल्या परंपरा (जसे की कीर्तीध्वज फडकवणे) आणि लाखो भाविकांची उपस्थिती यामुळे नवरात्रीत येथे येणे म्हणजे देवीच्या सर्वाधिक सक्रिय रूपाचे दर्शन घेणे होय. नवरात्रीत गर्दी खूप असते, म्हणून आगाऊ नियोजन करा. पायऱ्या (सुमारे ४७०-५१०) चढून किंवा रोपवेने वर जाता येते. दर्शन मोफत आहे.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
देवीची स्वयंभू (स्वयंचलित) मूर्ती सुमारे ८ फूट उंच असून अठरा भुजांची (अष्टदशभुजा) आहे. ती शेंदूराने लिंपलेली असते आणि विविध आयुधे धारण करते. तसेच पौराणिक कथेनुसार माता सतीचा उजवा हात येथे पडला होता. शुंभ-निशुंभ आणि महिषासुराचा वध केल्यानंतर देवीने येथे विश्रांती घेतली आणि तप केले, असे मानले जाते. येथे महाकाली, महालक्ष्मी आणि महासरस्वती या तिन्ही शक्तींचा संगम आहे. मार्कंडेय ऋषींनी येथे दुर्गा सप्तशतीचे पठन केल्याची कथा आहे. संत ज्ञानेश्वरांच्या मातेची कुलदेवता म्हणूनही या देवीला मान्यता आहे. राम-सीता वनवासात येथे दर्शनाला आल्याचे उल्लेख मिळतात.
नवरात्रीत दर्शनाचे विशेष महत्त्व
नवरात्री हा देवीचा सर्वात महत्त्वाचा उत्सव मानला जातो. चैत्र (वसंत) आणि शारदीय (शरद) या दोन्ही नवरात्रांमध्ये येथे लाखो भाविक येतात.
मुख्य कारणे:
विशेष शक्ती आणि आशीर्वाद- नवरात्रीत देवी विशेष प्रसन्न असतात आणि भक्तांच्या मनोकामना पूर्ण करतात, अशी दृढ श्रद्धा आहे. तसेच १८ हातांनी आशीर्वाद देणारी माता सर्व अडचणी दूर करते आणि सुख-शांती-समृद्धी देते, असे मानले जाते.
भक्तिमय वातावरण- मंदिर परिसर भक्तिरसाने भारलेला असतो. विशेष पूजा-अर्चा, अलंकार, आरती आणि प्रसाद (पुरणपोळी इ.) यांमुळे आध्यात्मिक ऊर्जा जाणवते. अनेक वेळा मंदिर २४ तास खुले ठेवले जाते.
इच्छापूर्ती आणि दोषमुक्ती- येथे दर्शन घेतल्याने सर्व दोष नष्ट होतात आणि मनोकामना पूर्ण होतात, अशी श्रद्धा आहे. विशेषतः अपत्यप्राप्तीसाठी नवस करणारे भाविकही मोठ्या संख्येने येतात.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
ALSO READ: भारतातील पाच प्रसिद्ध महालक्ष्मी मंदिर
